Hannah van der Korput
31 januari 2023, 16:00

Het is hoog tijd voor circulair speelgoed, vindt ook de branche

Heel veel speelgoed belandt in een verbrandingsoven of op de vuilnisbelt. Dat moet anders, vindt Bas Roelofs. Met het initiatief Toys That Last gaat hij samen met Stichting Speelgoed Nederland en trainingsprogramma CIRCO aan de slag met circulair speelgoed.

Adobe Stock 245067800 Het initiatief Toys That Last moet zorgen voor meer circulariteit in de speelgoedwereld. | Credits: Adobe Stock

“Ik word verdrietig als ik een gemiddelde speelgoedwinkel binnenloop. Er is zoveel meuk”, meent Bas Roelofs. Hij werkte zelf jarenlang in de speelgoedbranche en is mede-aanjager van Toys That Last. “Het verdienmodel van de speelgoedindustrie is ‘sell more, sell faster’. Dat is niet meer van deze tijd. Neem bijvoorbeeld de speeltjes in de Happy Meals van McDonalds. Deze zijn puur gemaakt zodat ouders zo’n menu voor hun kinderen kopen. Kinderen spelen maar heel even met zo’n spelletje, vervolgens zijn ze erop uitgekeken en wordt het weggegooid. Zonde. En welk voorbeeld geven we kinderen als we zo met spullen omgaan?”

‘We moeten stoppen met ouwehoeren en dingen gaan proberen’

Volgens Roelofs is het hoog tijd om speelgoed circulair te ontwikkelen. Het initiatief Toys That Last ziet hij als een mooie eerste stap. “Ik ontmoet nooit mensen die duurzaamheid onzin vinden. Maar velen weten niet waar ze moeten beginnen. Met dit initiatief hoop ik te kunnen helpen. Ik wil een beweging starten van mensen in de speelgoedbranche die serieus aan de slag willen met duurzaamheid. Als groep kun je elkaar inspireren, ervaringen delen en het tempo erin houden. We moeten stoppen met ouwehoeren en dingen gaan proberen.”

Duurzaam speelgoed de norm

Ook Stichting Speelgoed Nederland (SGN) nodigt de speelgoedbranche uit om aan de slag te gaan met circulair design. In 2021 is bij de Speelgoed van het jaar-verkiezing gestart met de categorie ‘duurzaam speelgoed’. Volgens SGN moet dit uiteindelijk geen aparte categorie meer zijn, maar een voorwaarde om überhaupt kans te maken op de titel ‘Speelgoed van het jaar’.

Veel winst te behalen met circulair speelgoed

Roelofs is ervan overtuigd dat er met circulair speelgoed veel winst te behalen valt. “Zowel ecologisch als economisch.” Hij refereert aan de tijd dat hij werkzaam was bij een skelterfabrikant. “Die skelters gingen zo lang mee dat ze, als de kinderen eruit waren gegroeid, werden doorverkocht via Marktplaats. Hier verdient zo’n merk nu vervolgens niks meer aan, terwijl dat wel zou kunnen. BERG kan de skelters bijvoorbeeld terugkopen en weer opknappen. Of ze kunnen service kits aanbieden. Circulariteit bij speelgoed is nieuw, maar daardoor kunnen nieuwe verdienmodellen ontstaan.”

Likes op LinkedIn zijn niet genoeg

Het initiatief Toys That Last kan rekenen op veel positieve reacties en likes op LinkedIn. Roelofs: “Dat is leuk, maar ik mag hopen dat mensen ook echt mee gaan doen met het trainingsprogramma. Uiteindelijk gaan we zien of we de sessies makkelijk gevuld krijgen. De tijd zal het leren.”

Afscheid van fossiele technieken moet versnellen: stranded assets dreigen

Om te voorkomen dat bedrijven investeringen doen in apparaten en installaties die niet in lijn zijn met de doelen in het klimaatakkoord, heeft de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) een routekaart opgesteld. Op deze routekaart is te zien wanneer er gestopt zou moeten worden met de productie en verkoop van CO2-uitstotende machines. Dit blijkt in veel gevallen sneller dan gedacht. De verkoop van brandstofauto’s zou bijvoorbeeld al in 2030 moeten stoppen - in plaats van in 2035, zoals de EU wil. Uit het door TNO uitgevoerde onderzoek blijkt dat slechts 24 soorten installaties goed zijn voor 90 procent van de uitstoot die door fossiele brandstoffen wordt veroorzaakt. Dit zijn de hr-ketel thuis en de brandstofauto voor de deur, maar ook hoogovens en installaties in ammoniakfabrieken.Op de routekaart is voor verschillende sectoren en apparaten aangegeven hoe het pad naar net-zero verloopt.Routekaart Voor de 24 installaties is in kaart gebracht wanneer er gestopt moet worden met de verkoop ervan. En dit is in veel gevallen al snel. Zo heeft een ‘kraker’ van aardolie voor de productie van plastic een levensduur van vijftien jaar. Om in 2045 fossielvrij plastic te produceren, zou de laatste fossiele aardoliekraker in 2030 in gebruik moeten worden genomen. Anders dreigt sluiting voordat de economische levensduur erop zit. De NVDE wil met de routekaart laten zien dat de overheid niet kan volstaan met subsidies geven aan duurzame technologieën, maar ook duidelijke normen moet stellen wanneer er met fossiele technieken moet worden gestopt. “We draaien in de energietransitie om de hete brij heen. Dit rapport stelt heel scherp dat elk apparaat dat je niet uit de roulatie neemt, nog jarenlang blijft uitstoten”, vertelt Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE. “Als de energietransitie leidend is, gaan we van al deze apparaten binnen afzienbare tijd afscheid nemen. Liever doe je dat op zo’n manier dat er geen economische verliezen door geleden worden.” Stranded Assets Van der Gaag hoopt dat het onderzoek wordt opgepikt door de ambtenaren die werken aan het Nationaal Plan Energiesysteem. Aan het eind van het jaar komen zij met een rapport hoe Nederland in 2050 een klimaatneutrale energievoorziening kan hebben. “Dat proces bestaat niet alleen uit dingen opbouwen, maar ook uit het afbreken van bestaande systemen.” Ook kijkt Van der Gaag naar de financiële sector: “Er dreigen gigantische hoeveelheden stranded assets. Deze routekaart zou moeten worden meegenomen in de risicoanalyses van bedrijven die fossiele apparaten op de balans hebben staan.” Lees meer: Overgang naar groene chemie moet snellerZijn energie slurpende en lekkende gebouwen straks nog iets waard?Hoe de EU de wereld wil dwingen te verduurzamen