André Oerlemans
15 juni 2022, 11:30

VLOAT: klimaatneutraal wonen op pontons als eilanden

Noordzeepontons, droogdokken of rivierpontons. VLOAT wil er de drijvende stadswijken van de toekomst op bouwen. Eilanden vol klimaatneutrale, houten appartementen en villa’s die je overal in steden kunt afmeren. “Wie wil hier nu niet wonen?”

VIEW 01 Een drijvende klimaatneutrals stadswijk van VLOAT | Credits: Circular Floating Districts - Vloat - krft -Candela Visual

Zeespiegelstijging, meer waterafvoer van rivieren, ruimtetekort voor nieuwe woningen; professioneel zeiler en architect Willem Jan Landman en scheepsarchitect Michiel Zwart van Circular Floating Districts
denken met hun project VLOAT een oplossing gevonden te hebben om al dit soort problemen in één klap op te lossen. Tijdens vastgoedbeurs Provada
presenteerden ze hun plannen voor het eerst aan het publiek. Over een jaar willen ze hun eerste drijvende wijk hebben gebouwd. Ze zoeken daarvoor nog een locatie.

Willem Jan Landman (links) en Michiel Zwart | Credit: MAARTJE SCHEERS FOTOGRAFIE

Dromen over eilanden

De twee bedenken toekomstbestendige en innovatieve circulaire drijvende woonconcepten. In hun plannen worden huizen gebouwd op scheepswerven. Veel gemeenten denken tegenwoordig aan drijvende woonwijken in het kader van klimaatadaptatie. Amsterdam bouwde bijvoorbeeld de drijvende wijk Schoonschip. Start-up Floating Students bouwt vervallen binnenvaartschepen om tot studentenwoningen. De gemeente Dordrecht liet stedenbouwkundig bureau PosadMaxwan een drijvende stad op een voormalig spaarwaterbekken ontwerpen. Landman kwam op het idee toen hij langs een Noordzeeponton van Heerma zeilde. “Dat was 160 meter lang, 50 meter breed en 9 meter hoog. Dat is gigantisch”, vertelt hij. “Ik vroeg me meteen af: wat kun je daar allemaal mee? Je kunt er de voet van een olieplatform mee vervoeren over de Noordzee, maar we hebben toen voor onszelf ook een droom bedacht over de ontwikkeling van eilanden in de stad.”

Pontons gebruiken voor woningbouw

De twee architecten begonnen samen met diverse partners plannen te schetsen voor wonen op dat soort pontons. De woningen moesten onder meer circulair, energiepositief, modulair, demontabel, snel te bouwen en betaalbaar voor iedereen zijn. De drijvende wijk moet een mix van 40 procent sociale woningen, 40 procent woningen in het middensegment en 20 procent duurdere villa’s worden. Ze zagen in eerste instantie volop mogelijkheden om de pontons af te meren in de havens van Rotterdam, maar kijken inmiddels naar heel Nederland. “Het idee is om gebruik te maken van bestaande objecten. Die pontons zijn gewoon op de markt verkrijgbaar. Wij geven ze een andere bestemming voor woningbouw”, zegt Zwart.

Bij de Water Community worden 8 tot 22 appartementen in een droogdok gebouwd. | Credit: Circular Floating Districts – Vloat – krft -Candela Visual

Vrijheid van een eiland

VLOAT bestaat uit vier verschillende drijvende eilanden: het Waterblok, het Water Hof, de Water Community en de Water Villa’s. Voor het Waterblok gebruikt VLOAT een Noordzeeponton van 100 bij 32 meter. Daar passen 166 tot 183 houten appartementen op. Bij de Water Hof worden 84 tot 92 appartementen met balkons en dakterrassen op een kleiner ponton gebouwd. Bij de Water Community worden 8 tot 22 appartementen in een droogdok gebouwd. | Credit: Circular Floating Districts – Vloat – krft -Candela Visual De Water Villa’s worden per 4 op een rivierponton gebouwd. “Je kunt deze pontons overal in de stad plaatsen. Het is makkelijk aan te sluiten op bestaande infrastructuur. Alle objecten zijn ook aan elkaar te koppelen, zodat je een hele drijvende woonwijk realiseert. Dan krijg je echt het gevoel van vrijheid van een eiland. Wie zou hier nou niet willen wonen?”, zegt Zwart.

De pontons en droogdokken zijn aan elkaar te koppelen tot een drijvende woonwijk | Credit: Circular Floating Districts – Vloat – krft -Candela Visual

Gist uit bier kan lood zuiveren uit water

Lood en andere zware metalen zijn een wereldwijd probleem in onze drinkwatervoorziening. Door de lozing van elektronisch afval en mijnbouwactiviteiten blijft het probleem standhouden. Alleen al in de Verenigde Staten wordt meer dan 19.312 kilometer aan waterwegen vervuild door afvoerwater van de mijnbouw, dat een heleboel zware metalen bevat. Het is de grootste bron van watervervuiling in het land. Eén gram gist kan 12 milligram lood verwijderen Het team van het MIT bestudeerde het gebruik van een soort gist dat veel in bierbrouwerijen wordt gebruikt, S. cerevisiae. Ze toonden aan dat slechts één gram van de inactieve, gedroogde gistcellen tot 12 milligram lood kan verwijderen. In minder dan vijf minuten verandert verontreinigd water in schoon drinkwater. De techniek die de onderzoekers toepassen is niet helemaal nieuw. Er wordt door onderzoekers wel vaker geëxperimenteerd met inactief biologisch materiaal om zware metalen uit water te zuiveren. Maar met gist is het nog niet eerder gedaan. Omdat de gistcellen in het proces inactief en uitgedroogd zijn, hebben ze geen speciale zorg nodig. Levend materiaal heeft dat wel: ze kunnen zonlicht en voedingsstoffen nodig hebben om te blijven bestaan. Gist is volop aanwezig Bovendien is gist al volop aanwezig, volgens de onderzoekers. “Als afvalproduct van het bierbrouwen en van verschillende andere op fermentatie gebaseerde industriële processen”, schrijven ze. Voor het schoonmaken van een watervoorzienig voor een stad ter grootte van Bosten, die ongeveer 757 miljoen liter per dag verbruikt, is ongeveer 20 ton gist per dag nodig, dat is 7.000 ton per jaar. Ter vergelijking: één bierbrouwerij, in dit geval de Boston Beer Company, genereert jaarlijks 20.000 ton overtollige gist die niet meer gebruikt kan worden in het proces. Andere zware metalen verwijderen De volgende stap is om een praktisch systeem te bedenken om de gist terug te winnen en die van het lood te scheiden, zodat het lood opnieuw gebruikt kan worden. “We moeten verdere experimenten uitvoeren, maar er is een mogelijkheid om beide elementen terug te krijgen”, schrijven ze. Ook onderzoeken de wetenschappers de mogelijkheid om gist in te zetten om andere zware metalen uit het water te zuiveren, zoals cadium en koper. Maar ook dit kost verder onderzoek.Het team toonde aan dat een enkele gram inactieve, gedroogde gistcellen tot 12 milligram lood kan verwijderen uit waterige oplossingen.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.