Bas Joosse 04 juni 2019, 11:30

Informatieplicht energiebesparing: “We kijken nu naar het laaghangend fruit”

Energiebesparing kan ondernemers geld opleveren. Met de informatieplicht energiebesparing moeten 125.000 ondernemers aan de overheid doorgeven welke energiebesparende maatregelen zij nemen. De deadline voor het doorgeven is 1 juli en nadert met rasse schreden. Jeroen van der Tang, duurzaamheidsmanager bij brancheorganisatie Nederland ICT legt uit wat de informatieplicht voor de ICT-sector gaat inhouden.

Adobestock beeldscherm toetsenbord gras

“Met ICT-oplossingen kunnen we voor andere sectoren veel impact maken, maar we moeten natuurlijk ook zelf onze verantwoordelijkheid nemen als het gaat om efficiënt omgaan met energie. Dat doen we al jaren met de grotere energiegebruikers binnen de ICT-sector in het zogeheten MJA-3 convenant. Wat je nu ziet, is dat de informatieplicht energiebesparing op een veel grotere groep bedrijven van toepassing is, ook in onze achterban. Alle bedrijven die meer dan 50.000 kilowattuur of 25.000 kubieke meter aardgas verbruiken, krijgen hiermee te maken. Ze moeten laten zien welke energiebesparende maatregelen ze genomen hebben.”

Welke maatregelen kunnen dat zijn?

“Er zijn in totaal negentien lijsten met ’erkende’ maatregelen. Daarvan zijn er twee met name relevant voor onze sector. Dat is een lijst voor kantoren en een lijst voor datacenters. De aangesloten datacenters zijn al grotendeels actief in het MJA-3 convenant, dus we hebben ons nu vooral gericht op de maatregellijst voor de kantoren. Veel ICT-dienstverleners hebben of huren een kantoorgebouw. Qua maatregelen moet je denken aan alles dat een gebouw efficiënter maakt, dus bijvoorbeeld dubbele beglazing, isolatie of de zuinigheid van de verwarming, tot en met het gebruik van apparaten, zoals printers of ICT-apparatuur. Ook daar zijn maatregelen voor opgesteld.”

Zit een ICT-bedrijf of datacenter snel aan de grens van 50.000 kilowattuur of 25.000 kubieke meter aardgas?

“Een datacenter zal het zeker snel halen en een middelgroot ICT-bedrijf komt er ook wel snel bij in de buurt. Het heeft alles te maken met hoe groot je kantoor is en of je er ook serverruimtes hebt staan. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) gaf in een webinar aan dat je vanaf 1.500 vierkante meter kantoorgebouw rond die grens zit, normaal gesproken. Meestal heeft een bedrijf enkele tientallen medewerkers voordat ze bij die grens komen. Er zijn heel veel kleinere ICT-bedrijven voor wie deze informatieplicht dus niet geldt; we richten ons dan ook op de grotere bedrijven en het midden- en kleinbedrijf voor wie dit wel relevant is.”

Welke maatregelen nemen ICT-bedrijven nu vooral?

“Als ik kijk naar de maatregelen die bij ons in de sector veel impact gehad hebben, dan zie je dat er bij telecomnetwerken veel bespaard is. Datacenters hebben op het gebied van koeling al flinke slagen gemaakt. Dit ging om grote besparingen bij grote verbruikers, waardoor de doelen van het MJA3-ICT convenant voor 2020 al in 2015 waren gehaald. Waar we nu naar kijken, is het laaghangend fruit bij grote -en middelgrote bedrijven; is je gebouw goed ingeregeld, zijn er goede isolatiemogelijkheden, werkt je verwarming efficiënt? Dat zijn de type maatregelen die bij gebouwen nog een flinke besparing kunnen opleveren. Omdat het bij gebouwen om veel kleinere getallen gaat dan bij een datacenter of een telecomnetwerk, zijn de absolute getallen ook
veel kleiner.”

De informatieplicht energiebesparing:

  • Is opgenomen in het energieakkoord;
  • Moet 18,5 petajoule energie besparen;
  • Geldt voor ongeveer 125.000 bedrijven;
  • Het webinar van Nederland ICT en RVO is online terug te kijken.

    Kijk het webinar terug

Krijgen jullie als branchevereniging veel vragen van bedrijven hierover?

“Bij de voorbereiding op ons webinar konden mensen ook vragen indienen. Die zaten in eerste instantie nog op het niveau van ‘vallen we onder de informatieplicht?’ en ‘ben ik degene die de melding moet doen?’ Er waren ook vragen van bedrijven met meerdere gebouwen, of bedrijven die door een andere uitzonderingsgrond niet hoeven te voldoen aan de informatieplicht. Typische huurders-eigenaarssituaties. Vragen over de maatregelen zelf waren er weinig, dat komt ook doordat het om een informatieplicht gaat. Je informeert de overheid over de maatregelen op de maatregellijst die je al genomen hebt. Het is niet zo dat je op 1 juli al die maatregelen al uitgevoerd moet hebben. Voor sommige maatregelen mag je namelijk aansluiten bij een natuurlijk vervangingsmoment. En voor andere maatregelen word je wel geacht om deze direct te nemen, omdat ze zich ook direct terugverdienen. Maar de nieuwe informatieplicht is informerend: het gaat echt alleen om het doen van de melding.”

De deadline van 1 juli nadert, ligt de ICT-sector op koers?

“Dat is een interessante vraag; dat wordt pas echt duidelijk op 2 juli, de dag na de deadline. Het is ook niet inzichtelijk voor de overheid wie al een melding gedaan heeft, dus zowel het bedrijfsleven als de overheid wacht met spanning af. Op 2 juli wordt voor de eerste keer in de database gekeken. Wij doen er van onze kant in ieder geval alles aan om hier de aandacht op te vestigen. Ook proberen we zaken helder te krijgen die voor onduidelijkheid zorgden, zoals bijvoorbeeld de vraag wie aan deze informatieplicht invulling moet geven.”

Als een bedrijf op 2 juli niet voldoet aan de informatieplicht, wat zijn dan de gevolgen?

“Dan voldoe je als bedrijf niet aan de regelgeving. Dat is denk ik niet wat je moet willen. Vandaar ook ons advies om na te gaan wie aan deze verplichting moet voldoen, ook als de eigenaar dat is. Daarna is het vanaf 2 juli aan het bevoegd gezag: dat zijn de gemeenten en de regionale omgevingsdiensten. Die zullen als eerste gaan kijken welke bedrijven zich nog niet gemeld hebben en daarnaast bij de bedrijven die wel aan de verplichting hebben voldaan, wat die dan gemeld hebben. Op het moment dat er nog veel maatregelen bij bedrijven op ‘niet genomen’ staan, zullen ze daar contact mee opnemen om te zorgen dat dat alsnog gedaan wordt.”

Welke gouden tip geef jij bedrijven?

“De tip is in ieder geval om vast te stellen of je onder de informatieplicht valt en in dat geval te voldoen aan de nieuwe regelgeving en voor 1 juli die lijst met maatregelen langs te lopen. Op het moment dat je de maatregellijst langsloopt, zie je welke maatregelen je al wel of niet genomen hebt en wat je in jouw situatie nog kunt doen. De maatregelen zijn geselecteerd op het criterium van vijf jaar terugverdientijd, dus ze besparen de ondernemer geld.

Een veelvoorkomende situatie is dat je als ICT-bedrijf niet de enige huurder bent van een pand. Dan is het altijd even de vraag wie aan de informatieplicht moet voldoen. De overheid zegt nu duidelijk: als het gaat om een gebouw met meerdere huurders, dan moet de verhuurder het initiatief nemen om de informatieplicht te melden aan de overheid. De verhuurder komt dan wel bij jou als huurder terug over bepaalde maatregelen die genomen moeten worden of het maken van afspraken.

De eerste stap is uitzoeken of je boven die grens zit en of jij ook aan de informatieplicht moet voldoen. Dan kom je ook in gesprek met de verhuurder en kun je bespreken wie welke maatregelen gaat nemen.”

Lees ook ons eerdere interview met Jeroen van der Tang over de bijdrage van digitalisering aan de verduurzaming van de samenleving: "Exponentiële datagroei is de duurzame uitdaging voor ICT-sector"

Portretafbeelding: Nederland ICT | Hoofdafbeelding: Adobe Stock

Sidewalk Toronto: een community

Geschreven door Ingrid RompaDe eerste woonwijk die wordt gecreëerd draagt de naam Quayside, gesitueerd op ‘Parliament Slip’. Rekening houdend met het feit dat succesvolle woonwijken niet van bovenaf worden ontworpen, heeft Sidewalk Labs een openbaar gesprek op gang gebracht over de mogelijkheden die het Eastern Waterfront kan bieden. Hierbij zijn onder meer burgers betrokken, maar ook bedrijven, starters, academische centra en lokale organisaties. “In dit project zal worden samengewerkt tussen de gemeenschap en een aantal van de beste experts op het gebied van stedelijke ontwikkeling”, meldt Kathleen Wynne, voormalig premier van Ontario. “Het levert ook duizenden nieuwe banen en kansen op voor de bevolking uit onze regio.” KlimaatpositiefToronto wordt vaak gezien als één van de duurzaamste steden ter wereld. Daarom is het niet genoeg om de nieuwe wijk op Quayside klimaatneutraal te maken. Ze willen zelfs proberen om klimaatpositief te worden. “En dat begint met duurzaam bouwen”, meldt Aaron Barter, innovatie- en duurzaamheidsmanager bij Waterfront Toronto. Door passief huisontwerp, stadsverwarming en -koeling en het opwekken van schone energie uit (organisch) afval, kunnen klimaatpositieve wijken worden gecreëerd. Barter: “We hebben hier de kans om ’s werelds grootste cluster passiefhuizen te bouwen.”Bij Quayside zijn bovendien interessante schone energiebronnen te vinden. “Waterfront Toronto ligt naast Lake Ontario, wat geweldige thermische mogelijkheden biedt. Die energiebronnen kunnen we gebruiken om onze gebouwen te koelen in plaats van airconditioning. Onder Quayside hebben we een enorme geothermische bron, die al onze gebouwen zou kunnen verwarmen.”‘We willen grote stedelijke uitdagingen oplossen’Modulair bouwenDe gebouwen moeten worden gebouwd in wijken met aantrekkelijke openbare ruimtes. “We hebben onze manier van bouwen al jarenlang niet meer veranderd”, zegt Leslie Gash van Waterfront Toronto. “Alles wordt op locatie gebouwd en dat is behoorlijk duur en tijdrovend.” Het is bovendien storend en brengt veiligheidsrisico’s met zich mee voor de omgeving. Daarom wordt met Waterfront de kans met twee handen aangegrepen om het anders te doen. Namelijk door middel van modulair bouwen, een techniek die op Lego lijkt. Het is supersnel, redelijk goedkoop en er is zeker ook plaats voor architectonische creativiteit.Voor de binnenkant wordt aan het concept flexibele lofts gedacht. Hiermee wordt het mogelijk een bepaalde ruimte om te vormen in iets waaraan de gemeenschap op dat moment behoefte heeft, of het nu werk- of woonruimten zijn. Gash: “Met behulp van flexibele wanden kan een eenkamerappartement worden omgevormd tot een grotere woning, zodat de bewoners op dezelfde locatie kunnen blijven wonen. Op deze manier ontstaan woonwijken met diverse gezinssamenstellingen, waar zich alles op loopafstand bevindt en inwoners minder tijd in de auto hoeven door te brengen.” TransportmogelijkhedenOndanks al deze mooie plannen, heeft een grote stad als Toronto ook behoefte aan betaalbare, veilige en gemakkelijke transportmogelijkheden voor alle weggebruikers. “Ik vind het persoonlijk heel belangrijk dat Quayside zich verbonden voelt met de stad Toronto”, aldus Willa Ng, hoofd mobiliteit bij Sidewalk Labs. “Daarom is een goede infrastructuur voor fietsers, automobilisten en het openbaar vervoer noodzakelijk."Daarnaast wordt gezocht naar vervoersmogelijkheden om de privéauto te vervangen, zoals zelfrijdende voertuigen die gezamenlijk worden gebruikt. “De reden waarom we onze privéauto parkeren, is omdat niemand anders hem op dat moment nodig heeft”, zegt Pina Mallozzi, hoofd ontwerp bij Waterfront Toronto. “Als we de behoefte aan zoveel parkeerplekken wegnemen door gezamenlijk autobezit, dan kunnen we een heleboel ruimte vrijmaken. Het is een goede ontwikkeling als er meer trottoirs en terrasjes ontstaan in plaats van wegen.”Verkeerswegen moeten plaatsmaken voor trottoirs en terrasjesDigitaal platformBehalve een verbetering van de bestaande transportmogelijkheden, gaat de aandacht ook uit naar digitale technologie en datagegevens. Steden gebruiken elke dag data: van de treinaankomsttijden tot het meten van de luchtkwaliteit in verschillende wijken. Doorgaans wordt al deze informatie verspreid over verschillende instanties en bedrijven. “Met Quayside hebben we de kans om één digitaal platform te bouwen dat transparant, open en toegankelijk is voor iedereen”, vertelt Kristina Verner, vice president innovatie, duurzaamheid en welvaart bij Waterfront Toronto.Dit digitale platform kan onder meer gebruikt worden voor het verbeteren van de dienstverlening van de stad. Bovendien stimuleert het lokale starters, ondernemers, universiteiten en onderzoekers om samen oplossingen te bedenken. Zo wordt Sidewalk Toronto een incubator voor nieuwe ideeën en technologieën. Verner: “Dit initiatief brengt tech talent en groepen ondernemers samen in Toronto. Het biedt hen daadwerkelijk de mogelijkheid om hun nieuwe oplossingen op te schalen en te commercialiseren op een manier die we nog niet eerder hebben gezien in Canada.”Omwille van een goede start is ook het plan om Google's Canadese hoofdkwartier te verplaatsen naar het Eastern Waterfront. Daarnaast worden de mogelijkheden onderzocht voor een Google Campus, waardoor veel nieuwe banen ontstaan. “Maar al onze plannen zijn slechts een toekomstdroom totdat we van onze mede-Torontonians te horen krijgen welke ideeën hen inspireren en welke oplossingen zij willen zien”, meldt Sidewalk Labs op hun website.TransparantieInwoners van Toronto hebben inmiddels gehoor gegeven aan deze oproep, blijkt uit publicaties in de Canadese media. Volgens de Canadese pers willen de inwoners meer transparantie: “Doordat er te weinig details worden gegeven, is de angst ontstaan dat er een wijk komt waarin het meer draait om technologiegiganten dan om de bewoners”, schrijft Engadget.com.Het idee van een stad die is opgebouwd met behulp van digitale data klinkt intrigerend, maar in het huidige tijdsbeeld roept het zeker vragen op over privacy. “Sidewalk Labs is namelijk eigendom van Alphabet, het moederbedrijf van Google, dat bekend staat om het vergaren en verkopen van persoonlijke informatie van haar gebruikers. Sidewalk Labs heeft altijd benadrukt dat het onafhankelijk is en het geen plannen heeft in die richting. Toch maken mensen zich zorgen.”Ook het feit dat Sidewalk Labs achter loopt op schema roept vragen op. Het bedrijf was van plan om de visie voor Quayside in het najaar van 2018 te publiceren. In juni vorig jaar werd de eerste versie van het cruciale Master Innovation and Development Plan (MIDP) echter uitgesteld tot begin 2019. "Het wordt een uitgebreid document, maar het is nog steeds een work-in-progress”, meldde een persbericht destijds, waaraan was toegevoegd: “In het voorjaar van 2019 wordt een volledige MIDP gepubliceerd.” Volgens een recente update wordt het conceptstuk in de eerste helft van 2019 gepresenteerd. Een laatste versie volgt later in 2019.Minister-president Justin Trudeau kondigde anderhalf jaar geleden optimistisch de overeenkomst met Sidewalk Labs al aan. Het project kreeg veel internationale aandacht omdat het één van de eerste smart cities is die zal worden ontwikkeld. “Het gaat hier om een nieuw type woonwijk waar mensen op de eerste plaats komen”, waren zijn woorden. “Quayside zal worden omgevormd tot een succesvolle kern voor innovatie en een gemeenschap waar tienduizenden mensen kunnen leven, werken en spelen. De nieuwe technologieën die hieruit voortvloeien, kunnen het stadsleven zeker verbeteren. Ik twijfel er niet aan dat Quayside een voorbeeld zal worden voor steden over de hele wereld.”Dit artikel maakt onderdeel uit van een serie. Houd de komende dagen de website in de gaten voor artikelen over Helsinki, Johannesburg en Melbourne of lees alvast over duurzame plannen in andere steden ter wereld:Zo beschermt de hoofdstad van Ecuador de biodiversiteit in de stad Singapore: hotspot voor duurzame innovatie Afbeelding in tekst: Sidewalk Labs | Hoofdafbeelding: Snohetta