Hester
Klein Lankhorst

Hester
Klein Lankhorst

Algemeen directeur bij Afvalfonds Verpakkingen

Hester Klein Lankhorst wil als algemeen directeur van het Afvalfonds Verpakkingen de recycling in Nederland naar een hoger niveau tillen.

Hester
Klein Lankhorst

Algemeen directeur bij Afvalfonds Verpakkingen

Hester Klein Lankhorst wil als algemeen directeur van het Afvalfonds Verpakkingen de recycling in Nederland naar een hoger niveau tillen.


Hester Klein Lankhorst is algemeen directeur van het Afvalfonds Verpakkingen. Deze organisatie is verantwoordelijk voor het behalen van de Nederlandse recyclingdoelstellingen voor verpakkingsafval. Klein Lankhorst studeerde rechten aan de Universiteit Utrecht, waarna ze de advocatuur inging. Na deze periode werd ze beleidsmedewerker, eerst bij het ministerie van VROM en later bij Infrastructuur en Milieu, waar ze zich richtte op duurzaamheid en later op afval. Van 2012 tot 2018 was ze directeur van KIDV, het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken. Deze organisatie helpt en adviseert bedrijven bij het verduurzamen van hun verpakkingen. Daarna ging ze twee jaar als ondernemer aan de slag bij advies- en investeringsbedrijf Rebel Group om organisaties te helpen onderbouwde en realistische keuzes te maken in de circulaire economie.

In 2020 maakte Klein Lankhorst de overstap naar het Afvalfonds Verpakkingen, waar ze inmiddels algemeen directeur is. De verpakkings- en afvalverwerkende industrie wacht een enorme uitdaging nu de Europese Unie de doelstellingen voor recycling opschroeft. Klein Lankhorst is vastbesloten om deze doelstellingen te overstijgen. Ze roept op tot meer transparantie en samenwerking in de keten. Ook maakt ze zich hard voor een sterke focus op innovatieve recyclingtechnieken die het mogelijk moeten maken om steeds meer en beter recyclaat te produceren. Haar streven is dat recycling vooral makkelijker moet worden. Voor consumenten, gemeenten en recyclelaars.

Visie

“Ik geloof dat ieder zijn rol heeft in de transitie naar een duurzame toekomst; overheid, kennisinstellingen, ngo’s, en ook het bedrijfsleven. Deze wordt nog wel eens gezien als de boosdoener, maar ik zie in mijn omgeving dat bedrijven steeds meer doen om positieve verandering teweeg te brengen. Natuurlijk wordt er ook gepusht vanuit de overheid en Europese regelgeving, maar als bedrijven hun license to operate willen behouden – en ook nieuwe werknemers willen blijven aantrekken – zullen ze voorop moeten lopen. Dat zie ik de laatste jaren steeds meer.”

“Als Afvalfonds Verpakkingen zitten we midden in de keten, tussen bedrijven en afvalverwerkers in. Voor onze sector is het essentieel dat we open zijn over onze doelstellingen en communiceren over hoe we deze willen halen. Daarbij willen we niet alleen onze successen delen, maar ook vertellen waar de uitdagingen liggen. De regels voor de verwerking van verpakkingen worden strenger en de tarieven voor lastig te verwerken materiaal worden hoger. Dit presenteren we in een roadmap, zodat het bedrijfsleven weet waar het aan toe is. Nederland doet het goed met de recycling van glas, papier en metaal, maar er valt nog een wereld te winnen met de recycling van plastic. We moeten echt aan de bak.”

Leiderschap

“Voor mij is het belangrijk om die stip op de horizon te zetten. En ik geloof niet in één absolute manier om bij die stip te komen. Er zijn meerdere wegen naar Rome. Voor mij is in gesprek gaan met anderen cruciaal. Juist voor het Afvalfonds Verpakkingen, een organisatie die met vele private en publieke partijen schakelt, is dat belangrijk. Daarnaast denk ik dat het waardevol is om het verhaal te blijven vertellen: wat willen we bereiken met z’n allen? En welke stappen hebben we nu al gezet? Als je dit doet, merk je dat de mensen om je heen ook enthousiast worden.”

“Volgens mij heeft de wereld het gehad met leiders die mensen alleen de positieve kanten laten zien. Er is behoefte aan meer eerlijkheid, meer visie en meer actie. De vraagstukken van vandaag los je niet op met alleen praten, maar met doen. Met constructief samenwerken en gerichte stappen zetten. En daar transparant over zijn: welke keuzes maak je en waarom? En met welke dilemma’s heb je te maken? Mensen meenemen in het proces in plaats van zoals vroeger achter de schermen werken aan oplossingen. Ook zijn organisaties naar mijn idee gebaat bij een diverse samenstelling van bestuurders. Niet alleen qua man-vrouwverhouding, maar ook in etniciteit, leeftijd en andere verschillen. We hebben de diversiteit aan ideeën nodig om elkaar scherp te houden. Plus, denk ik dat je hierin makkelijker jezelf kan blijven, omdat je je niet hoeft te conformeren aan de groep. Het mes snijdt aan twee kanten.”

Impact

“Nederland doet het in vergelijking met andere landen goed op het gebied van verpakkingsrecycling. Maar als we deze positie willen vasthouden, zullen we de regie meer naar ons toe moeten trekken. Dat betekent dat we geld moeten vrijmaken voor projecten en technologie die de circulaire economie verrijken. Dit is nodig als we de plasticrecyclingdoelstelling van 50 procent willen halen. Ik denk dat we meer gebruik kunnen maken van de mogelijkheden die we in Nederland hebben, zoals de haven, een goede logistiek en een hoog opgeleide werkkracht. Ik hoop dat Nederland van zijn recyclingcapaciteiten een exportproduct kan maken, waar andere landen van kunnen leren.”

“We kunnen ook veel impact maken op het gebied van producentenverantwoordelijkheid voor inzameling en recycling. Hierin zijn producenten en importeurs wettelijk verplicht verantwoording te nemen voor preventie, inzameling en hergebruik van hun product of in ons geval verpakkingsmaterialen. We zien dat dit ook voor bijvoorbeeld elektronica, batterijen en autobanden werkt, maar het kan ook zijn nut hebben in andere sectoren, voor andere producten en materialen. Ik sta achter het principe van de vervuiler betaalt. Uiteindelijk moeten we zorgen dat de businesscase rond is. Dan krijgen we iedereen aan boord.”

Artikelen over Hester Klein Lankhorst

Het Afvalfonds Verpakkingen: recycling in Nederland moet in een hogere versnelling

Change Circulaire economie

Het Afvalfonds Verpakkingen: recycling in Nederland moet in een hogere versnelling

Het Afvalfonds Verpakkingen (hierna het Afvalfonds) is de organisatie in Nederland die sinds 2012 de kosten voor inzameling en recycling van huishoudelijk verpakkingsafval aan gemeenten vergoedt. Het int daarvoor een heffing – gebaseerd op de kosten voor inzameling en verwerking van het verpakkingsafval – bij bedrijven die verpakkingen op de markt brengen. Het Afvalfonds is ook het orgaan dat de recyclingpercentages van verpakkingen rapporteert aan de overheid. “De basis van het fonds staat”, vertelt directeur Hester Klein Lankhorst. “Maar de normen worden hoger en de meetmethoden veranderen. We moeten nu vanuit een proactieve rol zorgen dat we ook de nieuwe doelen gaan halen.” Nieuwe meetmethode Europa De aanpassing van de Europese meetmethode geeft een realistischer beeld van wat er gerecycled is. De oude methodiek schetste namelijk cijfermatig een te rooskleurig beeld van de hoeveelheid kunststof die gerecycled werd. Dat zit zo. In 2018 rapporteerde het Afvalfonds dat 52 procent van het plasticafval gerecycled werd. Dit percentage is nu gebaseerd op het gewicht van de gesorteerde kunststof (gecorrigeerd voor niet-verpakkingen en vervuiling). Bij de nieuwe methode verplaatst het meetmoment een stap verder in de keten, namelijk wanneer de kunststof is gewassen en vermalen. Dit cijfer geeft een veel realistischere weergave van de hoeveelheid plastic die daadwerkelijk gerecycled wordt. Onderzoeksinstituut Wageningen Food & Biobased Research schatte dat door de verschuiving van meetmoment het recyclingpercentage daalt van 50 naar 39 of zelfs 35 procent. Lees ook: Hoe recyclen we verpakkingen die uit verschillende materialen bestaan? Efficiënte verwerking glas, papier metaal Ondanks de forse daling van kunststofrecycling vanwege de nieuwe meetmethode ziet Klein Lankhorst dat het glas half vol is. “Ja, we moeten nog flinke slagen maken, maar we lopen voor in Europa. Glas, papier en metaal verwerken we al veel langer met recyclingpercentages die uiteenlopen van 86 tot 95 procent; ruim boven de doelstelling van de Europese Unie.” Volgens Klein Lankhorst doen we het in Nederland al van oudsher anders dan anderen. “Door het gebrek aan ruimte is het grootschalig storten van afval hier nooit echt een optie geweest, dat gebeurt slechts met minder dan 2 procent van ons afval. En de reden dat afvalenergiecentrales – goed voor 20 procent van de afvalverwerking – hier goed werken is dat ze warmte kunnen leveren aan nabijgelegen bebouwing. Neem daarbij een goede infrastructuur en sterke samenwerking tussen de overheid en het bedrijfsleven die maken dat Nederland al flinke stappen heeft gezet.” Plasticverpakkingen recyclen Toch blijven plasticverpakkingen vooralsnog het zorgenkindje. Waar met de verwerking van papier en glas al bijna een halve eeuw geïnnoveerd wordt, doet Nederland dat met plastic nog maar tien tot vijftien jaar. “Daarbij komt dat dat de diversiteit aan plasticverpakking veel uiteenlopender is dan van die andere stromen”, vertelt Klein Lankhorst. “Sinds een paar jaar weten we pas dat het ene soort plastic zich veel moeilijker laat recyclen dan de andere. Nu zijn we samen met de verpakkingsindustrie aan het leren hoe we hier verbeteringen kunnen maken.” Zo ziet Klein Lankhorst dat PET in steeds meer producten wordt gebruikt. “Eerst werd PET alleen voor frisdrankflessen gebruikt, maar nu zie je het bijvoorbeeld ook steeds vaker in shampooflessen. Hierdoor worden deze ook steeds beter recyclebaar.” Klein Lankhorst waarschuwt echter ook voor de schaduwzijde van innovatie. “Je merkt ook dat plastic soms door bedrijven in de ban wordt gedaan. Dan wordt er bijvoorbeeld een fles of bakje ontwikkeld van ‘papier’ voor een ogenschijnlijk duurzame verpakking. De praktijk is dat er dan eigenschappen van plastic aan papier toegevoegd moeten worden om het vocht vast te houden. Zo creëer je juist een verpakking die moeilijk te recyclen is.” Lees ook: Samenwerken voor het ultieme doel: een volledig recyclebare vrachtwagen Consumentenbetrokkenheid Het valt Klein Lankhorst op dat er bij de consument steeds meer bewustwording komt voor recycling. Consumenten kunnen in de supermarkt nu bewust kiezen voor verpakkingen die recyclebaar of van gerecycled materiaal zijn. Klein Lankhorst: “Vroeger werd gezegd dat je de consument niet met deze keus moest belasten. En je moest al helemaal niet zeggen dat een verpakking van gerecycled materiaal was gemaakt, want dat was ‘vies’. Nu zie je steeds vaker dat de consument zich bewust is van de uitdagingen van plasticrecycling en zelf in de supermarkt de duurzame verpakkingskeus kan maken.” Gerecycled plastic als verpakking Het succes van plasticrecycling hangt samen met het gebruik van plastic als secundaire grondstof in nieuwe verpakkingen. Zeker in tijden van lage olieprijzen, zullen producenten vaker kiezen voor virgin (nieuw) plastic. De prijs van gerecycled plastic granulaat is daarentegen stabieler, maar over het algemeen relatief duur. Daarnaast kan vooralsnog alleen met virgin plastic de glans en transparantie gemaakt worden, die veel verpakkingsproducenten nu nastreven. “Voor de recyclingsector ligt hier natuurlijk een enorme uitdaging om met innovatie en opschaling de kwaliteit en prijs van virgin en secundaire grondstof naar elkaar toe te trekken”, zegt Klein Lankhorst. “Maar ook producenten en consumenten kunnen de sector tegemoetkomen door vaker te kiezen voor een shampoofles die wat matter is van kleur, maar wel van gerecycled materiaal gemaakt is.” Toch lijkt een honderd procent circulaire keten voor de verpakkingsindustrie een utopie, denkt Klein Lankhorst. “Als we sorteren op afval dat we goed kunnen recyclen, zal er altijd wat uit de keten vallen. En ook bij het continu recyclen, neemt de kwaliteit in theorie beetje bij beetje af. We moeten simpelweg streven naar zo min mogelijk uitval.” Lees ook: 'Er moet meer aandacht komen voor recycling van kleding en ander textiel' Hoop op innovatie en samenwerking Zo is er voor iedereen in de gehele verpakkingsketen werk aan de winkel. “Met het Afvalfonds kunnen we meer differentiëren met onze tarieven, zodat de heffing voor bedrijven lager wordt als ze verpakkingsmateriaal gebruiken dat je eenvoudig kunt recyclen”, zegt Klein Lankhorst. “Ook moeten we meer inzetten op de ontwikkeling van innovatieve recyclingtechnieken, zoals chemische recycling.” Klein Lankhorst benadrukt dat de transparantie en voorspelbaarheid over de te bewandelen route cruciaal is. “Iedereen moeten weten waar ze aan toe zijn, en waar we naartoe gaan. Ik wil dat we onze recyclingdoelen blijven halen, en het liefst overstijgen.”

Leestijd 6 minuten

Over Afvalfonds Verpakkingen

Het Afvalfonds Verpakking is een stichting zonder winstoogmerk. Het is de organisatie in Nederland die sinds 2012 de kosten voor inzameling en recycling van huishoudelijk verpakkingsafval aan gemeenten vergoedt. Het int daarvoor een heffing – gebaseerd op de kosten voor inzameling en verwerking van het verpakkingsafval – bij bedrijven die verpakkingen op de markt brengen. Het Afvalfonds is ook het orgaan dat jaarlijks de recyclingpercentages van verpakkingen rapporteert aan de overheid. Hester Klein Lankhorst is de huidige algemeen directeur.

Bekijk bedrijfsprofiel

Nieuws & Verhalen

Changemakers

Bedrijven


Producten & Diensten

Magazine


Lidmaatschap

Inloggen

Sluit je aan


Over Change Inc.

Over ons

Waarom Change Inc.

Team

Partnerships & Adverteren

Werken bij Change Inc.

Pers & media

Onze partners

Contact

Start

Artikelen

Changemakers

Bedrijven

Menu