Rianne Lachmeijer 17 januari 2018, 12:02

Rapport: ‘Uiterlijk in 2050 is de gebouwde omgeving circulair’

De gebouwde omgeving in Nederland moet uiterlijk in 2050 circulair zijn ingericht, dat staat in de transitieagenda Circulaire Bouweconomie. Om dat doel te bereiken worden een strategie beschreven en een aantal aanbevelingen gedaan.

Adobestock 113798120

Het team dat de transitieagenda heeft opgesteld geeft aan dat de tussen-doelstellingen nog niet concreet zijn, omdat zij eerst nog moeten ‘inventariseren wat nodig is’. In 2021-2030 willen zij dat 50 procent van de einddoelstelling is gerealiseerd. En in 2030-2050 moet de bouw circulair zijn. Tot 2021 zijn de focuspunten: marktontwikkeling, meten, beleid, wet- en regelgeving en kennis en bewustwording.

Circulair inkopen

In het rapport worden een aantal aanbevelingen gedaan. Onder andere dat de overheid vanaf 2030 alleen nog maar circulair inkoopt, vanaf 2023 moet de overheid alle opdrachten 100 procent circulair uitvragen. In 2020 wordt bepaald of een materialenpaspoort wordt verplicht, waarin inzicht wordt geboden in de materialen en grondstoffen die in gebouwen en andere werken zijn verwerkt.

Lees ook: Nieuw platform voorkomt bouwafval met ‘materiaalpaspoort’

CO2-reductie

Daarnaast wil het transitieteam focussen op CO2-reductie bij de winning, productie en het transport van bouwmaterialen. Dit sluit aan bij de ambitie van ‘De Bouwagenda’ om het CO2-verbruik in de bouw in 2030 te hebben gehalveerd en in 2050 compleet te hebben uitgebannen. Een plan van aanpak ontbreekt echter nog, dat komt uiterlijk in 2021.

Internationale samenwerking

Concreter lijkt het plan dat de Rijksoverheid met een subsidiemogelijkheid komt voor tijdelijke, financiële ondersteuning op individueel bedrijfsniveau voor circulaire business- en verdienmodellen. Ook wil Nederland het initiatief nemen om met Duitsland, België en eventueel het Verenigd Koninkrijk, te komen tot een Noordwest-Europese circulaire bouweconomie. Dit maakt handelsverkeer in bouwmaterialen mogelijk.

De transitieagenda is onder andere gebaseerd op het in januari 2017 gesloten Grondstoffenakkoord, het werk van de SER en op het Rijksbrede programma ‘Nederland circulair in 2050’.

Lees ook: Grondstoffenakkoord in de maak: Nederland circulair in 2050

Klimaatimpact bouw

In december vorig jaar hebben Finch van De Groot Vroomshoop Bouwsystemen, Heijmans ONE van Heijmans en NEZZT van De Meeuw samen met een aantal corporaties en gemeenten concrete adviezen geformuleerd voor een snelle transitie naar circulaire woningbouw. Deze hebben zij overhandigd aan het Transitieteam Bouw.

Volgens de partijen is de Nederlandse bouwsector verantwoordelijk voor 5 procent van de totale Nederlandse klimaatimpact. Daarnaast komt 50 procent van het materiaalgebruik in Nederland op rekening van de bouw.

Lees ook: Adviezen voor een snelle transitie naar circulaire woningbouw

Bron: transitieagenda Circulaire Bouweconomie | Afbeelding: Adobe Stock

Hoe komen we van al het zwerfafval af?

Het verpakkende bedrijfsleven ondersteunt het Pact en het is de bedoeling dat er in de komende periode andere partijen bijkomen om zich samen in te zetten tegen zwerfafval.VerpakkingsafvalJaarlijks komt er ruim 3.000 kiloton verpakkingen op de Nederlandse markt, waarvan 73 procent wordt gerecycled. Dit maakt Nederland een koploper op het gebied van recycling in Europa. Een deel van de verpakkingen – 1.6 procent – komt echter in het zwerfafval terecht.Uitbreiding van het statiegeld is een mogelijk middel om het zwerfafval tegen te gaan. Eén argument van voorstanders is dat de landelijke resultaten van de ‘Schoon Belonen-pilot’ tegenvallen. Het geven van gemeentegeld aan verenigingen om hun leefomgeving schoon te houden heeft niet tot de gewenste terugdringing van het zwerfafval geleid.StatiegeldEen invoering van statiegeld op kleine PET-flesjes heeft volgens het Afvalfonds Verpakkingen echter een gering effect. De Landelijke Zwerfafvalmonitor 2015/2016 van Rijkswaterstaat heeft namelijk aangetoond dat 44 procent van het zwerfafval uit kunststof bestaat, en ‘slechts’ 3 procent uit kleine PET-flesjes.Uitbreiding statiegeld: wel of geen goed idee?Het Afvalfonds Verpakkingen blijft daarom inzetten op een brede aanpak van zwerfafval, inclusief het daarin aanwezige kunststof. Samenwerking tussen partijen zoals gemeenten, bedrijven, scholen, wijken, reinigingsdiensten en verenigingen is daarbij essentieel, stelt de stichting.“We willen toe naar een netwerkorganisatie vergelijkbaar met Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG), waarbij lokale samenwerkingsverbanden en initiatieven landelijke ondersteuning krijgen”, licht de woordvoerster van Afvalfonds Verpakkingen toe.Het vertrekpunt moet volgens de stichting een gezamenlijk commitment zijn zoals een zwerfafvalbeleid binnen gemeenten. Lokaal maatwerk kan daarbij gericht zijn op extra strategisch geplaatste afvalbakken, educatieprogramma’s en meer handhaving.NascheidingVoor het straatafval dat alsnog wordt opgeveegd door gemeente reinigingsdiensten wil het Afvalfonds Verpakkingen recycling door middel van nascheiding aanbieden.“Dat opgeveegde afval gaat nu nog de verbrandingsoven in”, aldus de stichting, “terwijl er door recycling waarde aan het afval gegeven wordt.’Bron: Afvalfonds Verpakkingen | Foto: Adobe Stock