Teun Schröder
23 juni 2020, 11:00

Wethouder Amsterdam over de energietransitie: ‘We hebben een hoop werk te doen’

Marieke van Doorninck is sinds twee jaar wethouder duurzaamheid en ruimtelijke ontwikkeling van Amsterdam. In deze positie maakt ze zich onder meer sterk voor de circulaire economie, verduurzaming en de energietransitie in de stad. In deze podcast praat ze met Paul van Liempt over aardgasvrije wijken, de rol van de overheid en Amsterdam als donut-stad.

Adobestock 273762931 amsterdam kleiner

Duurzaamheid is allang niet meer alleen een ideologisch verhaal, het is ook slimme bedrijfsvoering. Volgens van Doorninck moeten we af van een economie die alleen maar naar meer snakt. Dingen moeten vooral beter. Delen en hergebruiken staan in de nieuwe economie centraal. Met een prominente rol vol de ambachtslieden die kunnen maken en repareren.

Van het gas af (7:53)

“We hebben heel veel werk te doen", vertelt Van Doorninck. “Niet alleen op plekken waar fossiele brandstof plaats gaat maken voor duurzame energie, ook binnenshuis. Als we van het aardgas af willen dan moeten we huizen verbouwen en straten openbreken. Dit wordt niet alleen maar een feestje.” Na de zomer start de gemeenteraad met de ‘transitievisie warmte’. In dit plan staat aangegeven wanneer het een logisch moment is om een wijk van het aardgas te halen. Afhankelijk van bouwjaar, maar ook van andere reeds geplande werkzaamheden. “Zo kunnen mensen zien wanneer hun huis ongeveer aan de beurt is, en kunnen ze daarop hun eigen verduurzamingsplannen afstemmen.”

Samenwerking overheid en bedrijfsleven (18:16)

Door de coronacrisis kijken we met een nieuwe blik naar bestaande systemen. Kun je zeggen dat overheden en bedrijven andere rollen hebben gekregen sinds de crisis, vraagt Van Liempt zich af? “De overheid heeft de afgelopen maanden sterk de regie moeten nemen, ook al was er veel onduidelijkheid”, vertelt van Doorninck.

De wethouder denkt dat dit in de energietransitie nog meer gaat gebeuren. “En ik merk dat het bedrijfsleven hier helemaal niet negatief tegenover staat. We stellen steeds meer eisen aan ontwikkelaars in de bouw, waardoor er ook een nieuwe markt ontstaat in duurzame materialen. Regulerende maatregelen worden goed opgepakt, zolang ze maar heel duidelijk zijn.”  

Amsterdam als donut (22:11)

Een belangrijk stokpaardje van Van Doorninck is het donut-model. Een economisch model bedacht door Kate Raworth dat, toegepast op Amsterdam, de leefbaarheid, gezondheid en circulariteit moet verbeteren. “Het belangrijkste in een donuteconomie is dat iedereen voldoende inkomen – en een dak boven zijn hoofd heeft, zonder dat we de aarde verder vervuilen”, legt Van Doorninck uit.

Lees ook: Hoe gaat Amsterdam er als dout-stad precies uitzien?

Systeemverandering (25:25)

Naast dat de gemeente veel kan doen, is het belangrijk dat andere overheden hun steentje bijdragen. “Er is bij de gemeente veel mogelijk, maar als ik naar de circulaire economie kijk dan vraag ik van het Rijk wel om andere regelgeving”, vertelt Van Doorninck. “Minder belasting op arbeid, meer belasting op grondstoffen. Zolang het nog goedkoper is om grondstoffen uit een ver land te halen, in plaats van producten binnenslands te recyclen, is een verschuiving in het systeem noodzakelijk.”

 

Beeld: Adobe Stock | Portretfoto: gemeente Amsterdam

Fiets op waterstof komt naar Nederland

Op 1 juli lanceert Pragma, via importeur Divago, de fiets op het industriepark KleefseWaard in Arnhem. Op dit park staat ook een van de waterstoftankstations van Nederland. Mensen kunnen er een proefrit maken op de fiets, aldus de site Alles Over Waterstof. Hoeveel de fiets precies gaat kosten in Nederland is nog niet bekend, maar naar verwachting ligt de prijs rond de € 5.000.Daarmee is de fiets aanzienlijk duurder dan de meeste e-bikes. Deze daalden de afgelopen jaar snel in prijs, omdat ze populairder worden en de batterijtechniek steeds goedkoper wordt. Waterstof is een minder volwassen technologie en brandstofcellen zijn nog prijzig. Ook is het aanbod van waterstof voor consumenten klein: er zijn nog maar vijf tankstations waar waterstof verkrijgbaar is.Lees ook: De haven van Amsterdam is straks een waterstofgebied, inclusief tankstationGroter bereik en snel tankenDe voordelen van waterstof zijn echter ook voor de fiets duidelijk: de tank waar 42 gram waterstof in past (op een druk van 300 bar) levert via een brandstofcel genoeg stroom om 150 kilometer ondersteund te trappen, met een maximumsnelheid van 25 kilometer per uur. Tanken is zo gepiept, terwijl het opladen van een elektrische fiets een paar uur kan duren.De fiets zelf heeft een waterstoftank in het frame. Bij de trappers zit een brandstofcel die elektriciteit maakt uit waterstof. Deze stroom drijft een trapsysteem bij de trappers aan en ondersteunt daarmee de fiets. Omdat er een waterstoftank verzonken zit in het frame, moet dat frame vrij dik zijn. Het geeft de fiets een uniek uiterlijk.Groene waterstofHet is de vraag of de waterstoffiets helemaal duurzaam is. Op dit moment is het overgrote deel van de brandstof gemaakt uit aardgas. Bij het verbranden van waterstof komt geen CO2 vrij, bij de productie vaak wel. Er zijn nog maar weinig installaties die grootschalig waterstof maken uit groene stroom en water. Aan de andere kant: een elektrische fiets laadt ook niet op 100 procent groene stroom. En Pragma heeft plannen om de waterstoffiets populairder te maken. Er komt dit jaar een nieuw model en in de toekomst komen er draagbare waterstofresevoirs en mobiele tankstations.Lees ook: Deze windturbine produceert direct waterstofBron: Alles over Waterstof | Beeld: Pragma