Hannah van der Korput
27 februari 2024, 16:00

De EU ziet potentie in eetbare algen en staat er twintig toe

Ze zitten boordevol eiwitten, zijn eenvoudig te kweken en hebben een beperkte milieu-impact. Het is dan ook niet gek dat de Europese Unie potentie ziet in microalgen. Meer dan twintig soorten zijn nu toegestaan als voeding.

Getty Images 1217994395 De Spirulina-alg was al toegestaan. Hij wordt als poeder in verschillende producten verwerkt en dient als voedingssupplement. | Credits: Getty Images

Microalgen zijn hard op weg om het voedsel van de toekomst te
worden. Diverse soorten hebben een toelating gekregen van de Europese Commissie.
Dat betekent dat de algen vanaf nu mogen worden gebruikt in voeding en
voedingssupplementen. Voor algenproducenten is dat goed nieuws: zij hoeven niet
meer het tijdrovende novel food-traject te doorlopen om hun product op de markt
te brengen. Europa hoopt zo hobbels weg te nemen voor de algenindustrie.

Vijf soorten

Tot nu waren er maar vijf soorten microalgen toegestaan voor
humane consumptie. Eén daarvan is de chlorella vulgaris, die het Zwitsers-Nederlands bedrijf
Alver produceert. Ook de Spirulina-alg was al toegestaan: die kweekt de Rotterdamse Floris Zevenbergen in Ghana.

Duurzame eiwitbron

De afgelopen jaren
werden microalgen vooral gezien als biobrandstof, bijvoorbeeld om er
biodiesel, biokerosine voor vliegtuigen of een vervanger voor palmolie van te
maken. Terwijl een palmolieplantage gemiddeld 6.000 liter olie per hectare per
jaar oplevert, kan een algenkwekerij jaarlijks 15.000 tot 20.000 liter per hectare produceren.

Inmiddels worden algen vooral gezien als duurzame eiwitbron.
“We hebben meer proteïne nodig. Niet alleen omdat de wereldbevolking groeit,
maar ook omdat mensen in ontwikkelingslanden meer proteïne gaan eten. Daardoor
dreigen we de grenzen van de aarde te overschrijden en daarom zijn er
alternatieve proteïnebronnen nodig voor vlees. Algen zijn er daar één van”, zei
hoogleraar Maria Barbosa van Wageningen Universiteit & Research (WUR) al
eerder.

Algen zijn relatief makkelijk en snel te kweken. Bovendien is de
milieu-impact van algen aanzienlijk kleiner dan andere eiwitbronnen zoals soja en
vlees. Het vraagt ook om veel minder landgebruik. Reden genoeg voor de EU om de
algenteelt een duwtje in de rug te geven.

Actieplan

Het verbeteren van het ondernemingsklimaat is daar een onderdeel
van. De Europese Commissie roept de lidstaten dan ook op om de nationale
vergunningsprocedures voor de algenteelt eenvoudiger te maken. Europa geeft daar
nu zelf het goede voorbeeld voor. Ook wil Europa financiële steun gaan verlenen
aan kansrijke bedrijven. Daarnaast moeten de milieu- en klimaateffecten van de
algenteelt in kaart worden gebracht, zodat de positieve effecten van algen als eiwitbron beter inzichtelijk worden.

Lees ook:

Europese Natuurherstelwet nu definitief aangenomen

Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd op 12-07-2023 en is bijgewerkt op 27-02-2024. Het was vorig jaar al moeilijk om tot een akkoord te komen over de wet. Er werd flink onderhandeld en geschaafd aan de inhoud, en Nederland stemde initieel zelfs tegen. Uiteindelijk kwam de Natuurherstelwet nipt door het Europees Parlement heen. Vandaag moest er nog een keer over de Natuurherstelwet gestemd worden. Normaliter is dat ceremonieel van aard en gebeurt er weinig spannends. Maar omdat Europarlementariërs van de Europese Volkspartij gisteren opriepen om tegen de wet te stemmen, werd de stemming alsnog een nagelbijter. Uiteindelijk stemden 329 parlementsleden voor en 275 tegen.Slechte staat De afgezwakte versie van de wet die het Europarlement heeft aangenomen, moet de Europese natuur herstellen. 80 procent van onze natuur verkeert namelijk in slechte staat. Het doel van de wet is dat 30 procent van de aangetaste natuurgebieden in 2030 van een herstelplan is voorzien. In 2050 moet dit voor 90 procent van de natuurgebieden zo zijn. Maar wat gaat er nu gebeuren? We zetten de hoofdlijnen van de wet op een rij. Herstel natuurgebieden Niet alleen de zogenaamde Natura-2000 gebieden krijgen in het wetsvoorstel bescherming, dit gaat ook gelden voor andere natuur zoals bossen en veengebieden. Dit moet onder meer gebeuren door lucht-, bodem- en waterkwaliteit te verhogen. Maar, zoals geldt voor vrijwel alle delen van de wet: hoe dit precies moet gebeuren, is nog ongewis. Landbouw biodiverser Landbouwgebieden zijn door monocultuur en het gebruik van pesticiden arm aan dier- en insectensoorten geworden. Landbouwecosystemen moeten weer biodiverser worden. Het aantal insecten en weidevogels moet omhoog, en oorspronkelijke landschapselementen in ere hersteld. Dit moet de landbouwsector weerbaarder maken tegen klimaatverandering en zo de voedselzekerheid waarborgen. Bestuivers beschermd De wet voorziet specifiek in het beter beschermen van bestuivers zoals bijen en vlinders. Deze soorten hebben de afgelopen decennia een enorme krimp van populaties doorgemaakt. Zij dragen zowel bij aan het in stand houden van biodiversiteit in natuurgebieden, als aan het bestuiven van landbouwgewassen. De EU stelt dat 5 miljard euro van de jaarlijkse landbouwproductie rechtstreeks aan deze vliegende helpende handjes is toe te schrijven. Rivieren vrij spel De meeste Europese rivieren zijn de afgelopen eeuwen ‘getemd’, waardoor ze geen vrije loop meer kennen. De natuurherstelwet wil deze trend keren en rivieren meer ruim baan geven. Het ononderbroken stromen van rivieren zorgt voor meer biodiversiteit onder water, terwijl het periodiek onderlopen van stukken land naast rivieren voor een rijk en gevarieerd landschap op de oevers zorgt. Steden groener De natuurherstelwet zet ook in op vergroening van de steden. Naast het bevorderen van biodiversiteit, zorgt stedelijk groen ook voor schaduw. De verkoelende werking van bomen maakt steden weerbaarder tegen een warmer wordend klimaat. Steden mogen straks netto geen bomen laten verdwijnen. Dit betekent dat als er een boom wordt omgehakt, er elders een nieuwe moet worden aangeplant. Lees meer: Bedrijven zien nut in van Europese Natuurherstelwet: ‘We hebben veerkrachtige ecosystemen nodig voor onze economische activiteiten’Rol van dieren in klimaatoplossingen onderschat. ‘Dieren zijn de ontbrekende schakel tussen biodiversiteit en klimaat.’De natuur 'aan het infuus': onderzoekers enthousiast over bodemtransplantatie