Gletsjers staan nooit stil. De gigantische ijsmassa’s, die zo’n 10 procent van het landoppervlak ter wereld beslaan, zijn constant in beweging en spreiden zich langzaam uit over de grond waarop ze liggen. Dat gaat gemoeid met zulke grote krachten, dat er gesteente loskomt. Glaciale erosie, wordt dat genoemd.
Puinstromen door bewegende gletsjers
Het bewegen van gletsjers in Groenland produceert naar schatting 1 miljard ton steenpuin per jaar. In modderstromen vloeit dat puin onder de gletsjers vandaan. Volgens onderzoekers van de Universiteit van Kopenhagen kunnen we het gesteente verzamelen en gebruiken om klimaatverandering tegen te gaan, zonder dat dat nadelige gevolgen heeft voor de lokale omgeving.
CO2 opslaan in steenpuin
Van nature slaat gesteente CO2 uit de atmosfeer op. Dat komt door een proces genaamd natuurlijke verwering. Gesteente brokkelt door lucht en water af tot steeds fijnere deeltjes. Daarnaast lost CO2 uit de atmosfeer op in water – regenval – waardoor er waterstofcarbonaat ontstaat. Het waterstofcarbonaat reageert met het verweerde gesteente, en dat leidt tot een stabieler gesteente dat het CO2 vasthoudt.
De Deense onderzoekers hebben aangetoond dat we natuurlijke verwering kunnen toepassen om ons te helpen met de oplossing van het klimaatprobleem. Door het fijne gletsjerpuin uit Groenland te verzamelen en uit te strooien over landbouwgrond, wordt het proces van natuurlijke verwering versneld. ‘Verbeterde verwering’ noemen de onderzoekers dat, of in het Engels: Enhanced Rock Weathering (ERW). Het steenpuin ligt dan op een groter oppervlak waardoor het waterstofcarbonaat sneller zijn werk doet en er dus meer CO2 uit de atmosfeer kan worden gehaald.
Vruchtbaardere grond
Niet alleen is ERW een methode die het overschot aan CO2 in de atmosfeer kan verminderen, het is ook nog eens voordelig voor de landbouwgrond zelf. De onderzoekers concludeerden na een periode van drie jaar, waarin Groenlands gletsjerpuin over Deense akkers werd uitgestrooid, dat de bodem vruchtbaarder werd. De opbrengst van de lokaal verbouwde gewassen steeg. De onderzoekers verwachten dat het uitgestrooide puin leidde tot een verhoogde afbraak van organisch materiaal en een toename van voedingsstoffen in de grond.
Natuurlijk moet er voor grootschalige toepassing nagedacht worden over hoe het vruchtbare gesteente op een duurzame manier gedolven en naar landbouwgronden vervoerd kan worden, erkennen ook de wetenschappers. In hun onderzoek hebben ze de milieu-impact van het transport buiten beschouwing gelaten. Maar doordat ook de transportsector steeds verder vergroent, verwachten de onderzoekers dat CO2-opslag in gletsjerpuin steeds aantrekkelijker wordt.
