Naar schattingen van het Internationaal Energieagentschap (International Energy Agency; IEA) zal er in 2023 wereldwijd in totaal 2,8 biljoen dollar worden geïnvesteerd in energie. Ruim 1,7 biljoen dollar daarvan zal bestemd zijn voor duurzame energie. Het restant, iets meer dan 1 biljoen dollar, gaat dan naar fossiele brandstoffen – steenkool, gas en olie. Dat heeft het IEA gepubliceerd in haar meest recente World Energy Investment Report.
Zonne-energie overtreft olie
Het onderzoek legt een momentum bloot, namelijk een toenemende focus van investeerders op alternatieve manieren van energieopwekking. “Voor elke dollar die wordt geïnvesteerd in fossiele brandstoffen, gaat er ongeveer 1,7 dollar naar hernieuwbare energie”, zegt
Fatih Birol, bestuurder bij het IEA. “Vijf jaar geleden was die ratio nog een-op-een. Een mooi voorbeeld zijn de investeringen in zonne-energie, die voor het eerst investeringen in de olieproductie zullen overtreffen.”
Naar verwachting zullen in 2023 de jaarlijkse investeringen in duurzame energie met 24 procent toenemen ten opzichte van 2021. Volgens de onderzoekers heeft dat meerdere verklaringen. De oorlog in Oekraïne heeft bijvoorbeeld veel landen doen twijfelen over hun energiezekerheid, waardoor ze meer kijken naar duurzame alternatieven. Daaruit zijn ingrijpende beleidspakketten gevloeid, zoals de Amerikaanse Inflation Reduction Act. Maar ook de economische groei van landen speelt een rol.
Fossiel blijft populair
Het onderzoek van het IEA stemt hoopvol voor de transitie naar een koolstofarme wereld, maar er zijn zeker ook risico’s te bespeuren. Zo blijft de vraag naar fossiele brandstoffen nog altijd hoog, en daar spelen olie-, gas- en kolenbedrijven op in. In 2023 zullen de investeringen in fossiele energie met 15 procent toenemen ten opzichte van 2021. Hoewel steeds meer financiële instellingen weigeren te investeren in steenkool, steeg de vraag in 2022 naar recordhoogte. Naar verwachting nemen de uitgaven omtrent het winnen van olie en gas in 2023 met 7 procent toe. Daarbij blijkt ook dat fossiele bedrijven in 2022 wereldwijd minder dan 5 procent van hun geld uitgaven aan duurzame alternatieven – een percentage dat vrijwel onveranderd bleef ten opzichte van 2021.
Regio’s uit balans
Een ander gevaar is de aanstaande onbalans tussen ontwikkelde en minder ontwikkelde economieën. De toename van investeringen in schone energie vindt bijna geheel plaats in China, de EU en de Verenigde Staten. Landen als India en Brazilië, evenals landen in het Afrikaanse continent, blijven nog achter. Volgens de onderzoekers van het IEA komt dit door hoge rentepercentages, onduidelijk regionaal beleid, slecht ontworpen elektriciteitsnetwerken, en hoge kosten van duurzame energieoplossingen. Daarmee wordt wederom de rol van ontwikkelde gebieden benadrukt, die minder ontwikkelde gebieden zullen moeten helpen met het aanwakkeren van investeringen in schone energie.
