Martijn van der Donk 24 augustus 2018, 14:30

Bamboekleding is business, maar is het ook echt duurzaam?

Bamigo, Bambooo, Nooboo, het aantal bedrijven dat bamboe als grondstof voor kleding gebruikt, groeit gestaag. Stof gemaakt van bamboe is volgens deze start-ups hygiënischer en verkoelender dan textiel gemaakt van katoen. Dat textiel van bamboe ook nog eens duurzamer geproduceerd wordt, is volgens hen een extra bonus. Maar hoe duurzaam is bamboe nu echt?

Bamboe stad 3

Bamboe is business. Dat bewijst de Eindhovense onderbroekenproducent Bamigo wel. Oprichter Jeroen Adriaans startte vier jaar geleden in een achterafmagazijn in Lieshout. Inmiddels prijkt in zijn kantoor langs de Eindhovense ring het logo in grote letters aan de gevel en heeft hij zeven man vast in dienst.

Duurzaamheid 

Afgaand op de kwaliteiten die worden toegedicht aan bamboekleding is het succes verklaarbaar. Zo neemt de stof tot wel 70 procent meer zweet op dan andere textielvormen. Temperatuur regulerend: extra verkoeling in de zomer en extra verwarming in de zomer. Zachter dan andere stoffen. Tenslotte is duurzaamheid een belangrijke plus die een prominente plek krijgt in de marketing van de producten.

Die claim is wat betreft de teelt van de grondstof helemaal terecht. De bamboeplant groeit heel snel waardoor de opbrengst veel hoger is dan bij katoen. Bovendien zijn er geen pesticiden nodig om insecten, virussen, onkruid of schimmels te bestrijden. Het enige wat bamboeplantages nodig hebben, is zonlicht en water. Na de oogst blijft de plant staan en gaat de groei gewoon door. Hierdoor hoeven geen bossen gekapt te worden om aan de wereldwijde vraag te voldoen zoals bij katoen. Het gewas absorbeert meer koolstofdioxide, wat een positief effect heeft op het klimaat. Tevens produceren de planten 30 tot 35 procent meer zuurstof dan andere bomen.  

Verwerking

Ingewikkelder wordt het als je kijkt naar de verwerking van bamboe tot textiel. Daarvoor zijn twee manieren. De mechanische manier van verwerking is het meest duurzaam. Het mechanische proces omvat het verbrijzelen van het houtachtige deel van de plant en vervolgens het aanbrengen van natuurlijke enzymen om de celwanden van de bamboe te breken, waardoor een papperige massa ontstaat. De natuurlijke vezels kunnen dan mechanisch worden uitgekamd en tot garen worden gesponnen. Nadeel is dat dit proces heel arbeidsintensief, en dus kostbaar is.

De meeste bedrijven richten zich daarom op de chemische verwerking van bamboe tot zogeheten bamboeviscose. Door dit proces wordt de bamboe gekookt in sterke chemische oplosmiddelen zoals natriumhydroxide. Eenmaal gekookt, wordt de resulterende vloeistof door kleine gaatjes in een chemisch bad met zwavelzuur geduwd, waar het uithardt tot fijne strengen. Na te zijn gewassen en gebleekt, vormen deze strengen rayongaren.

Patagonië

Een manier van verwerking die op het gebied van duurzaamheid nog wel wat te wensen over laat. Gelukkig worden er al belangrijke stappen genomen om de chemische verwerking te verduurzamen. Zo zou het proces om lyocell uit houtvezels te destilleren met aanpassingen ook kunnen worden toegepast op bamboe. Groot voordeel: de chemicaliën voor dit proces zijn veel minder giftig. Het lyocell-proces wordt ook gebruikt voor de vervaardiging van Tencel, een weefsel dat onder andere door Patagonië wordt gebruikt .

Een andere manier van verduurzamen is het gebruik maken van een closed loop-systeem, waarbij 99,5 procent van de chemicaliën worden opgevangen en gerecycled om opnieuw te worden gebruikt. 

Kansen

Komen we terug op de beginvraag: is bamboe als grondstof voor textiel duurzaam? In vergelijking met andere textielsorten als katoen is het antwoord volmondig: ja. Zeker als je de teelt van de grondstoffen met elkaar vergelijkt. In absolute zin is er voor bamboe nog wel wat te winnen op het gebied van duurzaamheid. Hoopgevend is dat er legio kansen zijn om de verwerking van bamboe verder te verduurzamen. 

 

Bronnen: Fairware.com, Eindhovens Dagblad, Bamigo, M.G. van Meel, Bambooo, Nooboo | Afbeelding: Shutterstock

3 keer duurzaam bouwen: Daken maken de stad klimaatbestendig

Dit artikel is  onderdeel van een serie over duurzaam bouwen. Volgende week verschijnt het laatste deel: Een circulaire wijk."Als je op straat loopt, realiseer je je niet hoeveel verschillende soorten daken er zijn. En elk dak biedt andere mogelijkheden", vertelt Jan Henk Tigelaar, project manager bij Rooftop Revolution tijdens een presentatie.  Nederland beschikt over circa 400 km2 aan plat dak. Rooftop Revolution wil deze daken bedekken met planten. "Mensen wonen graag in een groene omgeving", legt Tigelaar uit. Maar een dak bedekt met planten levert meer op dan mooi uitzicht.  Wat groene daken opleveren Een groen uitzicht vermindert stress en verhoogt de concentratie, aldus Tigelaar. Daarnaast verhoogt beplanting de isolatiewaarde van het dak: In de zomer houdt de groene dakbedekking de warmte buiten en in de winter juist binnen. Dat levert een energiebesparing op. Ook neemt de waarde van huizen volgens hem met 4 tot 15 procent toe als deze in een groene buurt staan.  'Een combinatie met zonnepanelen is altijd een goed idee'Daarnaast kan beplanting de levensduur van het dak verdubbelen en “een combinatie met zonnepanelen is altijd een goed idee.” Hij legt uit: “Zonnepanelen worden minder efficiënt als het warmer wordt dan 25 tot 30 graden en een traditioneel dak kan op een ’s zomerse dag wel 70 tot 80 graden worden.”  Doordat een groen dak koeler is, vergroot dit het zonnepanelenrendement en vermindert het tegelijkertijd de hitte in de stad. Tot slot verlichten groene daken de druk op het riool tijdens piekbuien die door klimaatverandering vaker voor zullen komen. “Het riool is niet voorbereid op het klimaat van de toekomst”, stelt  Tigelaar. Een klimaatbestendige gebouwde omgeving  Ook de gemeente Amsterdam is zich bewust van de impact van piekbuien op het riool, weet Daniël Goedbloed, programmamanager bij Rainproof. “Ontwikkelaars van nieuwe gebouwen zijn verplicht om 60 millimeter aan regenval op hun kavel te kunnen opvangen”, vertelt hij. Dit maakt onderdeel uit van het rioolbeleid en moet ervoor zorgen dat Amsterdam bij een hoosbui niet direct onderloopt.  Goedbloed neemt ons mee naar zijn favoriete dak, waar wateropslag en beplanting worden gecombineerd: een ‘groen-blauw’ dak. “Een standaard groen dak is bedekt met sedum, omdat het weinig water nodig heeft. Het kan uitdrogen en daarna weer opleven, maar op dit dak heb je allerlei soorten planten. Waardoor het een heel fijne plek wordt om rond te wandelen. Je ziet veel bloemen en bijen, dat levert ecologische waarde op”, zegt Goedbloed tijdens de rondleiding.Het dak als omgekeerde polderHet dak is van vastgoedeigenaar Breevast en is aangelegd door de Dakdokters in samenwerking met Karres en Brands. De bovenste laag van het dak bestaat uit planten en een drainagesysteem, daaronder bevindt zich een waterbergingssysteem waar men circa 80 millimeter water in kwijt kan. Het gaat om een zogenoemd ‘polderdak’, omdat het systeem als een omgekeerde polder werkt. “In plaats van dat het water buiten laat, houdt het water binnen.” Met behulp van sensoren reageert het systeem op weersvoorspellingen. Als er een grote bui aankomt, wordt de waterberging geleegd zodat er voldoende ruimte is voor het extra water. “Alleen in extreme gevallen is dat nodig, meestal houdt het dak al het regenwater vast.” Na een korte stilte vervolgt hij: “Nu staat het helemaal droog.” Dat is een gevolg van klimaatverandering waar het vandaag niet overgaat. “Morgen is regen voorspeld”, klinkt het hoopvol uit de groep.  Benieuwd naar het eerste deel van de serie? Lees nu hoe de Zuidas zich voorbereidt op de energietransitie.Afbeelding: Alice Wielinga voor Rooftop Revolution