Hidde Middelweerd 05 december 2017, 09:02

Waar is het Klimaatakkoord van Parijs voor de voedingssector?

Het Klimaatakkoord van Parijs slaagde er in om bijna alle landen ter wereld achter een gezamenlijke agenda op het gebied van klimaatverandering te scharen. Er werden concrete doelstellingen opgesteld en plannen gemaakt om die ook daadwerkelijk te behalen. Een dergelijk overkoepelend raamwerk ontbreekt momenteel in de voedingsindustrie, maar is meer dan ooit nodig. Dat stelt Alison Cairns, managing director van het Fresh-initiative.

Fresh

Food Reform for Sustainability and Health, daar staat het Fresh-initiative voor. Het project werd in de zomer van 2016 opgericht door het World Business Council for Sustainable Development (WBCSD) en de EAT Foundation, om de problemen in de voedingsindustrie aan te kaarten. Dat is hard nodig, stelt Cairns: “Ons voedselsysteem is gebroken op elke schakel, van productie tot consumptie.”

Inmiddels hebben veertig grote multinationals zich achter het initiatief geschaard, van Unilever en FrieslandCampina tot Nestlé en DSM.

Private sector

Een groot deel van de mogelijkheid om het voedselsysteem te repareren, ligt volgens Cairns bij de private sector. “Bijna 100 procent van al het voedsel dat wereldwijd geconsumeerd wordt, wordt geproduceerd en geleverd door de private sector. Grote en kleine bedrijven hebben dan ook de meeste invloed op een transformatie van voedselsystemen wereldwijd.”

Maar die bedrijven kunnen het niet alleen. Het Fresh-initiative is dan ook in het leven geroepen om de enorme uitdagingen in de voedingssector gezamenlijk aan te vliegen, om op die manier meer impact te maken. “We kwamen tot de conclusie dat de huidige uitdagingen in de voedselindustrie niet door individuele bedrijven opgelost kunnen worden. De uitdagingen zijn simpelweg te groot”, vertelt Cairns. “Wat we nodig hebben is internationale samenwerking en een ambitieus raamwerk waarbinnen die samenwerking tot stand kan komen.”

“Op het gebied van klimaatverandering is dat raamwerk er al, in de vorm van het Klimaatakkoord van Parijs”, vervolgt Cairns. “Dat akkoord heeft daarnaast een duidelijke doelstelling: de opwarming van de aarde mag niet boven de 2 graden Celsius uitstijgen. Maar wat zijn de 2 graden voor de voedselindustrie?”

Momenteel ontbreekt een dergelijke stip op de horizon in ons voedselsysteem, stelt Cairns. Het Fresh-initiative moet echter de eerste serieuze stap in die richting zetten.

Belangrijkste uitdagingen

Maar hoe moet zo’n raamwerk er uit komen te zien? “Dat proberen we sinds het begin van dit jaar te bepalen”, vertelt Cairns. “Hoe kunnen we echte duurzame impact maken? En welke doelstellingen en maatregelen kunnen we daaraan verbinden? De voedselsector schreeuwt om een wereldwijd platform dat hier op een systematische en sector-overstijgende manier naar kijkt.”

Fresh brengt verschillende multinationals bij elkaar, die elk experts en tijd vrijmaken, om gezamenlijk concrete doelen te definiëren. Momenteel identificeert Fresh de belangrijkste uitdagingen in het voedselvraagstuk, zodat die als collectief aangevlogen kunnen worden. Dat is geen gemakkelijke opgave, vertelt Cairns: “Er zijn verschillende transities die we moeten maken, in elke schakel van de voedselketen. Daarnaast verschillen de uitdagingen ook nog eens per werelddeel.”

Fresh definieert vijf gebieden waarbinnen de belangrijkste uitdagingen liggen: voedselproductie, voedselconsumptie, voedselverspilling, meten en rapporteren van prestaties en de ontwikkelingen van gezonde en duurzame diëten.

"Er zijn verschillende transities die we moeten maken, in elke schakel van de voedselketen"

Gezonder en duurzamer dieet 

Een van de grootste uitdagingen waar de voedselsector momenteel mee kampt, is de verandering van diëten wereldwijd, stelt Cairns. “De consumptie van rood vlees moet bijvoorbeeld fors achteruit. Dat is een taak voor de consument, maar een grote verantwoordelijkheid ligt in mijn ogen ook bij de private sector. Het is essentieel om gezond en duurzaam eetgedrag te belonen. Daar ligt een belangrijke taak voor de voedselindustrie.”

“Het eten van gezondere en duurzame producten moet niet ten koste gaan van smaak”, vervolgt Cairns. “Gezonde en duurzame diëten moeten een beleving worden. Op die manier wordt het een gewoonte om gezond te eten en creëer je blijvende verandering.”

Overheden

Hoewel de private sector de meeste impact kan maken in de voedingssector, is de rol van overheden niet gering, stelt Cairns. “Overheden kunnen het bedrijfsleven en consumenten stimuleren en in staat stellen om verandering teweeg te brengen”, zegt ze. “Je ziet dat gebeuren op het gebied van duurzame energie. Door middel van subsidies en investeringen slagen overheden erin om innovatie te stuwen en de transitie te versnellen. Hetzelfde is mogelijk voor de voedselsector.”

Urgentie

De urgentie is in ieder geval torenhoog. “Het Klimaatakkoord van Parijs was een geweldige stap in de juiste richting. Het laat zien dat het mogelijk is om veel grote partijen op één lijn te krijgen. Dat stemt me hoopvol”, besluit Cairns. “De foodsector moet nu een inhaalslag maken. Alles wat we kunnen bereiken met het Klimaatakkoord kan namelijk teniet worden gedaan door de toenemende milieudruk vanuit de voedingsindustrie. We hebben een revolutie nodig.”

Foto's: Fresh

Zweedse Carlsberg-brouwerij opereert 100 procent CO2-neutraal

De brouwerij in Falkenberg, die bier produceert voor merken als Carlsberg, Falcon en Pripps Blå, maakt al meerdere jaren gebruik van groene elektriciteit. Daarnaast komt 26 procent van de warmte die de brouwerij gebruikt van biogas, dat uit het eigen afvalwater wordt gehaald.Voor de overige 74 procent werd voorheen aardgas gebruikt. Dankzij een samenwerking met energieleverancier Ørsted (voorheen Dong Energy), gebruikt de bierbrouwer hiervoor voortaan biogas.Klimaatverandering“Klimaatverandering is misschien wel het belangrijke probleem voor de huidige maatschappij, zowel voor burgers, overheden als bedrijven over de hele wereld. Wij zijn blij met de positieve ontwikkelingen bij Carlsberg Zweden”, zegt Simon Boas Hoffmeyer, sustainability director bij Carlsberg Group, in een persbericht. “Dit onderstreept onze bereidheid om bij te dragen aan het tackelen van klimaatverandering.”Als onderdeel van zijn duurzaamheidsprogramma Together Towards Zero wil de Carlsberg Group de CO2-uitstoot van al zijn brouwerijen elimineren, en tegen 2022 met zijn brouwerijen volledig overstappen op hernieuwbare elektriciteit. Ook wil de bierbrouwer de emissies die samenhangen met de volledige levenscyclus van zijn producten, inclusief onder meer landbouwproductie, transport en retailkoeling, met 30 procent verlagen.In Zweden maken de goed functionerende infrastructuur en de beschikbaarheid van biogas van het net het mogelijk om over te schakelen naar volledig hernieuwbare bronnen door groene energie in te kopen. Op andere locaties, waar dit geen optie is, bekijkt Carlsberg Group de mogelijkheden voor andere oplossingen, zoals de installatie van zonnepanelen.Duurzame brouwerij HeinekenCarlsberg is niet de enige bierproducent die inzet op CO2-neutraal brouwen. Zo had Heineken in 2016 de primeur met een volledig CO2-neutrale brouwerij in Oostenrijk (zie infographic).Download de infographicDe Göss-brouwerij maakt volledig gebruik van elektriciteit uit duurzame energiebronnen, zoals waterkracht, thermische zonne-energie, biogas en restwarmte van een nabijgelegen zagerij. De warmte die ontstaat tijdens het brouwproces wordt bovendien gebruikt voor de verwarming van water. Daarnaast moet een nieuw kooksysteem tijdens het brouwen elektriciteit en water besparen.Bron: Carlsberg | Foto: Carlsberg