Swipe om changemakers te ontdekken

Change Inc. staat voor verandering. Wij zijn het platform voor professionals die zich in de voorhoede van de transitie willen begeven. We delen en publiceren kennis. En verbinden en mobiliseren experts. Word onderdeel van de oplossing en sluit je aan bij deze krachtige beweging van toekomstmakers.


Alle duurzame ontwikkelingen

Iedere dag laat onze expertredactie zien hoe de toekomst vandaag al vorm krijgt. Volg hier de laatste ontwikkelingen in duurzaamheid, innovatie, ondernemerschap en het bedrijfsleven.

Bekijk alle artikelen

Change Leiderschap

Directeur en trainee van kennisinstituut ISPT over de energietransitie: “Bedrijven zijn naar binnen gekeerd”

door Eva Segaar

Change Leiderschap

Directeur en trainee van kennisinstituut ISPT over de energietransitie: “Bedrijven zijn naar binnen gekeerd”

Tjeerd, kun je kort vertellen wat ISPT precies doet? Jongsma: “Het ISPT is een organisatie opgericht door en voor bedrijven die willen verduurzamen in de procesindustrie. Wij verbinden bedrijven aan elkaar en aan kennisinstellingen. Grote bedrijven zijn meestal gefocust op de eigen productinnovatie, want als je de procesinnovatie onder handen neemt betekent dat vaak dat je afscheid moet nemen van de assets die je hebt. Voor procesinnovatie moet je namelijk je fabriek ombouwen. Dat is een risico, want de kwaliteit van een product kan minder worden. Daarom vernieuwen wij als ISPT gezamenlijk die processen. Als één bedrijf het al gedaan heeft zijn de risico’s voor andere bedrijven kleiner. Daarbij is de kern en know how over processen bij bedrijven als Shell, DSM, Unilever en Akzo eigenlijk vergelijkbaar. Of je nou olie produceert of boter maakt, bij allebei de processen scheid je de vetten van water. Omdat we nu midden in de energietransitie zitten is er steeds meer behoefte om die processen te verduurzamen. Van olie en gas als energiebron, moeten we naar elektriciteit en waterstof. We merken dat de meeste bedrijven intern kijken hoe ze dat het beste kunnen doen. Daarom creëren wij een veilige omgeving waar de bedrijven met elkaar kunnen praten en gezamenlijk hun processen kunnen verduurzamen. Bovendien is het makkelijker om in samenwerkingsverband subsidie te krijgen.” En Christa, wat is jouw rol binnen het instituut? De Ruyter: “Sinds maart ben ik trainee bij ISPT. Daar ben ik actief binnen een Europees project waar ik kijk hoe verschillende bedrijven, overheden en organisaties binnen een regio kunnen samenwerken om energie te besparen. Bijvoorbeeld door het gebruik van zonnepanelen en warmtenetten.”  Lees ook: Eerste inzendingen groeifonds zijn weinig groen Hoe vinden jullie dat Nederland het doet in de energietransitie? De Ruyter: “Nederland heeft natuurlijk een achtergrond met aardgas. Als klein land zonder waterkracht en met die achtergrond heeft Nederland een moeilijke startpositie. Maar er zijn veel projecten gaande, er worden discussies gevoerd. Men heeft door dat er iets moet gebeuren en er ontstaat een drive om de volgende stappen te zetten. Vaak wordt er gezegd dat de jongere generatie duurzamer bezig is. Die eten minder vlees en hebben geen auto. Om mij heen merk ik dat als er eenmaal kinderen komen die auto er ook wel komt, haha. Maar jongeren voelen denk ik wel meer urgentie dat er iets moet gebeuren, omdat klimaatverandering uiteindelijk impact gaat hebben op hun levens.” Jongsma: “De cijfers in Europees verband zijn inderdaad niet zo goed. We focussen in Nederland erg op de eigen opwek van duurzame energie, terwijl dat hier alleen op de Noordzee nog kan. De overheid vergeet dat we hier import- en exporteur van energie en halffabrikaten zijn, het doorgeefluikje, wij zetten olieproducten en gas door naar ons achterland Europa. Nederland heeft daarom ook veel meer energie nodig per capita dan de Duitsers. Toch blijft de focus van de regering om alle energie zelf op te wekken, terwijl dat nooit gaat lukken. We moeten accepteren dat de opgewerkte energie niet allemaal uit Nederland gaat komen. Zonnepanelen in Saudi Arabië en Marokko wekken veel meer energie op, die ook goedkoper is dan energie die uit Nederland. Uit een progonse van een grote windmolenexploitant blijkt bijvoorbeeld dat energie uit een windmolen op de Noordzee tot 3 eurocent per kWh kan zakkken; dat is dan nog drie keer duurder dan bijvoorbeeld zonneenergie in Saoudi Arabië. Je moet je afvragen of je daarmee moet willen concurreren. Wij kunnen in Nederland dus niet veel op het gebied van duurzame opwek, maar wél op het gebied van duurzame productie in de industrie. Alle bedrijven die bij ons aangesloten zijn willen dat graag. En we moeten investeren in het verwaarden van energie en waterstof in ketens die we al hebben. Dan kunnen we daar gidsland in zijn en met die energie groene producten maken.” De Ruyter: “Daar sluit ik mij bij aan. Natuurlijk is de Nederlandse overheid gericht op de situatie in Nederland, maar dat doet geen recht aan de complexiteit. Want als we een bedrijf alleen in Nederland circulair maken, is dat slechts een stukje van de keten.” De Europese doelstelling is ook om in 2050 een CO2-neutraal en circulair continent te zijn. Dan moet de rest van Europa toch ook meedoen? Jongsma: “Dat klopt, maar doelstellingen zijn geen beleid. Het is een wensenlijstje om in dertig jaar te verwezenlijken. En hoe we dat gaan doen, welke concessies je moet doen, dáár zit de crux.” De Ruyter: “In mijn Europese project merk ik ook dat het lastig is om die samenwerking tot stand te brengen. In de regio moet energiesamenwerking ontstaan, maar bedrijven zijn vaak naar binnen gekeerd. Zo wil een bedrijf restwarmte aanbieden, maar dat moet geregeld worden met andere partijen. En dan komen er problemen, want ze moeten contracten opstellen en het is nieuw en dus onduidelijk. Dan laten ze het toch maar zitten. Als het makkelijk zou zijn nemen bedrijven eerder die stap.” Lees ook: Data over groene energie is goud waard, weet dit bedrijf Want hoe lang duurt bijvoorbeeld een totale procesvernieuwing? Jongsma: “Als het plan er na één jaar is, duurt het gemiddeld zeven jaar voordat het getest wordt als pilot, en dan nog een keer tien jaar voordat het echt is ingeregeld. En meestal duurt het nog langer, wat natuurlijk frustrerend is. Voordat ik bij ISPT kwam, werkte ik bij Friesland Campina. Toen ik er begon wist ik al wat ik wilde doen, namelijk direct kindervoeding uit melk maken in plaats van uit de resttromen van de kaasproductie. Het heeft ruim tien jaar geduurd voordat we de eerste demo hadden. Bij een techstartup gaat zo’n proces veel sneller, maar dat komt omdat het geen fysieke infrastructuur nodig heeft, en het heeft dus ook geen minder grote impact. Met grote procesvernieuwingen hangen grote investeringen samen, denk aan 100 miljoen euro. Want je moet fabrieken (om)bouwen. Daarom zitten er ook zoveel stappen tussen.” Welke rol speelt de jongere generatie in het versnellen van de energietransitie? De Ruyter: “Omdat je als jongere nog niet helemaal onderdeel van het systeem bent, kun je makkelijker reflecteren. Je loopt tegen dingen aan en vraagt je af waarom mensen dat zo doen, want het kan tien keer sneller. Als je daar iemand met ervaring naast zet, kan dat worden versterkt en kun je samen tot mooie dingen komen.” Welk advies zouden jullie elkaar willen geven? De Ruyter: “Ik wil graag iets onderstrepen waar Tjeerd al mee bezig is. Je kunt complexe vraagstukken niet oplossen met makkelijke antwoorden, de oplossing moet recht doen aan de complexiteit van het probleem. Daarom heb je veel verschillende invalshoeken nodig binnen je bedrijf: het team moet divers zijn, met mensen van verschillende leeftijden en culturen. Tjeerd moet blijven waarborgen dat we zoveel mogelijk invalshoeken combineren om tot goede oplossingen te komen.” Jongsma: “Ik vind het belangrijk dat Christa zich uit blijft spreken. Dat ze analyseert en duidt, en dat meeneemt in de discussie en de dialoog. Dat is nodig om de eigen geest te blijven slijpen.” Lees ook: De energietransitie volgens de CEO van Gasunie en een jong talent

7 minuten lezen



Scale-ups in Nederland: data over groene energie is goud waard, weet dit bedrijf

Change Energie

Scale-ups in Nederland: data over groene energie is goud waard, weet dit bedrijf

In Nederland is 16 procent van de opgewekte energie groen, maar 48 procent van het verbruik staat als duurzaam in de boeken. Hoe kan dat? Door groencertificaten. “Daarmee kopen energieleveranciers groene stroom in uit andere landen - vooral Italië”, vertelt Paul Hauptmeijer, verantwoordelijk Innovatie en Business Development bij FlexiDAO. “Maar ondertussen zijn we met het grootste deel van de in Nederland opgewekte stroom toch CO2 aan het uitstoten. En steeds meer bedrijven willen dat niet; die willen écht CO2-vrije energie gebruiken.” FlexiDAO kan precies bijhouden waar stroom vandaan komt en waar het heen gaat, en zo garanderen dat groene stroom in Nederland, of welk land dan ook, wordt opgewekt. Data wordt belangrijker Zulke data zal steeds belangrijker worden, denkt Hauptmeijer. “Zolang de salderingsregeling bestaat kan je groen opgewekte stroom terugverkopen, en is er dus veel papierwerk rond groene stroom. Maar in de toekomst wordt eigen opwek belangrijker, en dan moet je goed in kaart brengen hoeveel je gebruikt en opwekt en waar je dat doet.” Data is daarvoor onmisbaar; zonder kan je immers niet aantonen dat de door jou gebruikte stroom echt een groene bron heeft. Nu komt er namelijk een mix van groene en grijze stroom door elk stopcontact - ook als je een contract hebt voor 100 procent groene stroom. Lees ook: Hoe het mkb geld en stroom kan besparen Flexibele toekomst Nu gaan zulke contracten voor groene stroom nog per jaar: je neemt een bepaalde hoeveelheid af en een energieleverancier bouwt daarvoor een zon- of windpark - of koopt groene stroom in uit het buitenland. “Maar in de toekomst zal dat veel flexibeler gaan, met uurcontracten. Dan kan je ook veel makkelijker lokale groene stroom gebruiken.” Tenminste, dat kan als je op de een of andere manier uitzoekt waar er op dit moment groene stroom is. En daar is FlexiDAO goed in, zegt Hauptmeijer. “We hebben een algoritme dat aan de hand van de wensen van de klant bepaalt waar de stroom vandaan moet komen. Zo kan een bedrijf zeggen: ik wil zonnestroom van de dichtsbij gelegen zonneweide. Het algoritme kijkt dan welke zonneweide dat is, of deze stroom produceert en hoeveel. Elk kwartier tot uur kijkt het algoritme weer. Zo wordt er constant gezocht naar de groenste, meest lokale optie en weet je als bedrijf dus precies waar je stroom vandaan komt.” Een oud energiesysteem Het is de technische kant van de energietransitie, maar daarom niet minder belangrijk. “Onze service speelt in op een oud systeem, dat 20 jaar geleden tot stand kwam. Inmiddels is de markt in elk land anders, en wij weten precies hoe je in elk land de stroomdata zo goed mogelijk gebruikt. In de toekomst wordt dit alleen maar belangrijker, als er meer groene stroom komt en dingen als de salderingsregeling verdwijnen.” Op dit moment is FlexiDAO actief in negen landen. Maar het algoritme kan de wereld veroveren, denkt Hauptmeijer. “Het VK en Scandinavië zijn op korte termijn heel interessant. Maar we willen uitendelijk ook naar Australië en de VS. Overal waar de energiemarkt geliberaliseerd is, kan ons algoritme uitkomst bieden.” Scale fast, fail fast De toekomst ziet er dus zonnig uit voor het databedrijf. Heeft Hauptmeijer tips voor andere starters? “Je idee moet duidelijk zijn; als je het niet kan uitleggen aan een kind, moet je nog eens nadenken of je idee wel helder genoeg is. En daarna: scale fast en fail fast. Probeer alles uit, maar gooi het ook bijtijds weg als het niet lijkt te werken.” Lees ook: Een nieuwe manier om te compenseren voor aardgas

4 minuten lezen


Financiering voor projecten met impact: lokaal, duurzaam en toekomstbestendig

Change Financiën

Financiering voor projecten met impact: lokaal, duurzaam en toekomstbestendig

Ondernemers, verenigingen en andere zakelijke initiatiefnemers kunnen financiering aanvragen voor projecten in de thema’s sport, groene energie, circulaire economie, mobiliteit of leefomgeving. Hiervoor biedt het BNG Duurzaamheidsfonds verschillende soorten leningen voor zowel kleine als grote aanvragen. Verschillende typen leningen, bedoeld om zoveel mogelijk verschillende duurzame initiatieven te ondersteunen. Daarom hieronder een greep uit de succesvolle aanvragen. Wie: Groenpand Wat: Standaardlening Waar: Utrecht Waarvoor: verduurzaming kantoorpand Aan het woord: Joren Harmanny, oprichter Ik las dat jullie met Groenpand bedrijven en particulieren helpen met het verduurzamen van gebouwen. Nu zijn jullie zelf aan de beurt? “Dat klopt. Wij adviseren kantoor- en woningeigenaren hoe ze stap voor stap kunnen vergroenen en leveren vervolgens de producten die dat mogelijk maken. Met ons eigen bedrijf zitten we momenteel in een pand waar we niet meer konden doorgroeien, dus moesten we opzoek naar een nieuwe. En het pand dat we hebben gekocht was eigenlijk een niet-duurzame bouwval. Toen hebben we gezegd: ons nieuwe pand moet ook een Groenpand worden!” Wat voor maatregelen treffen jullie om het nieuwe pand te verduurzamen? “We willen op zoveel mogelijk aspecten energiewinst behalen. Zo gaan we de gevel isoleren, en komt er een speciale vloerverwarming. Verder willen we een warmtepomp installeren samen met een warmte-terugwinsysteem. Als kers op de taart willen we ook een grote tuin op het dak aanleggen. Ons nieuwe kantoorpand moet echt het vlaggenschip worden van ons bedrijf.” Jullie weten natuurlijk als geen ander hoe je een pand kan verduurzamen, maar wat raad je andere aan die zo’n project willen starten en financieren? “Als je zoiets als dit wilt financieren, is het heel belangrijk om al je doelstellingen financieel goed te onderbouwen. Wij weten natuurlijk waar zo’n onderbouwing aan moet voldoen, dus wij hadden al vrij snel een plan klaarliggen. Dit heeft ervoor gezorgd dat we het allemaal heel snel geregeld hadden met het BNG Duurzaamheidsfonds. Het hele aanvraagproces heeft nog geen twee weken geduurd. Wel zo fijn als je weet dat de tijd begint te dringen, aangezien ons huidige pand binnenkort gesloopt wordt.” En als het duurzame hoofdkantoor eind 2021 staat, wat voor effect hoop je dat het op de omgeving heeft? “We staan op een heel groot bedrijventerrein met veel beton en asfalt. Ik hoop dat we met ons nieuwe kantoor kunnen laten zien dat het ook anders kan. Uiteindelijk willen we ook met zonnepanelen energie opwekken en de stroom die we niet opmaken, terugvoeren aan het net. Zo worden we eigenlijk een klein duurzaam energiefabriekje. Maar nog belangrijker is dat we laten zien dat het financieel en binnen een redelijke termijn kan. Zo hoop ik toch dat we anderen aansteken om ook te vergroenen. We willen laten zien dat het écht kan, van een grijs pand een groen pand maken!” Wie: Stichting Natuurhus Almelo Wat: Maatwerklening Waar: Almelo Waarvoor: bouw van duurzaam paviljoen Aan het woord: Ab Bent, penningmeester Kun je iets vertellen over het project waar jullie financiering voor hebben aangevraagd? "De Stichting Natuurhus Almelo heeft een samenwerkingsverband met 6 natuurverenigingen in de gemeente. Onder supervisie van de stichting wordt een duurzaam paviljoen in een Doepark midden in de stad gebouwd. Het paviljoen wordt een centrum voor alle bewoners van de stad, waar allerlei activiteiten op het gebied van natuur, milieu, duurzaamheid en educatie georganiseerd gaan worden. Voorbereidingen zijn in 2019 getroffen, de daadwerkelijke bouw is in augustus 2020 begonnen, we hebben wat vertraging gehad vanwege de stikstof en pfas problematiek. Het wordt een gebouw met drie vleugels, verschillende zalen, educatie ruimten en een horecagelegenheid. In het park bevinden zich ook een buurtmoestuin en water speelplekken voor kinderen". Op wat voor manier draagt het paviljoen bij aan de leefbaarheid in de omgeving? “We willen echt een multi-inzetbaar paviljoen bouwen. Onze stichting heeft goede connecties met scholen uit de buurt. Het is de bedoeling dat we kinderen kunnen uitnodigen om in het paviljoen en het park over de natuur te leren. En daarnaast willen we de ruimtes ook gebruiken om lezingen en tentoonstellingen te organiseren. In de moestuin zijn vrijwilligers al aan het tuinieren en er wordt een winkel ingericht voor het verkopen van de lokale teelt. O ja, en er zijn ook nog twee zorgcentra aan de rand van het park. Het paviljoen en het omringende gebied wordt een beweegtuin voor de ouderen. Zoals je merkt zijn de mogelijkheden eindeloos. Het gebouw zorgt nu al voor heel veel creativiteit bij buurtbewoners en vrijwilligers.” Waren er obstakels waar jullie in het begin tegenaan liepen? “In de gemeente was er al langer het plan om een paviljoen te bouwen, maar om verschillende redenen is dit nooit helemaal van de grond gekomen. Financiering was natuurlijk een obstakel. Je merkt toch al gauw dat commerciële banken niet zo geïnteresseerd zijn in relatief kleine projecten als die van ons. Toen kwamen we via de gemeente Almelo bij het BNG Duurzaamheidsfonds uit. De samenwerking ging heel soepel. Binnen een aantal weken hadden we de financiering rond.” Wat hopen jullie over vijf jaar met Natuurhus Almelo bereikt te hebben? “We hopen echt een duidelijk aanwezig fundament te zijn in onze stad. Een plek waar mensen niet alleen komen om te ontspannen, te wandelen of een kop koffie te drinken, maar ook waar kinderen komen leren over de natuur en het milieu. Zo willen we ook en vooral de jonge generatie bekend maken met het milieu en de prachtige natuur van Almelo en Twente. In de lente van 2021 gaan we open, iedereen is dan van harte welkom!” Wie: Amsterdamse sportvereniging V.R.A Wat: Sportlening Waar: Amsterdam Waarvoor: (ver)bouwen clubhuis en nieuwe crickethal Aan het woord: Peter Gulik, penningmeester Wat was voor jullie de aanleiding om een crickethal te bouwen en het clubhuis te verduurzamen? “Met de vereniging zijn we ervan overtuigd dat duurzaamheid de toekomst heeft. Dat willen we ook uitdragen met ons clubhuis. Bij het oude gebouw waren de stook- en onderhoudskosten hoog. Dat kon anders, dachten wij. De reden om de crickethal te bouwen is eenvoudig: we willen dat onze prachtige sport 12 maanden per jaar gespeeld kan worden, dus ook indoor. Van oudsher wordt cricket op gras gespeeld. Gezien gras kwetsbaar is in de koudere maanden, is het sportseizoen relatief kort. Je moet niet vergeten dat Nederland dertiende staat op de wereldranglijst voor eendaagse wedstrijden "One Day Cricket". Bij die positie passen faciliteiten die daarop aansluiten.”  Welke duurzame aanpassingen in het gebouw hebben jullie gedaan of staan gepland? “Dat is een hele lijst. We hebben al het glas vervangen voor tripleglas waardoor het pand goed geïsoleerd is. Daarnaast hebben we isolatie aangebracht in het dak en zijn we aan het kijken of we hetzelfde kunnen doen voor de wanden. Alles om de stookkosten zo laag mogelijk te houden. Verder zijn we aan het verkennen of we in de toekomst een nieuwe warmtesysteem kunnen aanschaffen. En uiteindelijk zijn we van plan om zonnepanelen op het dak te plaatsen.” Hoe kom je als sportvereniging aan financiering voor een zo’n omvangrijk project? “Bij ons begon dit bij gesprekken met de Stichting Waarborgfonds Sport (SWS) en de gemeente. Deze laatste stelde ons vervolgens voor aan het BNG Duurzaamheidsfonds. SWS helpt sportverenigingen met grote financieringen die niet alleen uit ledengelden betaald kunnen worden. Verenigingen worden natuurlijk grotendeels gerund door vrijwilligers en projecten zijn eigenlijk altijd publieke initiatieven. In deze gevallen komt aanvullende financiering van een partij als het BNG Duurzaamheidsfonds goed tot zijn recht.” Speelt heel Amsterdam over vijf jaar cricket? “Aan onze faciliteiten zal het niet liggen! Cricket is een topsport, maar je moet het recreatieve aspect ook niet vergeten. We hebben een prachtige locatie in het Amsterdamse Bos. Met deze aanpassingen kan VRA haar regionale en haar buurtfunctie met "sport als ontmoetingsplaats" verder uitbouwen en verdiepen. Cricket is bij uitstek een diverse sport met veel nationaliteiten en deze interactie is waardevol. Ons pand is duurzaam, maar ook sociale duurzaamheid telt bij ons.”

7 minuten lezen


Changemakers

Changemakers zijn de leiders, de verbinders en de katalysators in de voorhoede van een betere toekomst. Wekelijks kiezen jullie de Changemaker van de week. Weekwinnaars worden beloond met een podcast. Hierin horen we hun verhaal.

Bekijk alle Changemakers
Stem op de Changemaker van de Week

Stem op de Changemaker van de Week

Bepaal samen met een jury van experts wie Changemaker van de Week wordt. Stem op één van de drie onderstaande kandidaten. Wie van hen levert nu al een grote bijdrage aan de toekomsteconomie?

Stem nu

Week
3

Genomineerde changemakers

Changemakers

. zijn koplopers die kleur bekennen, richting geven en tempo maken. Krachtige leiders uit familiebedrijven, multinationals, MKB bedrijven, startups en scaleups. De helden van de toekomsteconomie. Stem nu op jouw favoriete Changemaker.

Mark Schreurs
Co-CEO, MisterGreen

Stem nu

Gert van Vugt
CEO, Sustainer Homes

Stem nu

Duurzame bedrijven van morgen

Geen enkel bedrijf is 100% duurzaam of klaar voor de toekomst. Maar steeds meer bedrijven ontwerpen hun processen, producten en diensten voor een betere wereld. Change Inc. biedt jou een totaal overzicht van alle bedrijven die bouwen aan de toekomsteconomie.

Bekijk alle bedrijven

Neptune Energy Netherlands

Neptune Energy wint dagelijks 8,5 miljoen kubieke meter aardgas in de Noordzee, ongeveer 10 procent van het Nederlandse verbruik. De gasproducent ziet toekomst in de productie van waterstof en de opslag van CO2 in lege gasvelden. Er werken meer dan 1.000 mensen bij dit bedrijf, dat midden in een transitie zit naar een duurzamere toekomst.

“Klimaatdoelen sneller behaald met de hulp van gasbedrijven op de Noordzee”  Neptune Energy wint nu nog dagelijks 8,5 miljoen kubieke meter aardgas in de Noordzee, ongeveer 10 procent van het Nederlandse verbruik. De gasproducent ziet toekomst in de productie van waterstof en de opslag van CO2 in lege gasvelden. “We kunnen onze gasinfrastructuur ook gebruiken om waterstof aan land te brengen of CO2 offshore te transporteren en veilig op te slaan.”  Een olie- en gasproducent met een duurzame missie. Neptune Energy levert 10 procent van het Nederlandse aardgasverbruik: 8,5 miljoen kubieke meter per dag. “Het is onze missie om energie te leveren aan de Nederlandse samenleving met een zo klein mogelijke CO2-footprint. We hebben de ambitie om een duurzame toekomst te bouwen”, zegt Lex de Groot, algemeen directeur Neptune Energie Nederland.  Veranderende oliesector  De oliesector is aan het veranderen, betoogt De Groot. “Van een gesloten houding zie je een draai naar een open houding. De afgelopen maanden en jaren hebben we gepraat met veel stakeholders, juist ook buiten de eigen sector. Hoe kunnen we het CO2-vraagstuk samen oplossen? Ik ben ervan overtuigd dat onze kennis en ervaring aansluiten bij de oplossingen, die nodig zijn.”   Aardgas is de minst vervuilende fossiele brandstof, maar daar stoelt de missie van Neptune Energy niet op. “Wij winnen aardgas op de Noordzee, in Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen. Wij zien veel ruimte voor systeemintegratie op de Noordzee. Het is mijn visie dat we windparken op zee sneller, schoner en goedkoper kunnen bouwen door gebruik te maken van de infrastructuur, die al aanwezig is op de Noordzee”, aldus De Groot.   Gasinfrastructuur gebruiken voor waterstof   Hoe kan een gasproducent helpen om windparken goedkoper te maken? “Wij hebben ondergrondse gasreservoirs, we hebben platformen en we hebben pijpleidingen. Wij halen moleculen uit de grond en die transporteren we naar het vaste land. We kunnen onze gasinfrastructuur ook gebruiken om waterstof aan land te brengen of CO2 offshore te transporteren.”  Waterstof en CO2, daar draait het om in de duurzame strategie van Neptune Energy. “Onder de naam PosHYdon doen we een proef. Op één van onze platforms bouwen we een elektrolyser, die waterstof kan maken van windenergie en gedemineraliseerd zeewater. De waterstof transporteren we vervolgens naar het vaste land waar het zo het netwerk van Gasunie in kan. Je kunt waterstof bijmengen bij de bestaande gasproductie. Voor thuisgebruik kun je vrijwel moeiteloos 10 procent waterstof bijmengen. Dat scheelt al veel CO2-uitstoot. Deze proef is er dus om te testen hoe het in de praktijk op zee werkt en wat voor veranderingen in bijvoorbeeld wet- en regelgeving nodig zijn.”   Nexstep  Samen met andere gasbedrijven op de Noordzee (vertegenwoordigd door Nogepa), en met EBN (dat namens de staat participeert in alle gaswinningslocaties), heeft Neptune Energy een samenwerkingsverband opgezet: Nexstep. “We zijn ons als sector bewust van onze plicht om niet gebruikte faciliteiten op te ruimen. Het gaat miljarden kosten om al die installaties en boorputten op te ruimen. We hebben ons de vraag gesteld: welke onderdelen kunnen zinvol hergebruikt worden?”  Het Nexstep-samenwerking loopt parallel, zo vertelt De Groot, aan het North Sea Energy Programma van TNO, dat heeft becijfert dat de integratie van nieuwe offshore windparken met bestaande installaties van de olie- en gasindustrie miljarden kan besparen (lees er hier meer over). “Met TNO hebben we gezegd: Laten we eens proberen een elektrolyser op zee neer te zetten, dan ondervinden we wat daarbij komt kijken. Het levert tal van operationele uitdagingen op. We moeten het zeewater bijvoorbeeld eerst demineraliseren. En hoe zorgen we dat de elektrolyser veilig blijft werken? Wat is het effect van de fluctuaties van windenergie op de installatie? Allemaal zaken, die we proefondervindelijk gaan onderzoeken. Dit eerste proefproject van waterstof op zee is belangrijk om lessen uit te trekken. Daarna kunnen we opschalen.”   Waterstof op zee   Volgens De Groot is het produceren van waterstof op zee goedkoper dan op land. “Als je waterstof op land wilt maken, dan moet je een hele dikke stroomkabel aanleggen om de windstroom aan land te brengen. Dan kun je de waterstof beter meteen op zee produceren. Voor het transport van de waterstof kun je dat via de bestaande gaspijpleidingen doen. We zoeken de samenwerking met de beheerders van de windmolenparken om dit op te zetten.”   Als windenergie op zee niet in de vorm van elektriciteit, maar in de vorm van waterstof aan land komt, dan heeft dat als voordeel dat vraag en aanbod veel beter op elkaar afgestemd kunnen worden. Waterstof is namelijk makkelijker grootschalig op te slaan dan elektriciteit.  Het is de bedoeling dat de proefopstelling, die dertien kilometer uit de kust bij Scheveningen komt te staan, in 2022 waterstof gaat produceren. De elektrolyser krijgt een vermogen van 1 megawatt, goed voor 4.800 kubieke meter waterstof per dag. “Deze methode gaat waarschijnlijk pas na 2030 echt grootschalig waterstof opleveren, maar dan moeten we wel nu beginnen met ontwikkelen.”   Klimaatdoelen: CO2 opslag noodzakelijk   Naast waterstof speelt de opslag van CO2 (CCS: carbon capture and storage) een belangrijke rol in de strategie van Neptune Energy. “Als we de klimaatdoelen van Parijs willen halen, dan hebben we CCS nodig. Het is de snelste manier om CO2 in de atmosfeer af te bouwen”, aldus De Groot. “We kunnen CO2 uit de industrie per pijpleiding offshore transporteren en in lege gasvelden pompen, die we vervolgens afsluiten.” Een poging tien jaar geleden om in de buurt van Barendrecht CO2 in een leeg gasveld op te slaan, sneuvelde na weerstand van de lokale bevolking. “Offshore kan het op een veilige en snelle manier.”   Is er geen risico dat de CO2 weglekt? “Daar is veel onderzoek naar gedaan”, reageert De Groot. “Diep liggende velden zijn het meest geschikt. Daar ligt een dikke zoutlaag overheen, die het reservoir goed afsluit. Het enige lek dat zou kunnen ontstaan is bij de boorput, maar die kunnen we goed afsluiten en bovendien blijven monitoren.”   Voor Neptune Energy is het belangrijk om in een complexe evenwichtsoefening zijn gasproductie af te bouwen, en zijn duurzame rol op te bouwen. “Het gas dat we nog produceren, veroorzaakt de minste vervuiling en CO2-uitstoot. De duurzame energieproductie is nog niet groot genoeg om te kunnen stoppen met aardgas. Bovendien hebben de industrie en de meeste woningen nog aardgas nodig. Als we dat gas uit Rusland zouden moeten halen, zou dat veel minder duurzaam zijn, want het transport over duizenden kilometers kost heel veel energie.”  De Groot vervolgt: “Berekeningen laten zien dat geïmporteerd gas tot wel 30 procent meer CO2-uitstoot met zich meebrengt dan Nederlands gas. Als we met waterstof en CCS een efficiënte transitie willen hebben, dan moeten de installaties wel blijven bestaan. Het is een complexe puzzel om de economische levensduur van de gasinfrastructuur af te stemmen op de ontwikkeling van waterstof en CCS.”  

7 minuten lezen


Map of the Netherlands with participating companies

Vind bedrijven en start-ups die samen aan oplossingen werken voor een betere toekomst.

Vind honderden multinationals, mkb-bedrijven, startups en scaleups.

Vind een bedrijf

Sluit je aan bij Change Inc.

Change Inc. maakt van iedere professional een toekomstmaker. We laten iedere dag zien hoe inspirerende personen en bedrijven de toekomsteconomie vandaag al vormgeven met aandacht voor zakelijk succes, actie en context.

Mobiel en tablet tonen Change.Inc website

Waarom moet ik community member worden?

Als community member inspireren en informeren we je met het laatste nieuws en de belangrijkste achtergronden over een betere en duurzame toekomsteconomie. Ook kom je in contact met gelijkgestemden. Wij stomen je klaar om zelf sneller stappen te zetten in het verduurzamen van je organisatie. Verander mee.

Hoe sluit ik me aan?

Aansluiten doe je hier. Het is heel eenvoudig en kost niets. Zodra je een profiel hebt aangemaakt, gaan we voor je aan de slag om je rol in een betere toekomst te vergroten.  

Zijn er kosten aan verbonden? 

Onderdeel worden van de beweging van toekomstmakers is kosteloos. Wij zetten geen content achter paywalls. Want we willen dat jij zo snel mogelijk zelf aan een betere en duurzame toekomsteconomie bouwt. Dus meld je hier aan en wordt een toekomstmaker.

Sluit je aan

Nieuws & Verhalen

Changemakers

Bedrijven


Producten & Diensten


Lidmaatschap

Inloggen

Sluit je aan


Over Change Inc.

Over ons

Waarom Change Inc.

Team

Partnerships & Adverteren

Werken by Change Inc.

Pers & media

Onze partners

Contact

Start

Artikelen

Changemakers

Bedrijven

Menu