Rianne Lachmeijer 11 augustus 2022, 10:00

Hoe duurzaam is Costa Rica?

De afgelopen maanden reisden opvallend veel Nederlanders naar Midden-Amerika, omdat de regeringen de coronaregels daar eerder versoepelden. Dat de landen in die regio meer te bieden hebben dan palmbomen, zeeschildpadden en cocktails bewijst Costa Rica. Change Inc. zet een paar opvallende zaken op een rij.

Adobe Stock costa rica in Monteverde Costa Rica bestaat voor meer dan 50 procent uit bos.

1. Een kwart van het land bestaat uit nationaal park

In de jaren zestig realiseerde de regering van Costa Rica zich dat hun landgebruik niet duurzaam was. De vraag naar landbouwgrond, met name veeteelt, veroorzaakte grote hoeveelheden ontbossing. Toen het bos eenmaal was gekapt, werd het land minder productief waardoor er steeds meer landbouwgrond nodig was om aan de groeiende behoefte aan rundvlees te voldoen. Deze bezorgdheid leidde tot een plan voor het behoud van de resterende tropische bossen.

In 1994 richtte het land het Sistema Nacional de Áreas de Conservación (SINAC). Deze organisatie is verantwoordelijk voor groei, ontwikkeling en het behoud van de nationale parken. Meer dan 25 procent van Costa Rica bestaat uit nationale parken en natuurreservaten. In 1996 startte het Environmental Services Program (PES) dat succesvol inzette op bosherstel. Onderdeel van het programma is de betaling van boeren om in te zetten op bosbescherming. Inmiddels bestaat het land voor 53 procent uit bos. In 2050 wil de regering dat het percentage uitkomt op 60 procent.

2. Elektriciteit voor ruim 98 hernieuwbaar

In 2017 schreven we al dat Costa Rica driehonderd dagen achter elkaar op duurzame elektriciteit draaide. Sinds 2014 bestaat de energiemix van het Centraal-Amerikaanse land voor ruim 98 procent uit hernieuwbare energiebronnen. De regering becijferde in 2019 dat 67,5 procent uit waterkracht komt, 17 procent uit windenergie, 13,5 procent uit geothermie en 0,84 procent uit biomassa en zonnepanelen.

3. Zoeken naar olie en gas (nog) verboden

Sinds 2002 is er een officieel decreet dat de exploratie en exploitatie van olie en gas in Costa Rica verbiedt. Onder president Carlos Alvarado werd deze verlengd. Die regering begon ook met het opstellen van een wet die het zoeken naar olie en gas voor eens en altijd zou verbieden.

De nieuw verkozen president Rodrigo Chaves Robles kijkt daar echter anders naar. Hij is geen fan van olie, maar ziet wel kansen voor gas. Tot onvrede van Denemarken die samen met Costa Rica een Beyond Oil and Gas Alliance opzette. Het doel van deze alliantie is het instellen van een einddatum voor olie- en gaswinning. Tijdens de COP in Glasgow wisten ze landen als Frankrijk, Portugal en Zweden te overtuigen om mee te doen. Het staat niet goed als voortrekker Costa Rica nu van mening lijkt te veranderen.

4. Wegwerpafval in de ban

Costa Rica was in 2017 één van de eerste landen ter wereld die bekendmaakte wegwerpplastic in de ban te doen. Dat is te merken als reiziger. Ten opzichte van buurlanden is er amper zwerfafval te vinden. In 2021 ondertekende de president ook een wet om geen piepschuim meer in te voeren. Hoewel er wel uitzonderingen gelden voor het verpakken van bepaalde huishoudelijke apparaten en sommige industriële toepassingen.

5. Ambitieus duurzaamheidsbeleid

In 2019 roemde de United Nations Environment Programme Costa Rica als Champion of the Earth vanwege het ambitieuze duurzaamheidsbeleid. Het land presenteerde in 2019 een National Decarbonization Plan met concrete tussendoelen om in 2050 klimaatneutraal te zijn. De transportsector vormt daarbij waarschijnlijk de grootste uitdaging. Die sector is verantwoordelijk voor 40 procent van de totale uitstoot.

Bonus – Geen leger

Costa Rica schafte in 1948 het leger af. Wat dat te maken heeft met duurzaamheid? Ten eerste betekent het dat het land meer geld heeft voor andere zaken. Daarnaast zorgt een leger voor veel uitstoot. Zo kopte het NRC in 2021 dat de uitstoot van Europese legers gelijk staan aan die van 14 miljoen auto’s. Scientists for Global Responsibility (SGR) becijferden dat het Nederlandse leger verantwoordelijk is voor een jaarlijkse uitstoot van 1,25 megaton CO2, circa 0,7 procent van de totale Nederlandse uitstoot.

Dit artikel maakt onderdeel uit van een serie waarin Change Inc. duurzaamheidsprestaties over de grens bekijkt. Lees ook:

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Zo maken wetenschappers het eten van insecten aantrekkelijk en smaakvol

Het eten van insecten roept bij de één nieuwsgierigheid op, terwijl de ander er niet aan moet denken. Los van tot welke groep je behoort, staat één ding buiten kijf: proteïnerijke insecten zijn een duurzaam alternatief voor dierenvlees. De productie van een pond meelwormenproteïne zorgt slechts voor 1 procent van de hoeveelheid broeikasgas die normaliter gepaard gaat met dezelfde hoeveelheid eiwit van rundvlees. Eiwitrijke insecten met pootjes Waar het in Azië en Afrika de normaalste zaak van de wereld is om insecten te eten, moet de Westerse wereld er vooralsnog weinig van hebben. “De uitstraling en smaak van dit soort alternatieve eiwitten zijn voor velen ‘verontrustend’”, omschrijft professor Chua Chee Kai van de Singapore University of Technology and Design (SUTD) het netjes tegen Foodnavigator. Maar volgens de professor ligt de oplossing bij 3D-printers. “Printers kunnen de manier veranderen waarop voeding gepresenteerd wordt en zo de weerstand bij consumenten wegnemen.” Voeding 3D printen bestaat al langer. Wat dacht je van de vegetarische burger van Loetje? Voeding 3D printen Het principe is eenvoudig. Aan de ene kant gaan insecten de machine in, terwijl aan de andere kant de 3D-printer er allerhande vormpjes uitspuit. Bijvoorbeeld als brokje of in de vorm van een schildpad. Het ontwikkelen van een ‘proteïne-inkt’ is alleen niet eenvoudig. De vormpjes mogen natuurlijk niet zomaar breken, smelten of nog erger, vies smaken. Het proces van het vinden van de juiste substantie is tijdrovend en gaat meestal op basis van trail and error. Smaak, uiterlijk en textuur Wetenschappers van de SUTD ontwikkelden nu een methode waarmee het samenstellen van goede proteïne-inkt eenvoudiger wordt. Hierbij spelen ze met drie variabelen, namelijk het alternatieve eiwit, wortelpoeder en gum. De juiste combinatie van de drie zorgt voor de optimale smaak, uitstraling en textuur. Verschillende bronnen van proteïne leveren verschillende resultaten in smaak en textuur opHet onderzoeksteam bekeek verschillende eiwitten. Denk aan krekels en larven, maar ook wormen en algen. Met name de insectenemulsies lieten zich goed vormen, terwijl dat voor de nattere algen ingewikkelder bleek. Lees ook: Israëlische Redefine Meat bouwt fabriek in Nederland om vegavlees op te schalen Onbekende maar duurzame voeding Professor Chua Chee Kai hoopt in ieder geval dat de nieuwe methodiek het voor voedselontwikkelaars makkelijker maakt om binnen korte tijd proteïnerijke voeding te maken die smaakvol is en er aantrekkelijk uitziet. “We hopen dat meer consumenten aangemoedigd worden om dit onbekende, maar duurzame voedsel te eten.” Door de groeiende wereldbevolking stijgt de vraag naar proteïnerijk eten. En aangezien veel van onze eiwitten uit dierlijke producten komen is deze stijgende vraag slecht nieuws voor het milieu. De vleesindustrie is wereldwijd verantwoordelijk voor zo’n 15 procent van de door de mens veroorzaakte broeikasgassen en slurpt tot bijna een derde van al ons zoete drinkwater op. Eerder werd bekend dat het Israëlische Future Meat Technologies straks 500 kilo vlees per dag kan produceren zonder dat er een dier voor geslacht hoeft te worden. Het vlees van Future Meat Technologies wordt opgekweekt uit dierlijke cellen.Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.