Marc Seijlhouwer 22 januari 2020, 11:46

Duurzame kleding in Nederland: hoe staat het er voor?

De Nederlander zit nog niet te wachten op duurzame kleding en gaat vooral voor fast fashion. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van duurzame kledingmaker Labfresh. Slechts tien procent van alle kleding wordt gerecycled en we kopen voor honderden euro’s per jaar nieuwe dingen.

Adobestock 150158978

Het grootste deel van de Nederlandse kleding komt op afvalbergen terecht, hier of in het buitenland. Wel gaat er vanuit ons land een heleboel tweedehands kleding via inzamelbakken naar andere landen: 9 kilo per jaar. Alleen België exporteert meer. De recyclegraad is laag, omdat het recyclen van katoen ingewikkeld is. De vezels gaan snel stuk, waardoor het moeilijk is het materiaal een hoogwaardig tweede leven te geven.

Bekijk hier het volledige onderzoek

Te weinig awareness

Labfresh haalde de cijfers voor het rapport onder andere uit de Europese statistiekbank Eurostat. Ze laten zien dat duurzame kleding nog niet heel populair is. Voor Labfresh-oprichter Lotte Vink is dat een doorn in het oog. "Er is weinig awareness bij consumenten over de duurzaamheid van kleding. Maar de tijd is rijp voor verandering, denk ik. Mensen denken na over hun vleesconsumptie, hun vlieggedrag – ze kunnen nu ook na gaan denken over de impact van hun kledingkeuze."

Lees ook: Met dit platform maak je duurzamere kledingkeuzes

Daarvoor moet de industrie wel transparanter worden. "Als Nederlandse kledingkopers leren dat katoenplukkers in India vaak zelfmoord plegen vanwege de lage lonen en slechte omstandigheden, gaan ze nadenken over hun keuzes." Maar ook na aankoop kunnen consumenten bewustere keuzes maken. Vink: "70 procent van de voetafdruk van een kledingstuk komt van het gebruik. Vooral het wassen kost een hoop energie. Hoe minder vaak je wast, hoe beter voor het milieu."

Fast fashion is het probleem

Voor Vink is fast fashion de kern van het probleem. (Te) goedkope kleding die na een paar maanden al stuk of verwassen is vanwege de slechte kwaliteit, en dus weg wordt gegooid. "Kleding is geen wegwerpproduct, maar zo gebruiken mensen het wel. Ook omdat je voor vijf euro een T-shirt kan kopen."

Lees ook: Duurzame en circulaire kleding bij de Dutch Fashion Week

Labfresh maakt antibacteriële kleding die je volgens Vink maar eens in de 3 tot 4 dagen hoeft te wassen. "En de kleding gaat veel langer mee omdat de kwaliteit beter is. Voor ons is een overhemd iets waar je jaren mee kan doen."

Duurzaam is duurder

Kleding die langer meegaat is duurder. Maar het is mogelijk om de prijs toegankelijk te houden. "Ik snap dat niet iedereen honderd euro uit kan geven aan een shirt. Maar tachtig euro voor een overhemd is nog steeds betaalbaar voor veel mensen, zeker als je bedenkt dat je minder geld kwijt bent aan wassen en dat het product langer mee gaat."

Lees ook: Keten Zara wil in 2025 uitsluitend duurzame kleding verkopen

Ingrijpen van de overheid is volgens Vink niet nodig. "In Nederland kun je weinig aan het systeem veranderen. In de productielanden is dat wel mogelijk: daar kan de overheid zorgen voor een degelijk minimumloon. Dan wordt de kleding hier duurder, maar dat werkt juist bewustere keuzes in de hand."

Maar in een geglobaliseerde markt blijft overheidsingrijpen ingewikkeld. "Er is altijd wel een land waar de lonen wél laag blijven, en daar zullen producenten dan heen gaan. Uiteindelijk wordt kleding alleen duurzamer, makkelijrke te recyclen en onder betere arbeidsomstandigheden gemaakt als de consument het wil."

Bron: Labfresh | Beeld: Adobe Stock/Labfresh

Deze innovaties ruimen de plastic soep op

1. The Ocean Cleanup: spullen van oceaanplasticMisschien wel het bekendste voorbeeld van plasticsoepbestrijding. Initiatiefnemer Boyan Slat ontwikkelde een 600-meter lang vangnet dat duizenden kilo's oceaanplastic opvist, terwijl het zich via de natuurlijke stroming van de oceaan voortbeweegt. Na een mislukte missie in 2018 slaagde The Ocean Cleanup er eind vorig jaar voor het eerst in om de plastic vangst aan wal te halen. Deze ligt nu bij Vancouver in Canada en zal de komende maanden verwerkt worden tot allerhande producten. Die producten moeten vanaf september in de winkels liggen.2. Waste Free Oceans: plastic vissen met hulp van lokale vissersWaste Free Oceans ontwikkelde de Trash Catcher, een vaartuig dat in stromend water of achter een langzaam varend schip kan worden vastgelegd. Het bedrijf ziet kansen in de lokale visserij: in rustige tijden kunnen zij met de Trash Catcher op jacht gaan naar plastic. Per tocht kunnen vissers 2 tot 8 ton aan afval opvissen. Het afval wordt zoveel mogelijk gerecycled tot nieuwe producten. Vissen en kleine organismen hebben bovendien weinig hinder van het gevaarte.3. Shoreliner: vervuiling in de havens te lijfAdvies- en ingenieursbureau Tauw ontwikkelde in opdracht van Havenbedrijf Rotterdam de Shoreliner. Dit plasticvangsysteem gaat vervuiling in de havens tegen en voorkomt zo dat drijfafval in de zee terechtkomt. Het is een drijvend systeem van styrofoam met daaromheen filterdoek, wat tot 50 centimeter diep het water in gaat. Het opgevangen plastic wordt in een opvangunit van 25 vierkante meter opgeslagen. Nadat de Shoreliner zijn werk gedaan heeft, worden de kleinere stukken afval met een fijnmazig net uit het water gevist.4. Plastic Whale: kantoormeubilair van Amsterdams grachtenplasticPlastic Whale is het eerste professionele plasticvissersbedrijf ter wereld. Het bedrijf vist afval uit de Amsterdamse grachten; meubelfabrikant Vepa maakt daar vervolgens circulair kantoormeubilair van. Ook verwerkt Plastic Whale de vangst tot boten, die ingezet worden om nog meer afval uit de wateren te vissen.Lees ook: 'Bij Plastic Whale ligt de bewijsvoering in de gracht'5. The Great Bubble Barrier: de plastic kraan dichtdraaien met bubbelsDe berg afval in de oceanen begint grotendeels in de rivieren. The Great Bubble Barrier wil die kraan dichtdraaien. Het bedrijf lanceerde een systeem waarbij een scherm van luchtbellen afval in de rivieren afvangt voordat het de zee bereikt. Op de bodem wordt een buis met gaatjes geplaatst, waar lucht doorheen wordt gepompt. In een pilot in de IJssel werd meer dan 80 procent van het testmateriaal afgevangen bij wisselende weersomstandigheden.6. VanPlestik: recyclen met een 3D-printerMet een 3D-printer maakt VanPlestik circulaire producten van plastic afval. Dit maakt lokaal recyclen mogelijk. Het bedrijf werkt aan testcases van onder andere HEMA en Conscious Hotel om reststromen om te zetten naar hoogwaardige producten. Ook zijn de producten van VanPlestik te koop in de Makerstore in Amsterdam.7. Wasteboard: circulariteit in actieHet Amsterdamse bedrijf Wasteboard tovert kunststof doppen om tot kleurrijke skateboards. Op festivals en andere evenementen maakt Wasteboard in 2 uur tijd skateboards van de doppen die daar gebruikt worden. Ook gebruikt de producent afval dat door Plastic Whale uit de grachten is gevist.8. Polytential: geautomatiseerde analyse van plastic afvalPolytential gebruikt data om bedrijven te ondersteunen in het recycling proces. Met de Virtual Chemist, een machine die afval analyseert, krijgen plasticverwerkers inzicht in de samenstelling van materialen. Waar conventionele afvalwerkingssystemen 90 procent accuraat zijn in het scheiden van afval, is de machine van Polytential op dit moment 98,5 procent accuraat. Daardoor wordt afval scheiden lucratiever. Polytential is opgezet door studenten van de TU Delft en wordt gesteund door onder andere Rabobank en Provincie Zuid-Holland.Bron: Plastic Whale, The Great Bubble Barrier, VanPlestik, Wasteboard, Polytential, Plastic Soup Foundation | Afbeelding: Adobe Stock/Waste Free Oceans