Helmie
Botter

Week
5

Weekwinnaar Changemaker Awards 2021

Helmie
Botter

Manager Business Development Hydrogen bij Gasunie

Helmie Botter is bij Gasunie verantwoordelijk voor de ontwikkeling van waterstofactiviteiten in Nederland en Duitsland.

Bekijk juryrapport

Week
5

Weekwinnaar Changemaker Awards 2021

Helmie
Botter

Manager Business Development Hydrogen bij Gasunie

Helmie Botter is bij Gasunie verantwoordelijk voor de ontwikkeling van waterstofactiviteiten in Nederland en Duitsland.

Bekijk juryrapport

Luister de weekwinnaar podcast

Helmie Botter is binnen Gasunie verantwoordelijk voor de ontwikkeling van waterstof. In deze podcast vertelt zij waarom zij zich inzet voor de duurzame toekomst.


Helmie Botter studeerde economie aan de Rijksuniversiteit Groningen. In 2002 begon ze als analist bij Gasunie. Binnen het bedrijf groeide ze eerst door tot financieel manager van de eerste import van LNG (Liquid Natural Gas, ofwel vloeibaar aardgas) in 2008. Daar zette ze de gehele financiële tak voor op. Een paar jaar later werd ze manager Finance bij Gasunie Duitsland in Hannover, om in 2014 weer terug te keren naar Groningen als concern controller.

Van 2017 tot 2020 was Botter manager commerciële zaken en regelgeving bij Gasunie Transport Services. In die rol gaf ze advies over de Groninger-aardgaswinning en hoe dat verder en vooral versneld kon worden afgebouwd. Sinds 2017 zit ze in de raad van advies van de faculteit economie en bedrijfskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen, en sinds november 2020 is ze verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de waterstofactiviteiten in Nederland en Duitsland. In deze positie geeft ze direct en indirect leiding aan zo’n 200 werknemers.

"Het duurzame verschil maken, daar zet ik mij voor in"

Visie

“Voor mij is een duurzame toekomst CO2-neutraal zijn in 2050. Daar moeten we niet naar streven, het moet ook bittere noodzaak zijn. Dat is gelukkig al afgesproken in allerlei klimaatdoelstellingen en akkoorden, en ik ben blij dat Gasunie die doelstelling ook volledig omarmt. Waterstof speelt een belangrijke rol in de verduurzaming van ons energiesysteem, omdat met name de zware industrie vaak niet kan elektrificeren maar wel heel makkelijk op waterstof kan worden overgezet. De industrie heeft een grote CO2-voetafdruk, dus als we die op waterstof laten draaien, dan maken we écht een verschil. Daar zet ik mij voor in.”

Leiderschap

“Het geeft mij energie om samen met anderen echt een resultaat op een maatschappelijke ontwikkeling te realiseren. De energietransitie kun je niet alleen. Je moet samenwerken met veel verschillende partijen. Mijn doel is om de komende jaren projecten te ontwikkelen. Waterstof en Gasunie staan goed op de kaart, nu moeten we de moed en het lef hebben om de beslissing te nemen het te doen. Gasunie is betrokken bij veel waterstofprojecten en initiatieven. We richten ons op transport en opslag van waterstof en de conversie van elektriciteit naar waterstof. Ik zet me nu erg in voor twee grote projecten waar we dit jaar investeringsbeslissing voor willen nemen. Dat zijn projecten in Rotterdam en in Noord-Nederland.”

“We zijn ook partner in NorthH2, het grootste waterstofproject van Europa. In 2030 willen we daar 3 tot 4 gigawatt aan groene waterstof realiseren en in 2050 zelfs meer dan 10 gigawatt. Later dit jaar zullen we daar verdere stappen in nemen, maar als we dat voor elkaar krijgen voldoen we alleen al met dit project in één klap aan de Nederlandse klimaatdoelstellingen op het gebied van groene waterstof. Daar moeten we vandaag stappen in zetten om het in 2027 gerealiseerd te krijgen, want alles in de energiewereld duurt best lang. Dus waar we vandaag mee bezig zijn, wordt de komende jaren uitgevoerd.”

Impact

“Doordat ik mij de afgelopen drie jaar zo heb ingezet om de aardgaswinning in Groningen naar beneden te krijgen, merk je hoeveel impact zo’n beslissing heeft, op Groningen, op Nederland en op Europa. En hoeveel impact mijn werk kan hebben op de maatschappij. Dat maakt deze baan voor mij een feest.”

“Ik meet het succes niet alleen in de investeringsbeslissingen die we nemen, dus of de projecten echt van start gaan, maar ook al het werk dat daaromheen is verzet. Qua financiering, beleid, voldoende wind op zee, opslag en infrastructuur. De waterstofmarkt moet nog worden opgebouwd, dus je moet alles tegelijkertijd ontwikkelen, en bij zo’n investeringsbeslissing komt het samen. Daarnaast is het belangrijk dat alle stakeholders, klanten en de maatschappij er een goed gevoel bij hebben. Uiteindelijk zal het succes natuurlijk gemeten worden in dat we met zijn allen de klimaatdoelstellingen hebben gerealiseerd.”

Artikelen over Helmie Botter

Miljarden nodig voor inzet waterstof in energietransitie

Change Energie

Miljarden nodig voor inzet waterstof in energietransitie

De waterstofcoalitie die dit aankaart bestaat uit een bonte verzameling van energiebedrijven als Engie, Eneco en Essent maar ook netbeheerders zoals TenneT, Stedin en Alliander en de havens van Rotterdam en Amsterdam. Ook kennisinstellingen zoals TUDelft en milieuorganisaties Greenpeace en Natuur & Milieu hebben zich aangesloten. Met het waterstofpact wil de coalitie de besluitvorming over waterstof in het nieuwe kabinet versnellen. Silver bullet Dat is om meerdere redenen nodig zegt ook speciaal adviseur waterstof van de International Energy Agency, Noé van Hulst in gesprek met Change.Inc. “Er zit een groot gat tussen de duurzame doelen die we internationaal gesteld hebben en de realisatie daarvan. We hebben geen tijd meer om af te wachten.” Daarnaast zullen we alles uit de kast moeten trekken om de doelen te halen. “Waterstof is niet de silver bullet van de energietransitie. Maar het is wel een cruciaal onderdeel. Zonder de inzet van waterstof gaan we de doelen niet halen.” Want waterstof kan worden ingezet in sectoren die veel CO2 uitstoten maar lastig te ‘vergroenen’ zijn zoals de staalindustrie, de scheepvaart en vrachtvervoer. Ook kan het dienst doen als alternatieve grondstof voor plastic en bijdragen aan verduurzaming van de luchtvaart. Bovendien is het een belangrijk middel om duurzaam opgewekte energie voor langere termijn op te slaan. Lees ook: 11.000 ton waterstof die écht van groene stroom komt in Canada 4 Gigawatt Omdat waterstof een energiedrager is, moet het worden geproduceerd. Dat gebeurt nu nog voornamelijk uit aardgas, waarbij CO2 vrij komt. Maar het kan ook gemaakt worden met duurzame bronnen zoals wind- en zonne-energie, de zogenaamde groene waterstof. Daarvoor moeten groene waterstoffabrieken, ook wel elektrolysers, worden gebouwd. Nederland heeft in het Klimaatakkoord het doel gesteld tot 2030 voor 3 tot 4 Gigawatt aan groene waterstoffabrieken te bouwen. Dat doel is nog ver weg. Op dit moment telt Nederland 1 waterstoffabriek met een vermogen van 1 Megawatt. Lees ook: Groene waterstof concurreert in 2030 met aardgas Maar het bouwen van een waterstoffabriek is duur: tussen de 100 en 200 miljoen euro. En dat is nog niet alles. Om de waterstof vervolgens op te slaan en te krijgen waar het nodig is moeten zoutcavernes en het gasleidingenstelsel geschikt gemaakt worden. Volgens de waterstofcoalitie vergt dit alles tussen nu en 2025 een investering van de overheid van 500 miljoen per jaar. Troefkaarten Een goede investering vindt ook Van Hulst. “Nederland beschikt over een aantal troefkaarten als het om waterstof gaat. Het zou onverstandig zijn die niet op tafel te leggen.” Zo hebben we de Noordzee waar grootschalige productie van windenergie mogelijk is. Daarnaast hebben we dankzij de gaswinning in Groningen een van de meest fijnmazige gasnetwerken van Europa. We kunnen dus relatief eenvoudig groene waterstof produceren en transporteren. Daarmee kunnen we onze eigen industrie en transport vergroenen maar – op termijn – ook duurzame energie exporteren. Export Ook met het oog op internationale ontwikkelingen is haast geboden. Andere Europese landen onderschreven eerder al het belang van waterstof. Zo maakte Bondskanselier Merckel afgelopen zomer bekend dat Duitsland 9 miljard uittrekt voor het stimuleren van groene waterstof. Frankrijk en Spanje hebben daar respectievelijk 7 en 10,5 miljard voor over. Uiteindelijk denkt Spanje te kunnen voorzien in ruim 10% van de totale waterstofbehoefte van Europa. Ook Portugal wil op termijn een energie-exporterend land worden en denkt eind 2022 met de productie van groene waterstof te starten. Lees ook: Nederland dreigt achterop te raken met groene waterstof Volgens de waterstofcoalitie heeft Nederland dus geen tijd te verliezen. De regeerperiode 2021-2025 is cruciaal om een inhaalslag te maken en zo te verzekeren dat Nederland meedoet in de Europese kopgroep. "Zo kunnen we kansen voor de regionale waterstofhubs verzilveren en de Nederlandse economische positie verduurzamen en versterken", aldus de coalitie. 

Leestijd 4 minuten


Waarom opschaling van de waterstofketen belangrijk is voor de energietransitie

Change Energie

Waarom opschaling van de waterstofketen belangrijk is voor de energietransitie

Waarom is waterstof zo belangrijk voor de energietransitie? “De energietransitie gaat om één ding: geen CO2 meer uitstoten. Om dat te doen kom je bij waterstof uit. Want het is uiteindelijk het beste om energiedragers te hebben waar geen CO2 bij vrijkomt. Elektriciteit en waterstof hebben die eigenschappen. Door die schone energiedragers te gebruiken, wordt het ook veel makkelijker om die ketens te verduurzamen. Dan ben je er nog niet, want elektriciteit moet je opwekken en waterstof moet je maken. Maar de schone energiedragers heb je wel. Daarbij is de energiedrager waterstof een molecuul, wat je kunt inzetten bij de specifieke processen waar je moleculen voor nodig hebt, denk aan de chemie of industrie die hoge temperaturen nodig heeft. Dat lukt niet met elektriciteit. Het is daarom noodzakelijk om naast elektriciteit een andere, schone energiedrager te hebben.” U pleit namens Gasunie voor de grootschalige inzet van waterstof en een snelle opschaling van de keten. Is er nu al waterstof beschikbaar? “Waterstof is beschikbaar, maar het is nog niet schoon genoeg, het is er niet in de benodigde volumes en niet in een concurrerende prijsstelling. Nu wordt waterstof nog van aardgas gemaakt, zogenoemde grijze waterstof, en in de industrie op die manier toegepast. Blauwe waterstof wordt van aardgas gemaakt waarbij de CO2 wordt afgevangen en onder de grond gestopt. Groene waterstof wordt gemaakt van zonne- of windenergie en omgezet in waterstof met een elektrolyser. Die groene variant is nu nog veel duurder dan waterstof gemaakt uit aardgas. Dat wordt goedkoper door het op te schalen. En aan de andere kant moet de waarde van CO2-uitstoot beter in het prijssysteem worden verwerkt, zodat de grijze variant vanzelf duurder wordt.” Lees ook: Kabinet trekt 338 miljoen euro uit voor groene waterstof Hoe maken we de schone, groene waterstof goedkoper? “Door de integrale keten tegelijk te ontwikkelen. Je kunt niet alleen een elektrolyser neerzetten om waterstof te maken, je hebt ook de wind, het transport, de opslag en de klant nodig. Het is heel belangrijk dat we die keten gezamenlijk ontwikkelen, van begin tot eind. Dat geldt voor Nederland, en straks ook voor Europa. We kunnen hier beginnen en het groot maken, maar uiteindelijk gaat het om de concurrentie van Noordwest-Europa op de wereldmarkt. De ontwikkeling van de waterstofeconomie beschrijven we met de hink-stap-sprong-sprong, die ongeveer tien jaar in beslag neemt. Met de eerste ‘hink’ zetten we het groeifonds in om de boel op gang te krijgen, om ervoor te zorgen dat de industrie klaar gemaakt wordt voor die waterstofprocessen, en dat aan kant van de elektrolysers versnelling en schaalgrootte komt. De stap betekent dat we de gehele keten van wind, elektrolyser, transport, opslag en verbruik aan elkaar gaan knopen. Dan zitten we in de tweede helft van dit decennium. Met de eerste sprong moeten we de Nederlandse industrieclusters met elkaar verbinden. De tweede grote sprong voor waterstof komt van offshore wind en uit import. Want in de hele wereld gebeurt veel om waterstof klaar te maken voor export, daar zit tenslotte het verdienmodel. Als het geëxporteerd wordt moeten wij er klaar voor zijn om die waterstof in Noordwest Europa binnen te halen. Daar zijn we altijd goed in geweest, en daar moeten we goed in blijven.” Wat moet er gebeuren om de transportinfrastructuur van Gasunie klaar te maken voor waterstof? “Dat zal in twee stappen gaan. We moeten systemen aanleggen rond de industriële gebieden. Die lokale systemen moeten worden aangesloten op de nationale en internationale systemen. Dat noemen we onze backbone, waarmee we een systeem hebben dat Nederland en de industrieparken in Noordwest Europa voedt en ontsluit voor waterstof. We kunnen daarvoor onderdelen van onze bestaande infrastructuur inzetten voor het transport van waterstof. Hiervoor is een investering nodig van ongeveer 1,5 miljard euro. Een deel kunnen wij zelf opbrengen, maar er zal ook een deel van subsidies moeten komen. Uiteindelijk moet de backbone samen gaan met opslag, in onze optiek in de lege zoutcavernes in Noord-Nederland. Want het mooie aan waterstof is dat je het later kunt gebruiken. Transport en opslag vormen zo het kloppende hart van de waterstofketen.” Lees ook: Wetenschappers slaan CO2 op in krijt (met groene waterstof als restproduct) Waarom moet Nederland vooraan lopen in deze transitie? “Waterstof zal wereldwijd een steeds grotere rol gaan vervullen. Wij hebben hier een aantal locatievoordelen om dat snel in de benen te krijgen. We liggen aan de Noordzee, waar we toegang hebben tot offshore wind. We hebben de aardgasinfrastructuur die we kunnen omzetten naar waterstof, en de industrie zit compact bij elkaar. Ook hebben we een hub-functie: Nederland heeft al ruime ervaring met fysieke handel en importstromen. Geen enkel ander land in de wereld heeft deze unieke combinatie. Daarbij moeten we natuurlijk de industrie en het zware transport meenemen om die waterstof te gebruiken, want naast CO2-reductie kan waterstof een enorme impuls geven aan bijvoorbeeld onze maakindustrie.”   Wat is er vanuit de overheid nodig om de waterstofketen op te schalen? “De industrie kan het niet alleen, het moet een combinatie zijn. Van geld, regelgeving en stimulering. Dat moeten we in Europees verband doen, dus moet er geld uit Brussel en Den Haag komen. Zo is waterstof toepasbaar in de industrie, en wordt het betaalbaar door nieuwe technieken. Dat biedt ook een economische kans, want de vraag naar duurzame producten zal naar verwachting alleen maar toenemen. Hoeveel geld er precies nodig is vind ik lastig om te zeggen, maar de steun moet helpen om in de markt te kunnen concurreren. Wij als Gasunie steken behoorlijk onze nek uit als we die 1,5 miljard euro investeren om de infrastructuur klaar te maken voor waterstof. Maar bedenk dat als we dat niet doen, we achterlopen in de waterstofontwikkeling. De industrie wil, Gasunie wil, waar wachten we nog op!” Lees ook: Vliegtuigen die vliegen op CO2, is dat de toekomst?

Leestijd 5 minuten

Over Gasunie

Gasunie is een Nederlandse energie-infrastructuuronderneming. De gasinfrastructuur van Gasunie is het meest fijnmazige netwerk van Europa. Gastransport en gasopslag vormen de kernactiviteit. Ruim 25 procent van het totale Europese gasverbruik gaat door de leidingen van Gasunie. Het bedrijf is voor 100% in handen van de Nederlandse overheid en staat onder leiding van CEO Han Fennema.

Bekijk bedrijfsprofiel

Nieuws & Verhalen

Changemakers

Bedrijven


Lidmaatschap

Inloggen

Sluit je aan


Over Change Inc.

Over ons

Waarom Change Inc.

Team

Partnerships & Adverteren

Werken bij Change Inc.

Pers & media

Onze partners

Contact

Start

Artikelen

Changemakers

Bedrijven

Menu