Een gemiddelde operatie staat gelijk aan de uitstoot van 202 kilo CO2, een gemiddelde ligdag 56 kilo en een gemiddeld policonsult 20 kilo. Daar komen zorgverzekeraar VGZ, Radboudumc en PwC Strategy& op uit door de totale CO2-uitstoot van een gemiddeld ziekenhuis te verdelen over de verschillende afdelingen. Zij deelden hun model op vakwebsite Medisch Contact. Volgens hen is het de eerste keer dat zo’n inschatting is gemaakt.
CO2-winst door ‘passende zorg’
Naast deze berekening keken ze ook naar de CO2-winst die het Radboudumc bereikt door in te zetten op passende zorg. Passende zorg bieden, is één van de oplossingen die zorginstellingen zien om verduurzaming en de personele en financiële houdbaarheid van het systeem te waarborgen. Passende zorg betekent dat zorginstellingen onder andere inzetten op het voorkomen van (niet-zinnige) zorg, het leveren van de juiste zorg op de juiste plek en digitale zorg.
In het kader van passende zorg behandelt het Radboudumc bijvoorbeeld mensen met een beroerte na een diagnose in het ziekenhuis verder thuis. Dat bespaart jaarlijks vijfhonderd ligdagen. Dat komt overeen met 22.500 kilo CO2: vergelijkbaar met de uitstoot van tien benzineautoritjes naar Barcelona.
De CO2-uitstoot van een ligdag
Voor de berekening van de CO2-uitstoot van een ligdag wogen de partijen verschillende zaken mee. Van het warmte- en energieverbruik tot de afvalproductie en de reisbewegingen van patiënten. Ze plaatsten ook een kanttekening: de uitstoot door bijvoorbeeld verwarming van het gebouw blijft bestaan als de patiënt thuisblijft en er verder geen aanpassingen in het ziekenhuis worden gedaan.
De impact van de zorg op het klimaat
Bij impact op het klimaat denken mensen al gauw aan de oliesector, maar ook de gezondheidszorg moet verduurzamen. Zo is de zorg in Nederland verantwoordelijk voor ruim 7 procent van de landelijke CO2-uitstoot, 13 procent van het grondstoffengebruik en 4 procent van het afval.
De sector heeft doelen opgesteld om die getallen naar beneden te brengen. ‘Nu is het zaak om concreet beleid te maken om deze doelstellingen te behalen’, schrijven de auteurs van VGZ, Radboudumc en PwC Strategy& op de website van Medisch Contact. Zij hopen dat hun berekeningen helpen om duurzaamheid beter mee te wegen in beslissingen.
Het valt op dat verduurzaming in de zorg nog vaak van onderaf komt. Bijvoorbeeld op initiatief van mensen als Talitha Hoppe, oprichter van GreenTeamOK in het OLVG Ziekenhuis. Zij werd recent verkozen tot Changemaker van het jaar. Bekijk onderstaande video om te zien hoe ze reageerde:
