De G20-top deze week in het Australische Brisbane staat onder meer in het teken van energievoorziening en economische groei. Met name de steenkoolindustrie hoopt op steun.
De discussie over de toekomst van steenkool als energiebron is opgelaaid in de aanloop naar de top van de G20. Wereldwijd hebben 1,3 miljard mensen geen directe toegang tot elektriciteit. De steenkoolindustrie ziet de brandstof als een goedkope oplossing voor armoedebestrijding en als aanjager van economische groei in opkomende landen. Voor noodzakelijke emissiereducties is echter een versnelde omschakeling nodig naar hernieuwbare energiebronnen.
Steenkool is wereldwijd de meest gebruikte energiebron voor de productie van elektriciteit. En dat blijft nog zeker 25 jaar zo. Volgens een rapport van het Manhattan Institute for Policy Research, een conservatieve Amerikaanse denktank, wordt wereldwijd 40 procent van de elektriciteit opgewekt in een kolencentrale. De onderzoekers verwachten dat het marktaandeel voorlopig niet afneemt. Steenkool is goedkoop en de voorraden gemakkelijk toegankelijk.
De negen landen die het rapport belicht – China, Duitsland, India, Indonesië, Japan, Pakistan, Polen, Rusland en Zuid-Korea – bouwen de komende jaren 550 gigawatt aan nieuwe steenkoolcapaciteit. Daarvan komt 400 gigawatt voor rekening van China.
Groeiende vraag
Ook uit het rapport Medium-Term Coal Market Report 2013 van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) blijkt dat de vraag de komende vijf jaar blijft toenemen. Zij het in een iets trager tempo dan de voorgaande jaren. Het IEA noemt de vraag naar goedkope elektriciteit uit kolencentrales begrijpelijk, 'of we dat nu leuk vinden of niet'. Het agentschap verbindt aan die conclusie de boodschap dat de energiebron in de huidige vorm niet duurzaam is.
Het aandeel zonne- en windenergie neemt ondertussen wel toe. China investeert miljarden in hernieuwbare energiebronnen om luchtvervuiling tegen te gaan. India wil 400 miljoen inwoners die geen toegang hebben tot elektriciteit voorzien van zonnestroom. Mondiaal is hernieuwbare energie slechts goed voor 1,5 procent van de elektriciteitsproductie. De absolute groei van het steenkoolverbruik sinds 2003 ligt negen keer hoger dan die van windenergie en zelfs 40 keer hoger dan zonne-energie. De komende 25 tot 50 jaar blijft de brandstof een rol van betekenis spelen.
Bijdrage
De meningen verschillen over de bijdrage van steenkool aan armoedebestrijding en economische groei. Volgens het Manhattan Institute hebben sinds 1990 zo'n 832 miljoen mensen in ontwikkelingslanden geprofiteerd van steenkool. Die lijn wordt ook gevolgd door de steenkoolindustrie zelf. De onderzoekers pleiten ervoor kolencentrales niet af te schaffen. Exploitanten zouden moeten investeren in schonere verbrandingstechnieken.
Uit een recente studie van het Australia Institute blijkt echter dat steenkool geen stimulans is, maar het gevolg van een groeiende economie. De bouw van grootschalige kolencentrales kost enkele jaren. Decentrale stroomopwekking uit duurzame bronnen is goedkoper en sneller te realiseren. Door de dalende kosten van wind- en zonne-energie verwacht het instituut meer resultaat van investeringen in hernieuwbare energiebronnen.
Bron: Manhattan Institute, IEA, Australia Institute | foto: oatsy40, via Flickr
