Hidde Middelweerd 17 oktober 2016, 07:04

Hoe Ricoh 3D-printers inzet om supply chains te verduurzamen

Hoewel 3D-printers de traditionele productiemethodes niet snel gaan vervangen, kunnen ze wel voor een revolutie zorgen in de verduurzaming van de bevoorradingsketen. Hans Snoeks, senior projectmanager en adviseur op het gebied van 3D-printen bij Ricoh, licht toe.

3d printen

Printerfabrikant Ricoh werkt al decennia met een verduurzamingsprogramma dat de naam ‘Comet Circle’ heeft meegekregen. De basis van dit programma is dat Ricoh machines en onderdelen zoveel mogelijk hergebruikt en probeert te refurbishen. Als dat niet kan, worden de materialen gerecycled. Dit om zoveel mogelijk afval te vermijden en verspilling te voorkomen.

“Om een voorbeeld te geven: Ricoh produceert maandelijks 500.000 tonercartridges van PET, uit gerecycled huisvuil”, zegt Snoeks.

Hoe kan 3D-printen bijdragen aan deze Comet Circle?

“Ten eerste is het 3D-printen op zich al een zeer duurzame manier van produceren. Waar bij traditionele productiemethodes materiaal wordt verwijderd om een product te realiseren, bouwen 3D-printers het laag voor laag op. Dat wordt additive manufacturing genoemd. Dit is per definitie een duurzame opzet, want je gebruikt alleen het materiaal dat je nodig hebt. Dat leidt al snel tot een besparing in grondstoffen van wel 80 procent.”

"3D-printen leidt al snel tot een besparing in grondstoffen van wel 80 procent"

“Ten tweede hoef je onderdelen, door het gebruik van 3D-printers, in principe niet meer op voorraad te hebben. Als er vraag is naar een bepaald onderdeel, produceer je dat met een 3D-printer. Het is nog toekomstmuziek, maar op deze manier blijf je nooit met een voorraad onderdelen achter die niet gebruikt wordt.”

“Ten derde is het plastic waarmee geprint wordt, zoals PLA, ABS en verschillende andere materialen, volledig herbruikbaar. Overbodige of afgedankte producten krijgen, nadat ze versnipperd zijn, dezelfde vorm (een draad) terug die oorspronkelijk gebruikt was om het product te printen."

Welke rol kan 3D-printen spelen in het verduurzamen van de bevoorradingsketen?

“Daar kan naar mijn mening de grootste winst behaald worden. 3D-printen maakt het namelijk mogelijk om verschillende stappen over te slaan in je bevoorradingsketen. Stel je het volgende scenario voor: je hebt een bepaald onderdeel nodig, maar dat specifieke onderdeel moet uit China komen. Voordat het onderdeel geproduceerd en verscheept is, ben je al een paar weken verder. Vervolgens moet het nog ingeklaard worden bij de douane en per vrachtwagen worden vervoerd naar het magazijn. In totaal ben je zo zes weken kwijt.”

“Met 3D-printen sla je al die stappen over. Je verkort niet alleen drastisch je doorlooptijd, maar je slaat verschillende stappen over in je bevoorradingsketen. Dat levert enorm veel besparing op. Denk bijvoorbeeld aan de duizenden kilometers die een dergelijk onderdeel nu niet hoeft af te leggen.”

Wat is de stand van innovatie bij Ricoh op dit gebied?

“Ricoh heeft een nieuwe, eigen 3D-printer voor het industriële segment uitgebracht die volgens het zogeheten SLS-proces (Selective Laser Sintering) werkt. Daarbij wordt poeder gesmolten door middel van een laser. Deze 3D-printer is kwalitatief hoogstaand en is goed ontvangen door verschillende gerenommeerde bedrijven. De huidige plaatsingen zijn voornamelijk bij bedrijven die 3D-printdiensten leveren.”

“Ricoh levert daarnaast de onderdelen, de grondstoffen en de service. We dekken daarmee de hele keten af. Dat is, voor zover ik weet, uniek in de wereld.”

“Met onze eigen printers richten we ons vooral op de professionele markt. Daarnaast hebben we een samenwerking met verschillende leveranciers van andere 3D printmaterialen. Hierdoor kunnen we de thuisgebruiker, het middensegment én de professionele markt bedienen.”

Staan we aan de vooravond van een 3D-printrevolutie?

“Het hoogtepunt moet inderdaad nog komen. Dat duurt echter nog wel even. De technologie ontwikkelt zich snel, dus consumenten en bedrijven lopen momenteel het gevaar dat ze snel een verouderde machine hebben. Daarnaast merk je dat start-ups, die met haast revolutionaire technologie op de markt komen, snel weer omvallen, omdat er binnen no-time alweer een betere of goedkopere oplossing op de markt verschijnt.”

“3D-printen is vooralsnog voorbehouden aan de professionele markt en een klein clubje hobbyisten. Dat komt omdat software nog te ingewikkeld is. Zodra er een softwarepakket op de markt komt dat gemakkelijk te bedienen is, start de revolutie pas echt. Dan vindt er een explosie van thuisgebruikers plaats. Dan kunnen we pas echt gaan bekijken wat een 3D-printer kan opleveren of juist besparen. Ik schat echter dat het nog wel vijf tot zeven jaar duurt voordat het zover is.”

Foto's: Ricoh

Toplijst: 6 duurzame dierentuinen

DuurzaamBedrijfsleven Media zet een aantal duurzame dierentuinen op een rij. Zonne-energie en rijden op frituurvet in EmmenWildlands Adventure Zoo Emmen wekt sinds kort duurzame stroom op met een zonnepaneleninstallatie van energieleverancier Pure Energie. Met de bijna 2.000 zonnepanelen en andere maatregelen zegt het dierenpark CO2-neutraal te zijn. De 1.905 zonnepanelen, wekken jaarlijks 427.000 kilowattuur groene stroom op.De zonnepanelen bevinden zich door het hele park; op de daken liggen 1.100 panelen en rondom het waterbassin liggen de overige 805 panelen. Voor de overige energievraag maakt het dierenpark gebruik van hernieuwbare energie, opgewekt door windturbines van Pure Energie.Ook duurzaam is het Zonnepaleis, waarin onder meer de leeuwen, giraffes en bavianen huizen. Dit verblijf is gebouwd met duurzame leemstenen en heeft een eigen waterhuishouding. De klapbrug aan de rand van het verblijf de Savanne is daarnaast volledig gemaakt van biobased materialen.Verder kun je in Wildlands Adventure Zoo duurzaam op safari. De wagens rijden op biobrandstof van oud frituurvet en koolzaadolie. Zo kan Wildlands het frituurvet, waarvan het dierenpark jaarlijks zo’n 10.000 liter gebruikt, hergebruiken.   Minder voedselverspilling in Burgers’ ZooBurgers’ Zoo in Arnhem zet onder meer in op het terugdringen van voedselverspilling in de restaurants in het dierenpark. In samenwerking met adviesbureau Q-Point ontwikkelde de diertuin een innovatieve aanpak om de hoeveelheid vermijdbare voedselverspilling in deze restaurants te halveren.Daarvoor onderzocht Q-Point eerst het consumptiegedrag van bezoekers. Daarna werden de processen in de restaurants geoptimaliseerd, waardoor voedselverspilling volgens het bureau flink werd teruggebracht. Ook ontwikkelde het adviesbureau een programma om het aantal bezoekers te voorspellen.Dit resulteerde volgens Q-Point in een nieuwe manier van werken en denken in de restaurants. Dat leverde 75 procent minder voedselverspilling op. Bovendien behalen de restaurants met bijna 30 procent minder inkopen dezelfde omzet. Zonneparkeerplaats bij de ApenheulEen parkeerplaats overdekt met zonnepanelen produceert duurzame stroom voor diverse gebouwen van de Apenheul. De zonnepanelen bevinden zich op twee carports op de dienstparkeerplaats van het park. In totaal hebben de zonnepanelen een opbrengst van circa 85.000 kilowattuur per jaar.Voor de bouw en het beheer van de zonnepanelen sloot de Apenheul een contract af met KiesZon, dat bedrijven helpt bij de financiering van zonne-installaties. KiesZon is de eerste vijftien jaar eigendom van de zonnepanelen en zal de duurzame stroom tegen een concurrerend tarief aan de Apenheul leveren. Daarna krijgt de Apenheul de zonnepanelen zelf in bezit, en kunnen ze volgens de Apenheul nog eens vijftien jaar mee.   Afgedankt supermarktfruit als diervoedingDe dieren in het Mechelse dierenpark Planckendael krijgen hun maaltijden sinds kort geleverd door de Belgische supermarktketen Delhaize. Wekelijks doneert Delhaize 400 kilo onverkochte groenten en fruit, die voor mensen niet meer consumeerbaar zijn. Daarmee wil de supermarktketen voedselverspilling tegengaan.De dierenverzorgers verwijderen de grootste rotte plekken en geven het voedsel vervolgens aan de dieren in het park. In dit proefproject wil Delhaize in eerste instantie tot 20 ton fruit en groente uit de afvalbak houden.   Duurzame energie uit poepDoel van de Britse London Zoo is om een zero waste-park te worden. Een van de maatregelen om dat te bereiken, is het omzetten van uitwerpselen van dieren in bruikbare producten, zoals duurzame energie of duurzame meststof.Herbivoren in de London Zoo, zoals giraffen en kamelen, produceren meer dan 520 ton uitwerpselen per jaar in het dierenpark. Het duurzame afvalbedrijf ACM Environmental ontwikkelde een proces waarbij deze poep kan worden gebruikt als landbouwmest van hoge kwaliteit. De mest van carnivoren, die ook vlees eten, wordt door middel van vergistingsinstallaties omgezet in bruikbare energie.Ook de Amerikaanse Detroit Zoo zet poep van zijn dieren om in kunstmest en duurzame energie. Het duurzame biogas is bestemd voor het 1.700 vierkante meter grote dierenziekenhuis in het park. Volgens de dierentuin levert deze aanpak jaarlijks een besparing op van bijna $ 80.000 aan energiekosten.De dieren in de Detroit Zoo produceren jaarlijks 400 ton poep. Een vergistingsinstallatie van ruim 100 vierkante meter gaat dit allemaal verwerken. In 2020 wil de dierentuin de afvoer van afval naar stortplaatsen hebben uitgebannen.Header-foto: Koen Roumen, via Flickr Creative Commons (Cropped by DuurzaamBedrijfsleven), In tekst-foto: Dimitri Roman, via Flickr Creative Commons (Cropped by DuurzaamBedrijfsleven), Footer-foto: public domain