Marc Seijlhouwer 24 december 2019, 15:18

Urban farming wordt makkelijker met supertrostomaat

Een nieuwe tomatensoort produceert veel meer tomaten per plant en heeft daarmee een hogere opbrengst. Dat kan vooral nuttig zijn voor stadsboerderijen waar de ruimte schaars is.

Triple determinate mutations lippman

De nieuwe tomatenplant, bedacht door wetenschappers van de Amerikaanse Columbia University, heeft een heleboel tomaten per takje. Het heeft iets weg van een druiventros: soms zitten er wel tien tomaten per tak aan. Ze zijn ongeveer even groot als kerstomaten, vragen niet veel meer voeding of water en ze zijn binnen veertig dagen rijp. “En ze smaken goed”, vertelt onderzoeker Zachary Lippman in een persbericht.

Genetisch gemanipuleerde tomaten

Dit is allemaal mogelijk dankzij genetische manipulatie. De CRISPR-techniek, die tegenwoordig op een heleboel manieren toegepast wordt voor genetische manipulatie, helpt ook om de opbrengst van een tomatenplant te vergroten. Daarnaast heeft de tomaat minder licht en ruimte nodig; volgens de onderzoeker kan hij zelfs groeien in een opslagruimte. Op het dak van een kantoorgebouw, in een kas, zou de tomaat helemaal floreren.

Verboden in Europa

In Europa is het verbouwen en verkopen van genetisch gemanipuleerde gewassen verboden. Maar in de VS en de rest van de wereld kan de plant uitkomst bieden; er zijn veel food deserts, waar gezond eten moeilijk te krijgen is.

Door in kantoorgebouwen groente te verbouwen omzeil je de onvruchtbare omstandigheden buiten de stad. Hoewel de opbrengst lager is dan in een kas of op het open land, kan je het hele jaar door tomaten verbouwen. De combinatie van veel tomaten per tros en het hele jaar verbouwen kan er zelfs voor zorgen dat stadsboerderijen winstgevend worden.

Kiwi's aan een tros

Lippman hoopt dat zijn onderzoek, dat in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Biotechnology verscheen, anderen inspireert. Nu hij en zijn collega’s het gen hebben gevonden dat bepaalt hoeveel vruchten er aan een tak groeien én het gen voor groeisnelheid, hoopt hij bijvoorbeeld dat er ook troskiwi’s verschijnen.

Bron: Cold Spring Harbor Laboratory

Tweezijdige zonnepanelen werken twintig procent beter

De formule van de Amerikaanse Perdue University voorspelt precies hoeveel een zonnepaneel oplevert, afhankelijk van het terrein en land waar hij in staat.Terugverdientijd van zonnecellenDe terugverdientijd van een zonnepaneel is een heikel punt. Die hangt af van salderingsregelingen, de stand der techniek, hoeveelheid cellen, enzovoort. Met de beschikbare kennis maak je een grove schatting en je hoopt daarmee dat de investering in duurzame stroomopwekkers zich binnen afzienbare tijd terugverdient.Maar de techniek staat niet stil, en er komen nieuwe soorten zonnepanelen aan. Zo zijn er tweezijdige zonnecellen, die aan beide kanten energie op kunnen wekken. Deze panelen vangen niet alleen het directe zonlicht op, maar ook het licht dat gereflecteerd wordt door het oppervlak waar het paneel op staat. Maar hoe veel beter ze werken dan gewone zonnepanelen, bleef tot nu toe lastig exact te bepalen.Vijftien tot twintig procent meer elektriciteitDe onderzoekers van Perdue University hebben nu, na een heleboel simulaties en metingen, een formule gevonden die de efficiency van een (tweezijdig) zonnepaneel berekent. Wat blijkt? Gemiddeld leveren de panelen vijftien tot twintig procent meer elektriciteit op.De opbrengst hangt van allerlei zaken af: hoeveel cellen je per paneel installeert, of je het paneel verticaal of schuin neer zet, en wat de ondergrond is waar de panelen op staan. Beton reflecteert meer licht dan grasland, en een verticaal opgesteld paneel vangt meer zon dan een schuin paneel.Helft van de zonnecellen tweezijdigDe formule komt volgens de onderzoekers net op tijd. Nu gewone zonnepanelen de grenzen van hun kunnen bereiken en niet veel goedkoper meer worden, is er een nieuwe techniek nodig. Tweezijdige zonnecellen zouden in 2030 de helft van alle zonnecellen uitmaken.Bron: Perdue University | Beeld: AleSpa