Rianne Lachmeijer 15 juli 2018, 11:07

Manon Janssen, klimaattafel industrie: “Iedereen is ervan overtuigd dat het moet”

Het Klimaatakkoord op hoofdlijnen is een feit: Nederland wil aan de slag met de klimaattransitie. Aan vijf sectortafels spraken het bedrijfsleven, de overheid en maatschappelijke organisaties over de mogelijkheden. Manon Janssen, voorzitter van de klimaattafel industrie vertelt over de uitdagingen en kansen die de klimaattransitie met zich mee brengt voor de sector.

Industrie co2 broeikasgassen

In 2050 moeten we zo goed als klimaatneutraal zijn om aan het Klimaatakkoord van Parijs te voldoen. Het nationale Klimaatakkoord speelt daarop in door een tussendoelstelling op te stellen voor 2030. Voor de sector industrie gaat het om een CO2-reductie van 14,3 megaton.

Volgens Manon Janssen, voorzitter van de sectortafel industrie, is het laaghangend fruit de afgelopen jaren al geplukt. De Nederlandse industrie heeft de afgelopen 25 jaar namelijk al meer dan 31 megaton aan broeikasgasemissies gereduceerd. “De moeilijkere en dus ook de duurdere maatregelen liggen voor ons.” 

“Om die opgave te behalen moet de industrie enorme investeringen doen, door ons ingeschat op een bedrag van € 15 tot 20 mrd cumulatief tot 2030, misschien nog wel meer daarna en bovendien moeten we deze investeringen naar Nederland halen en niet in het buitenland laten gebeuren, want we willen de banen hier houden", zegt Janssen. "Dus bedrijven moeten ook hun aandeelhouders in andere landen ervan overtuigen dat we het gaan doen en dat we het hier gaan doen.”

Wat zijn de kansen voor Nederland?

“Wij gaan als BV Nederland onze reputatie als koploper op innovatie verder uitbouwen. We gaan hele nieuwe bedrijfstakken aanboren zoals de waterstofeconomie en de toevoer naar de waterstofeconomie. We behouden banen in dit land. We kunnen kennis aantrekken in dit land en we laten een land na aan onze kinderen waar het goed wonen en goed werken is. We gaan van welvaart naar welzijn. Klaar. Doen toch?”

En is dat ook de boodschap waarmee het lukt om de aandeelhouders te overtuigen, want dat zijn gedeeltelijk buitenlandse investeerders? 

"Nou daar moet je nog wel iets meer voor mee brengen. Als je bijvoorbeeld met een private equity partij zit, wil die echt wel weten wat je IBT multiplier is na 7 jaar. Nee dat wat ik omschrijf is het morele leiderschap en vervolgens moet er een sluitende businesscase zijn."

En die sluitende businesscase, krijgt die al vorm?

"Op sommige projecten en plannen wel en op andere nog helemaal niet. Je ziet het nu bij de proces efficiency, dat er sluitende businesscases zijn en elektrolysers in Hengelo."

"Je hebt natuurlijk ook te maken met de vraag: Wat zijn nou precies je terugverdientermijnen. Het valt voor een belangrijk deel ook terug te verdienen, maar er zit natuurlijk ook gewoon een gat. Dat is het financiële issue."

“Onze eerste opdracht was: Breng in kaart wat er kan in dit land, want als je niet weet waar het project over gaat kan je ook niet gaan praten over financiering. Dat is nu gebeurd, al die clusters hebben allemaal plannen. De volgende stap is: Wat heb je voor elke businesscase nodig." 

Wat hebben de gesprekken tot nu toe opgeleverd?

“Wat denk ik wel de belangrijke winst aan deze gesprekken is geweest, is dat de partijen aan onze tafel namens de partijen die zij vertegenwoordigen hebben gezegd: ‘Wij als industrie committeren ons aan deze programmatische aanpak.’”

"Ik denk dat het grote verschil met het energieakkoord is, dat mensen nu echt mee willen doen. Bij het energieakkoord moesten nog veel mensen erbij worden betrokken, maar nu wil echt iedereen. Iedereen is ervan overtuigd dat het moet. Niet iedereen is ervan overtuigd hoe het moet en hoe snel het moet, maar iedereen wil meedoen en dat is mooi om te zien."

Dit artikel maakt onderdeel uit van een serie over de kansen van het Klimaatakkoord voor de sectoren: agrifood, gebouwde omgeving, energie, industrie en mobiliteit. Lees ook:

Afbeelding: Adobe Stock

Kansen van Klimaatakkoord voor de energiesector: "Achterstand omzetten in een voorsprong"

In 2050 moeten we zo goed als klimaatneutraal zijn om aan het Klimaatakkoord van Parijs te voldoen. Het nationale Klimaatakkoord speelt daarop in door een tussendoelstelling op te stellen voor 2030. “We zijn niet ambitieuzer dan de rest van Europa”, aldus Eric Wiebes, minister van Economische Zaken en Klimaat. “We sorteren alleen alvast voor en dat kan ons een voorsprong geven”. Wat die voorsprong inhoudt verschilt per sector. Wat zijn de kansen?DuurzaamBedrijfsleven sprak met de voorzitters van alle sectortafels. Vandaag Kees Vendrik. Hij is voorzitter van de sectortafel energie.Lees ook: Klimaatakkoord: 'In 2030 kwart woningen aardgasloos verwarmd'In hoeverre kan dit Klimaatakkoord Nederland een internationale koploperspositie opleveren?"Nou ik denk dat we dan nog wel enorm ons best moeten doen, want andere landen zitten ook niet stil. Het wordt in ieder geval hoog tijd dat we de achterstand die we nu hebben, want wij zijn het vieste jongetje van Europa, omzetten in een voorsprong. En die voorsprong zal tijdelijk zijn, maar dat geeft niet, want we moeten allemaal duurzaam worden."Ik zie heel veel potentie in de elektriciteitssector voor bedrijven die goed zijn in zon en wind en nieuwe technologie. Wij krijgen over 10,15, 20 jaar een powerhouse op zee dat zijn weerga niet kent als we het goed aanpakken. Dat is fantastisch. Dat zijn de kansen waar we het volgens mij over moeten hebben. En dat is nog alleen maar mijn tafel. Wat kan het bedrijfsleven nu al doen?“Ik zou zeggen lees dat Klimaatakkoord in wording en taxeer je kansen: waar je goed in bent en goed in kan worden. Want dit is niet meer weg te denken.”Is er ook een rol weggelegd voor het bedrijfsleven?“Zeker, het is heel erg markt gedreven. We hebben kostenreductie nodig, goede marktprikkels en burgers die geholpen moeten worden aan duurzame elektriciteitsopwekking. Er is een hele markt voor nieuwe bedrijvigheid die zich opent.”Wie van de drie-eenheid 'overheid, bedrijfsleven en consument' kan nu echt die transitie gaan versnellen?"De truc van dit hele proces is natuurlijk dat er een soort verhouding tussen de drie moet zitten en dat het dan gaat vliegen. De overheid stelt kaders. Dat wil zeggen dat de overheid duidelijk zegt: ‘Dat is de koers, daar gaan we naartoe en daar maken we letterlijk en figuurlijk ruimte voor. Dit gaan we bestraffen, beprijzen, normeren en gaan we uit de economie weghalen.’ Marktpartijen moeten daar vol in mee. Dat geldt voor de financiers, dat geldt voor de maakindustrie en dat geldt ook voor de dienstverleners die maatschappelijke partijen helpen mee te doen met die transitie.”"Wat betreft consumenten, ik heb het het liefst over burgers. Wij willen heel graag dat 50 procent van alle hernieuwbare opwek-projecten in Nederland in handen zijn van of ten goede komen aan burgers. Daar zijn wij groot voorstander van. Dus deze transitie is van iedereen, voor iedereen en met iedereen."Als ik zonne-energie van mijn zonnepanelen wil leveren aan mijn buurman is andere regelgeving nodig. Zal dat mogelijk kunnen zijn?“Daar gaan wij in het najaar verder over door, maar het uitgangspunt is wel dat burgers zoveel mogelijk gefaciliteerd worden. Alleen of in een, straat, een wijk, een postcoderoos of in een corporatie; in welke vorm dan ook. We gaan zoveel mogelijk proberen om burgers op de eerste rij te zetten.”In hoeverre kan de sectortafel energie een bijdrage leveren aan de andere tafels?“Kijk, wij zijn de mooiste stekkerdoos van Nederland. Dus ik bied hem gaarne aan de andere vier voorzitters aan: prik maar in. Wil je meer elektrische auto's? Prik maar in. Wil je meer industrie die draait op elektriciteit? Prik maar in. Wil je meer huizen die draaien op elektrische warmte of heb je überhaupt meer stroom nodig vanwege warmtepompen? Prik maar in. Wij gaan ervoor zorgen dat er steeds meer hernieuwbare elektriciteit komt.”Dit artikel maakt onderdeel uit van een serie over de kansen van het Klimaatakkoord voor de sectoren: agrifood, gebouwde omgeving, energie, industrie en mobiliteit. Lees ook:Pieter van Geel over de kansen voor agrifood Diederik Samsom over de kansen voor de gebouwde omgeving Manon Janssen over de kansen voor de industriesector Annemiek Nijhof over de kansen voor de mobiliteitssector Afbeelding: Adobe Stock