Emma Rotman 30 januari 2020, 12:11

Fossielvrij staal met groene waterstof: dit bedrijf wil het in 2026 doen

De staalindustrie is een van de grootste vervuilers ter wereld, verantwoordelijk voor zo’n 7 procent van de CO2-uitstoot. De Scandinavische staalgigant SSAB claimt in 2026 als eerste fossielvrij staal op de markt te kunnen brengen met behulp van groene waterstof.

Vloeibaar ijzer

Aanvankelijk wilde SSAB het productieproces in 2035 fossielvrij te maken. Door de energie die nodig is voor staal uit groene waterstof te halen in plaats van kolen, denkt het bedrijf dit doel echter tien jaar eerder te kunnen bereiken.

Groene waterstof

SSAB lanceerde in 2016 al het HYBRIT initiatief, in samenwerking met energieproducent Vattenfall en ijzerertsleverancier LKAB. HYBRIT staat voor Hydrogen Breakthrough Ironmaking Technology. Doel van het initiatief is het vervangen van kolen door groene waterstof, en het wordt gesteund door het Zweedse Energie Agentschap.

Het vervangen van kolen door elektriciteit en waterstof vereist zo’n 15 terawattuur aan duurzame elektriciteit per jaar. Dat is ongeveer een tiende van de jaarlijkse elektriciteitsproductie van Zweden. Vattenfall moet die energie gaan leveren uit wind en zon. De inzet van groene waterstof moet het mogelijk maken de schommelingen in het elektriciteitsaanbod op te vangen.

Lees ook: Wind, netwerk, opslag en visie zijn onmisbaar voor een groene waterstofeconomie. Nederland heeft het allemaal.

Proeffabriek

Momenteel bouwen de betrokken partijen een proeffabriek op de locatie van SSAB in het Zweedse Luleå. Deze moet komende zomer operationeel zijn. Op het terrein van LKAB, vlakbij de proeffabriek, komt een opslagfaciliteit voor waterstof die naar verwachting tussen 2022 en 2024 klaar is. Ook is SSAB van plan om in 2025 twee hoogovens te vervangen door elektrische vlamboogovens. Dat is een belangrijke stap om het ijzer dat in de HYBRIT proeffabriek gemaakt wordt, te verwerken tot staal.

“CO2 is altijd een onvermijdelijk bijproduct van staalproductie uit ijzererts geweest. Met de technologie van HYBRIT is de enige uitstoot straks water”, zegt CTO Martin Pei van SSAB. Het initiatief heeft de potentie om de totale CO2-uitstoot van Zweden met tien procent te verlagen. In 2045 wil SSAB als bedrijf volledig fossielvrij zijn.

HIsarna

SSAB is niet het enige bedrijf dat bezig is met verduurzaming van staalproductie. In IJmuiden werkte Tata Steel jaren aan de HIsarna-methode. Daarbij wordt de voorbewerking van ruwe grondstoffen overgeslagen. De traditionele hoogoven werd vervangen door een reactorvat of cycloonoven, waarin de onbewerkte kolen en ijzererts worden omgezet tot vloeibaar ijzer. De methode zorgt voor 50 procent minder CO2-uitstoot, bleek uit tests in 2018.

De technologie werd uitgeprobeerd in een proeffabriek in IJmuiden, maar Tata Steel besloot de nieuwe HIsarna-fabriek in India te bouwen. “Als we met HIsarna progressie blijven boeken, zullen we waarschijnlijk op alle productielocaties op de HIsarna technologie overschakelen”, aldus het bedrijf in het vakblad Process Control.

Chemie

Ook Duitsland, de grootste staalproducent van Europa, zet stappen om de staalproductie te verduurzamen. Siemens slaat de handen ineen met chemiebedrijven Evonik, Covestro en Linde om de CO2 uit de staalproductie opnieuw te gebruiken. Door middel van elektrolyse wordt de CO2 ontleed tot stoffen die de chemiebedrijven kunnen verwerken tot allerlei producten, zoals ethanol of polymeren.

Bron: SSAB, HYBRIT, Process Control | Beeld: AdobeStock

Hoe een Deens energiebedrijf het duurzaamste bedrijf ter wereld werd

De Corporate 100 is een lijst die Corporate Knights sinds 2005 opstelt. De 1 procent duurzaamste bedrijven haalt de lijst. Ørsted bereikte de top doordat het bedrijf haar voetafdruk snel verkleint. In 15 jaar tijd werd de CO2-uitstoot met 80 procent teruggebracht, van 460 gram CO2 per opgewekte kilowattuur naar 100 gram dit jaar. In 2025 moet de CO2-uitstoot nul zijn. Daarnaast betaalde Ørsted eerlijke hoeveelheden belasting en heeft het een substantieel deel vrouwen in de top, twee andere criteria voor de lijst.Investeren in offshore windHet bedrijf investeerde hevig in offshore wind. Inmiddels leveren de windparken al aan 12 miljoen mensen elektriciteit. In Nederland werkt het bedrijf aan Borssele 1 & 2. Inmiddels is 85 procent van alle energie die Ørsted opwekt groen, terwijl tien jaar geleden nog 85 procent uit kolen en gas kwam.Lees ook: Woningcorporaties richten duurzaam energiebedrijf opHet bedrijf kon dit doen dankzij een investering van 22 miljoen euro. Ondertussen ontmantelde en verkocht Ørsted de fossiele centrales, wat extra geld opleverde. "We hebben de kern van ons bedrijf ontmanteld en het geld gebruikt om sterker te worden in offshore wind", legde CEO Henrik Poulsen uit aan Corporate Knights. "Daarbij hielp het dat de maatschappij steeds meer interesse in groen kreeg. Zo wisten we dat we op de juiste weg waren."Als voortrekker zorgde Ørsted er mede voor dat de prijs van offshore wind drastisch daalde en de populariteit daarmee toe nam. "Vijf jaar geleden was offshore wind nog een niche. Nu is het een belangrijk deel van de energietransitie."Geld voor aandeelhoudersØrsted is echter geen puur ideologisch bedrijf. Poulsen benadrukt dat winst maken net zo belangrijk is. "Puur voor de winst gaan is niet logisch. Maar je kan ook geen bedrijf runnen dat alleen voor een hoger doel gaat. Ons bedrijf heeft altijd waarde gecreëerd voor de aandeelhouders, dat is belangrijk."Andere bedrijven moeten sneller duurzaamPoulsen geeft in het interview ook nog een tip voor andere bedrijven. "Alle bedrijven moeten ambitieuzer worden in hun klimaatdoelen. Bedrijven die een doel voor 2050 hebben moeten kritisch kijken of ze dat doel niet veel eerder kunnen bereiken. Wij laten zien dat een bedrijf veel radicaler kan zijn dan je denkt."Lees ook: Duurzame verdienmodellen voor energiebedrijvenOp bezoek bij ØrstedDuurzaamBedrijfsleven bezocht Ørsted tijdens de Innovatiereis 2018 naar Kopenhagen. Niet alleen het Deense energiebedrijf is een koploper, de stad Kopenhagen wil als eerste ter wereld in 2025 CO2-neutraal worden. Bekijk onze duurzame lessen uit Denemarken.Ook dit jaar organiseren wij een innovatiereis naar een innovatieve stad in Europa. Meer weten? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte.Bron: Corporate Knights/Ørsted | Beeld: Ørsted