Emma Rotman 21 februari 2019, 15:15

Mojo gaat biobased bekers structureel recyclen

Als het aan Mojo ligt is de tijd van het verbranden van plastic drinkbekers als restafval voorbij. Vanaf komende zomer wil de concert- en festivalorganisator jaarlijks 10 miljoen biobased bekers recyclen. Projectmanager Maarten van Lokven geeft uitleg.

Lowlands

Vandaag ondertekent Mojo het Plastic Pact. Wat houdt dit in?

“Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft ons benaderd om samen met ruim 70 andere partijen het Plastic Pact NL te ondertekenen. Daaronder zijn bedrijven die plastic produceren of gebruiken, maar ook organisaties die zich bezighouden met milieu en afvalverwerking. Samen zijn we een soort denktank voor het verminderen van het gebruik van plastic in Nederland en het verbeteren van de recycling ervan. Er zijn een aantal concrete doelstellingen opgesteld, die worden vandaag gepresenteerd.

Wij zijn ervan overtuigd dat we fossiele grondstoffen moeten vervangen voor hernieuwbare materialen en dat we die moeten recyclen. Het ondertekenen van het Plastic Pact sluit daar voor ons goed op aan.”

Welke maatregelen neemt Mojo om de milieu-impact door het gebruik van plastic te verminderen?

“We hebben in 2005 al een slag gemaakt door van traditionele plastic bekers over te stappen op biobased bekers van PLA (polymelkzuur verkregen uit maïszetmeel) op onder andere Lowlands en Down The Rabbit Hole. (Red. Tot op heden worden PLA bekers verbrand voor energieterugwinning.) Nu gaan we die bekers op veel meer evenementen structureel sorteren en recyclen. Bijvoorbeeld in de AFAS Live en de Ziggodome, concertzalen waar wij vaak komen, maar ook op festivals als Woo Hah! en Pinkpop.

In totaal zijn dat zo’n 10 miljoen bekers per jaar die gerecycled kunnen worden tot nieuw PLA-materiaal. De overige disposables, zoals bakjes, bestek en bordjes, zijn te vies om gerecycled te kunnen worden. Daarom willen we daarvoor composteerbare alternatieven gebruiken.”

Wat moet er geregeld worden om dit te realiseren?

“Op dit moment zijn er binnen de Nederlandse afvalverwerkingsindustrie nog geen partijen die PLA sorteren en verwerken. Voorlopig pakken we die handschoen dus zelf op en ontwikkelen we onze eigen bekersorteerinstallatie. Op al onze evenementen sorteren we daarmee in totaal zo’n 10 miljoen bekers, die we vervolgens kunnen aanbieden aan een recyclebedrijf. (Red. In Hulshout, België kan Looplife Polymers met een gespecialiseerde installatie PLA mechanisch verwerken.) We werken daarvoor nu al samen met de concertzalen waar wij veel shows organiseren en met verschillende partnerfestivals. Met zalen waar we sporadisch komen proberen we daar ook over in gesprek te gaan. En we nodigen het bedrijfsleven uit om met ons mee te denken.”

Er zijn evenementen waarbij herbruikbare bekers worden ingezet. Wat zijn jullie afwegingen om toch met wegwerpbekers te werken?

“Wat we zien is dat een herbruikbare beker voor kleine en middelgrote evenementen een goede toepassing is. Voor grootschalige evenementen is die toepassing echter nog niet geschikt. Bij ons type concerten is er veel energie in de zaal. Als het publiek voor een podium staan te springen met al die harde bekers op de grond, dan is dat een gevaarlijke situatie. Daarom kiezen wij nog wel voor een wegwerpartikel, maar wel eentje die uit hernieuwbare grondstoffen vervaardigd is en die straks ook gerecycled wordt.”

Op een vaste locatie die regelmatig gebruikt wordt denk ik dat de herbruikbare beker zeker meerwaarde kan hebben. Maar neem een evenement als Lowlands, dat één keer per jaar op een buitenterrein plaatsvindt. Daar moeten miljoenen hardcup bekers naartoe gereden worden, die vervolgens op een andere locatie gewassen en gespoeld moeten worden. Het wassen en vervoer van die bekers heeft natuurlijk ook impact op het milieu. Maar het zou goed zijn dat de evenementenindustrie hier gezamenlijk een goede levenscyclusanalyse (LCA) van laat maken.”

Voor het inzamelen van afval ben je deels afhankelijk van je bezoekers. Hoe zorg je voor draagvlak?

“Het moet duidelijk worden voor de Nederlandse concert- en festivalbezoeker dat het op de grond gooien van wegwerpbekers niet meer van deze tijd is. Om recyclen mogelijk te maken moet iedereen meewerken aan het inleveren van die bekers. Dat is een mentaliteitsverandering, die op het ene evenement meer tijd nodig heeft dan op het andere.

Mensen zijn echt wel bereid om mee te doen als de juiste faciliteiten er zijn. Dat zien we al sinds 2005 op Lowlands en Down the Rabbit Hole. Plastic is bij iedereen top-of-mind, ook bij bezoekers. De tijd dat je op festivals over bekertjes liep is ver achter ons.”

Bron: Mojo | Foto: Bart Heemskerk

Het Plastic Pact NL ligt op tafel: gaat dit het verschil maken?

De ambities van het Plastic Pact NL liegen er in ieder geval niet om. Om een voorbeeld te geven: in 2025 moeten alle eenmalig te gebruiken plastic producten en verpakkingen 100 procent recyclebaar zijn. De hoeveelheid plastic die we in Nederland gebruiken, moet in hetzelfde jaar met 20 procent zijn afgenomen en 70 procent van eenmalige plasticproducten moet tegen die tijd hoogwaardig gerecycled worden.Om die doelstellingen te behalen, is een ketenaanpak verreist, stelt het pact. Met andere woorden: in de ontwerp-, gebruiks- én recyclefase zijn belangrijke stappen te zetten. Het pact benadrukt het belang van een versimpelde keten, zodat plastic producten en verpakkingen efficiënter en hoogwaardiger gerecycled kunnen worden.Samenwerking in de plasticketenFreek Bakker, directeur operations bij Suez, is positief: “Het pact gaat uit van samenwerking in de keten en dat is essentieel. Innoveren binnen de individuele schakels van de keten is belangrijk, maar je hebt pas echt impact als je die schakels met elkaar verbindt. Het gaat om vraag, aanbod en alles ertussenin. De ambities van dit pact liegen er niet om; die realiseer je alleen met afstemming en samenwerking in de keten.”'Je hebt pas echt impact als je schakels met elkaar verbindt'Droogh sluit zich hierbij aan, maar plaatst tegelijkertijd een kanttekening bij het pact. “Begrijp me niet verkeerd, het Plastic Pact NL is een goede zaak. Een grote groep koplopers laat hiermee zien het plasticprobleem te willen aanpakken en hangt daar concrete doelen aan”, zegt hij. “Maar we moeten waken voor greenwashing. Als een grote groep partijen zich achter een doelstelling schaart, is het ook gemakkelijker om achterover te leunen en te denken: ‘dat pakt de rest wel op’. Ondertekenen van het pact is stap één. Nu is het zaak dat iedereen zich er ook daadwerkelijk hard voor maakt.”Regisseur van de ketenHoe zorgen we ervoor dat iedereen zijn verantwoordelijkheid ook daadwerkelijk pakt? Droogh heeft wel een idee: “Allereerst moeten alle ondertekenaars van dit pact zich afvragen: wat kan ik doen om bij te dragen aan deze ambities? Daarnaast hebben we een groep van actieve aanjagers nodig, die concrete acties en samenwerkingsverbanden op poten zetten. Ik zie Suez als zo’n partij en we zijn zeker van plan om die rol te pakken.”Bakker vult aan: “Voor Suez is dit pact eigenlijk een verlengstuk van onze eigen missie. We willen ons ontwikkelen tot producent van hoogwaardig gerecyclede grondstoffen. Daar kan het Plastic Pact NL bij helpen. We zijn daarnaast in veel schakels van de plasticketen actief. Daardoor hebben we een belangrijke rol te vervullen, als regisseur en verbinder van de keten.”Markt voor gerecycled plastic creërenMaar Suez kan het niet alleen, benadrukt Droogh. Ook andere partijen moeten essentiële stappen zetten om de doelstellingen van het plasticpact te behalen. De algemeen directeur stelt dat de vraag naar gerecycled en circulair plastic momenteel te klein is en dat is een groot probleem. Zonder vraag heeft het immers ook geen zin om aanbod te creëren.'De doelstellingen van de overheid op circulair inkopen schieten tekort'Daar ligt een belangrijke rol voor de overheid weggelegd, vervolgt hij: “De overheid kan eigenhandig deze markt in gang zetten. Die heeft zóveel inkoopkracht, daar kan je echte impact mee hebben. De doelstellingen van de overheid op dit gebied schieten momenteel echter tekort.”Van alle producten die de overheid vanaf 2022 koopt, moet ongeveer 10 procent circulair zijn. Die doelstelling is niet ambitieus genoeg, aldus Droogh. “De overheid is dol op recycling en circulaire economie, maar zo’n doelstelling staat daar haaks op.”Ook de verpakkingsindustrie heeft een belangrijke rol te vervullen om de plasticketen duurzamer en efficiënter te maken. Om dat te doen, moeten de doelstellingen en ambities echter wel veranderen, vindt Bakker. “Veel bedrijven hebben momenteel de ambitie om hun plastic verpakkingen geschikt te maken voor recycling. Dat is op zich goed”, zegt hij. “Maar draai het eens om. Als je de ambitie stelt dat je verpakkingen gemáákt zijn van gerecycled materiaal (in plaats van enkel recyclebaar), heb je veel meer impact.”  “Op die manier ontstaat er vraag naar gerecyclede grondstoffen en start de markt op. Dan gaan heel veel dingen vanzelf”, vult Droogh aan. “Als die markt eenmaal op gang komt, neemt de mogelijkheid tot investeren namelijk ook toe. Dat leidt weer tot productverbeteringen en hogere kwaliteit. Zo gaat het balletje rollen.”Werk aan de winkel aan de aanbodkantDat betekent overigens niet dat er aan de aanbodkant van de keten geen werk te verzetten is. Afnemers van gerecyclede grondstoffen moeten verzekerd zijn van een stabiel aanbod, van goede kwaliteit. Vooral die stabiliteit is een uitdaging, stellen Droogh en Bakker. Afval is immers een onvoorspelbare en wisselende stroom.'Niet eenmalig een shampoofles recyclen maar 7, 8 of 9 keer'Voor partijen als Suez betekent dat nog meer investeren in (en opschalen van) hoogwaardige recycling van kunststoffen. “Inputstromen op orde, bewerking op orde, met hoogwaardige grondstoffen als resultaat”, aldus Droogh.Op naar écht circulairWerk aan de winkel dus, in alle schakels van de keten. Suez hoopt en verwacht dat het Plastic Pact NL houvast kan bieden bij dat proces, zodat er serieuze stappen richting een circulaire plasticketen gezet kunnen worden. Droogh: “En dan praten we niet over eenmalige recycling van een shampoo-flesje, om er vervolgens iets anders van te maken. Het is tijd voor hoogwaardig en meervoudig hergebruik en dat betekent dat we een shampoofles recyclen om er nog 7, 8 of 9 keer een shampoofles van te maken.”Wordt het misschien ook tijd voor een plasticpact op internationale schaal? Daar wil Droogh nog niet over nadenken. “Eerst maar eens op Nederlandse schaal laten zien dat verduurzaming van de plasticketen mogelijk is”, besluit hij. “Lukt dat? Dan moeten we als de wiedeweerga de grens over. Nederland heeft in ieder geval alles in zich om een voorloper op het gebied van circulaire economie te zijn.”Bakker sluit zich daarbij aan en ziet het nationale plasticpact als een uitstekend startpunt. “Maar uiteindelijk is het een document met ambities erop”, benadrukt hij. “Dat heeft pas waarde als we er concrete acties en actieve samenwerking aan verbinden.”Foto: Adobe Stock