De studie onderzocht verschillende scenario’s voor de toekomst. In één scenario is de EU, met Nederland, het enige werelddeel dat voor groenere landbouw gaat. De rest van de wereld blijft milieuvervuilend produceren. In andere scenario’s is Europa voorloper, maar worden ook andere delen van de wereld bewust dat een meer gebalanceerde landbouw nodig is.
In bijna alle scenario’s krimpt de Nederlandse veestapel. Dat is nodig om de doelen van Parijs te halen, want veeteelt zorgt voor een belangrijk deel van de landbouwemissies. Maar hoeveel kleiner de veestapel wordt, dat hangt af van de strengheid van Europese regels.
Protectionisme
Als de EU als enige vergroent, moet er meer gebeuren om de landbouw te behouden. Anders zouden goedkopere buitenlandse producten de markt overspoelen. Daarom noemt de WUR een scenario waar we in de EU vergroenen en een CO2-heffing aan de grens invoeren voor producten van buiten de unie. In dit scenario blijft de landbouwsector het meest in stand. Het nadeel: wereldwijd daalt de uitstoot weinig.
De vergroening van de landbouw is trouwens niet alleen nodig, het kan ook slim zijn. Op termijn moeten alle landen vergroenen. Als Nederland voorloopt, kunnen we de kennis en kunde exporteren. Zo kan nu ingrijpen en (bijvoorbeeld) een stukje productie opgeven op termijn juist geld opleveren.
WUR kwam vandaag ook met een studie naar de stand van zaken in de wereld van aardappelen, groente en fruit. De akker- en tuinbouwsectoren werken steeds duurzamer, maar het gaat nog lang niet hard genoeg, zo blijkt. Doelstellingen van de sector zelf, van de Nederlandse overheid en van de EU worden vooralsnog niet gehaald. Zo gebruiken boeren en tuinders nog teveel bestrijdingsmiddelen, ligt de CO2-uitstoot van kassen te hoog en daalt de hoeveelheid fosfaat in de grond niet genoeg. Ook zijn er steeds minder bestuivers, zoals bijen.
BBP omhoog, landbouw krimpt
Doet de rest van de wereld
mee met de vergroening, dan dalen de emissies veel meer. Er blijft
echter minder over van de huidige landbouwsector, vanwege de
concurrentie uit het buitenland – waar bijvoorbeeld meer ruimte is voor
biologische landbouw. Aan de andere kant stijgt het BBP van Nederland in
dit scenario meer dan bij een protectionistische EU-markt. Er is
namelijk meer efficiency en minder verspilling, dan bij de
kleinschaligere Europese markt.
Uiteindelijk, benadrukt de WUR, moet de hele wereld aan de duurzame
landbouw. Alleen zo gaan de emissies omlaag en halen we de doelen van
Parijs. Maar voor het zo ver is, moeten Europa en Nederland al een keuze
maken. De analyse laat zien wat de gevolgen zijn – het is nu aan de
politiek om een afweging en beslissing te maken.
Lees ook: Hoe duurzaam is biologisch eten
