Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl 05 juli 2020, 10:56

'De overheid moet mensen weerbaar maken tegen voedingsindustrie'

De coronacrisis laat zien wat de problemen zijn met het gezondheidsbeleid in Nederland. Dat stelt Rob Baan, producent van microgroente en cress, in de ChangeCast van DuurzaamBedrijfsleven. We heffen verkeerde belastingen, focussen op genezen in plaats van voorkomen en doen te weinig aan educatie over gezonde voeding. Terwijl we hier de beste groentenkwekers ter wereld hebben.

Led light jan 2018 0180

De restaurants zijn misschien weer open, maar voor Rob Baan en zijn bedrijf Koppert Cress was het de afgelopen tijd afzien. Zijn microgroenten, van babybroccoli tot tuinkers, vinden vooral gretig aftrek bij restaurants. Deze waren twee maanden op slot, waardoor Baan’s omzet daalde tot slechts 10 procent van normaal.

Baan, die erg dankbaar is dat hij dankzij de NOW-regeling zijn vaste personeel kon behouden, schreef in de crisisdagen een brief naar de overheid. Als het personeel er toch was, kon hij dan geen cress kweken voor het algemeen publiek? Maar nee: dat zou als staatssteun gelden. “Bovendien at Nederland volgens het Voedingscentrum al gezond genoeg, vertelden ze me”.

Overstappen op gas door belastingen (5:40)

Baan heeft meer onvrede over de overheid. Zijn kas gold als een van de duurzaamste van Nederland; hij kreeg er zelfs een prijs voor. Hij stapte een tijdje terug volledig over op (groene) elektriciteit; de kas had geen aardgas meer nodig. “Tot de regering met de hogere ODE-heffing kwam, die elektriciteit duurder maakte. Daardoor werd het voor mij niet meer rendabel en moest ik terug naar gas.”

Dat terwijl cress (en in het algemeen groente uit Nederlandse kassen) het land zoveel beter en duurzamer kan maken. Baan is een vurig pleitbezorger van de kassen. “Wat we hier hebben is uniek; historisch groeiden de kasgebieden in Nederland uit tot de sterksten ter wereld. Kassen hier hebben de modernste apparatuur.” Dat veel Nederlanders dat niet door hebben, komt door een gebrek aan communicatie. “Een goede teler is niet per se een goede communicator. We zijn te bescheiden als sector.” Dat komt ook omdat groente niet het kostbaarste voedsel is dat mensen kopen; vlees geniet meer aanzien.

Lees ook: Kas wordt energieneutraal dankzij transparante zonnecellen

Voorkomen is beter dan genezen (19:00)

Dat zou andersom moeten zijn, want groenten zijn ontzettend belangrijk, legt Baan uit. Hij pleit voor een ministerie van Voeding en Gezondheid. “Elk huishouden denkt in voeding en gezondheid, maar de overheid niet; die denkt alleen aan reparatie. De tuinbouw is er om de stad gezond te houden.” Baan verwachtte dan ook dat het ministerie mensen wel zou adviseren om gezond te eten, om hun weerstand tegen de gevolgen van het coronavirus te verbeteren. Maar zo’n advies kwam niet.

Het maakt Baan een beetje cynisch over andere maatregelen, zoals een suikertaks, om gezond eten te promoten. “Ik zie het niet gebeuren; wij verhogen juist de btw op groenten en fruit. Ik heb twee maatregelen gezien: belasting op groene stroom en op groenten en fruit.”

Lees ook: Volgens Jaap Seidell moet ons voedselsysteem radicaal op de schop

Groen herstel (21:00)

Gelooft hij wel in groen herstel na de crisis, waar steeds meer bedrijven en ook de Europese Unie voor pleiten? “Ik wou dat ik ja kon zeggen, maar ik ben erg teleurgesteld in wat overheden doen. Er gaat vanuit gemeenten een heleboel geld naar 5 procent van de mensen die om de een of andere reden niet mee kan komen. Terwijl je beter mensen éénmalig kan helpen om gezonder te worden, zodat er blijvend herstel is. Leer mensen gezond eten en je hebt er langer profijt van.”

Baan weet dat dat niet makkelijk is. “We doen niet meer aan schooltuinen, we geven geen kookles meer op school. Je moet het zelf uitzoeken en dat heet vrijheid. Terwijl het de verantwoordelijkheid van de overheid zou moeten zijn om mensen weerbaar te maken tegen de voedingsindustrie.”

Bekijk de video voor het hele gesprek. Of luister als podcast:

Interview: Paul van Liempt | Beeld: Koppert Cress

Van bioplastics tot algenconsumptie en duurzame chips voor het 5G netwerk: biotech is overal

Corbion heeft zich in de afgelopen 15 jaar van een suikerproducent tot een innovatief biotechnologiebedrijf getransformeerd. Naast de productie van melkzuur en melkzuurderivaten maakt het bedrijf ook emulgatoren, enzymenmengsels, mineralen, vitamines en algen-ingrediënten. Met de nieuwe strategie ‘Advance 2025’ wil Corbion zich van een ingrediëntenbedrijf ontwikkelen tot een onderneming die een breed palet aan oplossingen levert.Sinds maart ligt er een nieuwe strategie. Hoe ziet de komende 5 jaar eruit?“Mijn voorgangers zijn erin geslaagd om Corbion een sterke en duidelijke identiteit te geven. Daarbij is de basis gelegd om vanuit meerdere invalshoeken met duurzaamheid aan de slag te gaan. Het bedrijf is goed georganiseerd en financieel staan we er sterk voor. In de komende jaren is het zaak om in te zetten op groei en voort te bouwen op onze duurzame basis.”“De strategie is in lijn met de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties. Wij focussen ons op SDG 2 (geen honger), SDG 3 (gezondheid en welzijn) en SDG 12 (verantwoorde consumptie en productie). Ongeveer 65 procent van onze omzet is onder deze SDG’s te scharen. Van een aantal bedrijfsonderdelen dat hier buiten valt, zoals de B2C-diepvriesdeegmarkt in de Verenigde Staten, hebben we besloten afscheid te nemen. Onze bedrijfsactiviteiten zijn nu opgedeeld in duurzame voedseloplossingen, melkzuur en -derivaten en de Incubator, waaronder alle nieuwe technologieën vallen. Een voorbeeld is de ontwikkeling van verschillende algenproducten.” Lees ook: zo integreer je de SDG’s in jouw bedrijfsvoeringCorbion wil in plaats van een ingredients business een solutions business worden. Wat bedoel je hiermee?“We willen onze klanten niet alleen een bepaald product bieden, maar we willen ze ook laten zien hoe ze een ingrediënt kunnen gebruiken in de voedselmatrix. Als je bijvoorbeeld een bepaald synthetisch ingrediënt vervangt voor een duurzame variant, verandert ook het smaakprofiel van het eindproduct. Daarom willen we met behulp van voedseltechnologen en smaakexperts de volledige voedselmatrix herformuleren. Bij deze aanpak draait het erom dat je de klant laat zien wat de voordelen en toepassingen van duurzame ingrediënten zijn. Daarnaast zijn er voor Corbion enorme kansen op het gebied van voedselconservering. Ik hoorde laatst dat er jaarlijks een miljoen vleeskoeien worden geslacht, waarvan het vlees nooit geconsumeerd wordt. Door in te zetten op duurzame conserveringstechnologieën met melkzuur en fermentatie kan Corbion helpen om voedselverspilling tegen te gaan.”"Door in te zetten op duurzame conserveringstechnologieën kan Corbion helpen om voedselverspilling tegen te gaan.”Corbion zet ook flink in op bioplastic met de bouw van een nieuwe melkzuurfabriek in Thailand. Is dit de doorbraak van bioplastic?“Corbion werkt al 15 jaar aan PLA, een plantaardig en biologisch afbreekbaar plastic. Met Total Corbion PLA, een joint venture, produceren we op grote schaal bioplastic in Thailand. Aan het begin van het jaar hebben we een uitbreiding aangekondigd met de bouw van een nieuwe melkzuurfabriek op dezelfde locatie. In Thailand is suikerriet – naast suikerbiet onze voornaamste grondstof voor PLA – lokaal beschikbaar. Overigens is ons melkzuurproductieproces ook een stuk duurzamer geworden, doordat we nu melkzuur kunnen maken zonder het bijproduct gips – een technologie die wij in de afgelopen jaren in huis ontwikkeld hebben.”“De bewustwording rond plasticverbruik is groter dan ooit. De consument is zich steeds meer bewust van de vervuiling en schadelijke gevolgen. Tegelijkertijd bleken de voorraden van de enige andere PLA leverancier niet toereikend voor de snel groeiende vraag. We zagen dat wij dit gat samen met Total konden opvullen, als het zou lukken om snel op te schalen. De markt is ook meer ontvankelijk als ze tussen twee partijen kan kiezen. Daarom hebben we besloten om nog meer in PLA te investeren.”"De bewustwording rond plasticverbruik is groter dan ooit"Lees ook: Corbion: CO2-uitstoot met 33 procent omlaag in 2030Corbions innovaties zijn in de Incubator ondergebracht. Wat is een van de kansrijke innovaties waar jullie aan werken?“Om te groeien hebben we innovatie en dus investeringen nodig. Ongeveer 1 procent van onze omzet stoppen we daarom in de Incubator. Eén van de belangrijkste ontwikkelingen draait om onze algenproducten en de productie van omega-3 DHA. Deze innovatie kan de kweekvisindustrie verduurzamen. Wat veel mensen niet weten is dat er voor de productie van 1 kilo kweekvis, 1,4 kilo aan wilde vis nodig is om de kweekvis mee te voeren. Dat is niet alleen bijzonder inefficiënt, het zorgt ook voor een enorme druk op de visstand in onze wateren. Door de kweekvis Omega-3 uit algen te voeren, kunnen we deze druk verlichten.”“Daarnaast zijn we ook aan het onderzoeken of we eiwitten uit algen kunnen produceren. Dit is nog in een vroeg stadium, maar ik verwacht dat dit steeds belangrijker wordt. In 2050 moeten we namelijk 9 miljard mensen voeden op deze planeet. Hier is een vruchtbaar landoppervlakte tweemaal zo groot als India voor nodig. Dat is er simpelweg niet. Algen zullen niet de volledige oplossing bieden, maar ik denk wel dat er een belangrijke rol voor ze is weggelegd in de toekomst.” Lees ook: Corbion en BioMar brengen duurzaam visvoer op basis van algen naar Noorse marktNiet lang na de presentatie van de nieuwe strategie begon de ‘lockdown’ in Nederland. Hoe is Corbion getroffen door de pandemie?“Voordat algemeen bekend werd dat we te maken hadden met een pandemie, besloten wij al om onze mensen naar huis te sturen. Hierdoor hebben we het aantal besmettingen binnen het bedrijf laag weten te houden, ook in zwaar getroffen gebieden als Spanje en New York. Al met al hebben we ons goed door de storm heen kunnen manoeuvreren. Uiteraard baart de situatie in Brazilië, waar wij ook drie fabrieken hebben, ons wel zorgen. We zijn er nog niet.”En de financiële gevolgen op de korte en lange termijn?“Begin maart zagen we een piek in de omzet door het koopgedrag van consumenten in de supermarkt aan het begin van de lockdown. Waarschijnlijk zien we straks een daling als dezelfde consumenten hun aangelegde voorraden opmaken.”“Als we kijken naar de lange termijn verwacht ik dat het conserveren van voedsel steeds belangrijker wordt. De coronacrisis heeft laten zien dat er een sterke behoefte is naar voedsel dat goed verpakt is en lang bewaard kan worden. En met goed verpakt bedoel ik bioplastic als verpakkingsmateriaal. Als Corbion kunnen we bijdragen aan het verhogen van de voedselveiligheid, door de houdbaarheid van producten te verlengen met natuurlijke verpakkingsmaterialen en conserveringsmiddelen.""Als Corbion kunnen we bijdragen aan het verhogen van de voedselveiligheid"“Indirect zien we ook een opvallende trend. Door de coronapandemie is de belasting op het net enorm toegenomen. Denk maar aan de groei en het gebruik van diensten als Netflix, Zoom en Teams. Hiervoor worden in rap tempo servers gebouwd, ook om in de toekomst het 5G-netwerk te ondersteunen. Onze melkzuren zijn zeer zuiver, waardoor ze als green solvent in halfgeleiders van chips terechtkomen. Dit is een duurzaam alternatief voor petrochemische solvents. En deze chips worden dan weer gebruikt in servers en datacenters. De opkomst van 5G biedt een mooie kans om deze green solvents te promoten. En de coronacrisis heeft dit op de korte termijn versneld."Corbion is ook medeondertekenaar van het Recover Better initatief dat pleit voor een duurzaam herstel post-corona. Waarom is dat belangrijk?“Bij de financiële crisis in 2008 is een duurzaam herstel niet gelukt. Mijn grote zorg – en dat van de andere 154 toonaangevende bedrijven die het manifest ondertekend hebben - is dat we ook nu weer in oude gewoontes vervallen. De klimaatcrisis is nog steeds urgent, ook als de huidige crisis over is. De economische gevolgen daarvan zijn groot, waardoor de kans bestaat dat we de klimaatafspraken van Parijs vergeten. Met dit manifest willen we beleidsmakers, nationaal en wereldwijd, duidelijk maken dat het bedrijfsleven die afspraken niet is vergeten. Ondanks het economische zware weer waar we in terecht komen, houden wij ons aan de doelen die gesteld zijn.”Beeld: Adobe Stock, Corbion