Een warmte-eiland ontstaat doordat stenen gebouwen veel warmte opnemen. Op een zeker moment geven ze die ook weer af, en als ze dat allemaal tegelijk doen blijft er een enorme hoeveelheid hitte hangen in de straten. Vooral in dichtbebouwde gebieden kan dit tot temperaturen leiden die veel hoger liggen dan de gemiddelde luchttemperatuur.
De gevaren van te hete lucht zijn legio. Kans op een zonnesteek of andere aandoeningen door warmte. Maar warmte in de stad zorgt ook voor meer luchtvervuiling en een onprettiger leefklimaat.
In India en Pakistan woedt de afgelopen dagen een hittegolf die laat zien hoe heftig hoge temperaturen kunnen zijn. Op het platteland is het niet te harden, maar in de geürbaniseerde gebieden zoeken mensen massaal toevlucht tot panden met airconditioning, omdat de eigen huizen en de straten geen respijt kunnen bieden van de genadeloze zonnekracht.
De vraag is: kunnen we er iets aan doen? Nu de aarde opwarmt en de wereld verstedelijkt zullen hoge temperaturen in de stad vaker voorkomen. Moeten we de onvermijdelijke hitte lijdend ondergaan of ons gedrag en dagelijks bewegen aanpassen? Leven na zonsondergang? Gelukkig zijn er (iets) minder radicale mogelijkheden om oververhitting in de grote stad te voorkomen.
Zwevende gebouwen boven de hete straatZwevende gebouwen
Een Noors-Amerikaanse architect heeft een idee: maak de straten
schaduwrijker door zeppelin-achtige gebouwen aan gevels vast te maken.
De gebouwen zijn gevuld met heliumballen die het geheel zwevend houden.
De grond eronder wordt gekoeld door de schaduw die het gebouw werpt.
Met een soort grote soeplepen je eigen stoep nathouden. In Japan doen ze het al eeuwen | Credit: Adobe StockJapans watergooien
Uit Japan komt een eeuwenoude, maar effectieve techniek. Door de
straat voor je woning met water te besprenkelen, koelt de omgeving een
beetje af. Hoe meer mensen dit doen, hoe effectiever het is. De
eeuwenoude techniek bleek in 2017 goed te werken, en de overheid in
Tokyo moedigt ‘uchimizu’ ook actief aan.
Ultiem duurzaam: zonnepanelen én groen op het dak | Credit: Adobe StockGroen dak
Zwarte dakpannen doen weinig voor een aangenaam leefklimaat in en om
het huis. Vervang de dakpannen door kleine plantjes en je hebt
plotseling een veel aangenamer klimaat. Zeker in steden waar veel
hoogbouw platte daken heeft kan vergroening uitkomst bieden. Niet alleen
voor oververhitting trouwens; de plantjes zorgen ook voor betere opvang
van regenwater, zodat overstromingen voorkomen worden.
Een van de projecten van Vincent Callebaut: een torenflat vol planten | Credit: Vincent CallebautGroene gevel
Dat planten veel doen om de temperatuur en luchtvochtigheid te
reguleren weet iedereen die in een groenrijke tuin heeft gezeten. Dus
waarom niet ook de gevel volhangen met groene planten? Niet alleen
plantenbakken, maar hele gevels vol met planten. De expert op dit gebied
is de architect Vincent Callebaut, die ongeveer maandelijks een nieuw
concept bedenkt om meer bomen, planten en struiken in het stadsbeeld te
krijgen.
Ander asfalt
En dan is er nog de kleurentheorie. Zwart houdt meer warmte vast dan
andere kleuren. En wat is het grootste zwarte oppervlakte in de stad? De
asfaltweg! Voor Los Angeles was dit in 2017 al reden om de straten
lichtgrijs te verven. Dat weerkaatst het licht, terwijl zwart
absorbeert. Het zou 7 graden schelen bij de grond.
Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws
Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.
