Romy de Weert 07 januari 2021, 16:16

Zonnecellen in textiel: met je poncho een telefoon opladen

Zonnecellen in textiel: onderzoekers van Saxion werken met het project TexEnergie aan flexibele zonnecellen die je op kleding kan dragen en in tentdoeken kan verwerken. Met deze opgewekte energie kan je een telefoon, koelkast of airco van stroom voorzien.

Texenergie tent

De flexibele zonnecellen zijn buigbaar en worden in het textiel verwerkt, bijvoorbeeld aan de buitenkant van een poncho. In de stof van de poncho zitten geleidende garen die de opgewekte stroom van de zonnecellen afvoeren naar een kleine batterij, zoals een powerbank. “Maar die batterij mag natuurlijk niet te zwaar zijn”, vertelt Jan Mahy, lector duurzaam en functioneel textiel bij Saxion. “De powerbank die we nu gebruiken bevat voldoende stroom om een telefoon op te laden.”

Lees meer: Zweeds bedrijf wil oprolbare zonnepanelen gaan printen

Mahy legt uit dat er een verschil is tussen flexibele zonnecellen, en vaste zonnecellen. Die eerste zijn buigbaar en goed te gebruiken op kledingstukken, omdat het kan meebewegen met het lichaam. Maar hoe buigbaarder een zonnecel, hoe minder energie hij opwekt. Als een vaste zonnecel zo’n 20 procent rendement oplevert, is dat met een flexibele zonnecel slechts 5 procent. “Maar hier wordt hard aan gewerkt”, verzekert Mahy positief.

Tentdoeken, gordijnen en schorten

Het concept kan op verschillende manieren worden toegepast: “Denk aan werkkleding voor horecamedewerkers die een schort met zonnecellen dragen, waarbij hun mobiele pin-apparaat op het terras van stroom wordt voorzien”, zegt Saxion-onderzoeker Hellen van Rees. Ook gordijnen met zonnecellen zijn al gemaakt. Overdag laden ze aan de buitenkant op en slaan ze energie op, en ’s avonds worden de gordijnen subtiel verlicht met led-strips.

Om grotere voorwerpen van stroom te voorzien is een groter oppervlak van zonnecellen nodig. “Met een tentdoek kan je bijvoorbeeld al een koelkastje koud houden”, legt Mahy uit. En met zonnecellen in de doeken van de zijkant van een vrachtwagen kan een truck van airco worden voorzien, inclusief de lading. “Al moet er dan wel daglicht zijn, want ’s nachts levert het niets op.”

Veiligheid staat voorop

Het project TexEnergie is onderdeel van Saxion waarbij onderzoekers nauw samenwerken met bedrijven. Zo is een zonnecellen-poncho gemaakt voor Thales en worden de energie-opwekbare gordijnen gemaakt in samenwerking met Philips/Signify. Mahy verwacht dat de eerste producten al binnen één of twee jaar op de markt zijn: “Denk dan vooral aan grote ‘eenvoudigere’ oppervlaktes, zoals zonweringen met aan de buitenkant zonnecellen en aan de binnenkant energieopslag.”

Bij dit verhaal staat veiligheid voorop: de kledingstukken gebruiken niet meer dan 50 Volt en nooit meer dan enkele Ampères. “Je beperkt jezelf, maar je zorgt er wel voor dat het veilig is en er geen kortsluiting of brand kan ontstaan”, vertelt Mahy. De lector verwacht dat de toepassing van kleding met zonnecellen over drie tot vier jaar op de markt is.

Lees meer: Zonnecellen kunnen veel dunner en goedkoper

Beeld: TexEnergie

Zorgen bomen op de akker voor duurzame landbouw?

Het idee om bomen en landbouwgrond te combineren is in principe al eeuwenoud; vroeger stonden er immers ook bomen tussen de grond waar mensen eten verbouwden. Maar door intensivering van de landbouw worden bomen tegenwoordig niet meer aangeplant; het maakt zaaien, oogsten en verzorgen van gewassen immers lastiger.De WUR wil deze oude praktijk terugbrengen op een gebied van 15 hectare. Daar zal de universiteit eerst snelgroeiende bomen plaatsen tussen akkergrond, die geleidelijk worden vervangen door hazelaars. De groeiende bomen moeten een heleboel onderzoeksdata opleveren. Zo kijkt de WUR, samen met akkerbouwers en het bedrijfsleven, of de bodem vruchtbaarder wordt, meer CO2 kan opslaan en of de bomen helpen om ziektes van planten tegen te gaan.Lees meer: Agroforestry: goed voor landbouw, milieu én consumentHazelnoten als extra inkomenHet project loopt vier jaar. Mede daarom zullen er eerst snelgroeiende bomen komen, die al meteen informatie opleveren. Later komen de hazelaars omdat deze noten produceren die kunnen zorgen voor extra inkomsten voor de boer - zo wordt het verlies van landbouwgrond deels gecompenseerd.Er is nog veel onbekend over de combinatie van bos en landbouw; daarom is dit onderzoek nodig. Mogelijk worden bomen straks belangrijk om de effecten van klimaatverandering het hoofd te bieden. Bomen bieden bijvoorbeeld schaduw voor gewassen, zodat ze de zon beter weerstaan. Of ze zorgen voor betere afwatering bij hevige regenval.Noord-BrabantEr zijn nu al kleinschalige voorbeelden van agroforestry in Nederland. Rond fruitbomen planten kwekers bijvoorbeeld eenjarige gewassen. En in Noord-Brabant zijn er al een paar veehouderijen die bomen op het weiland hebben staan. Maar die projecten zijn kleiner dan het WUR-project en worden ook niet zo nauwlettend in de gaten gehouden voor wetenschappelijk onderzoek.Lees meer: 20 procent van boerensubsidie gaat voortaan naar groene bedrijvenBeeld: Christian Dupraz