Circulaire Economie: ‘Er is een mismatch tussen koplopers uit het bedrijfsleven en de overheid’

DuurzaamBedrijfsleven sprak met Tweede Kamerlid Suzan Kröger van GroenLinks over de stand van zaken.

“De ambitie van Nederland om in 2050 volledig circulair te zijn is echt een hele stevige ambitie”, begint Kröger, “we staan hierbij nog helemaal aan het begin van de hele transitie als je kijkt naar de maatregelen en hoeveel geld de overheid inzet om de transitie aan te jagen”. Er is volgens Kröger zelfs sprake van een soort mismatch tussen een aantal koplopers uit het bedrijfsleven en een overheid die achterloopt met beleid en budget.

Hoe wordt Nederland in 2050 circulair?

In januari werden de uit het Grondstoffenakkoord voortgekomen transitieagenda’s gepresenteerd. Deze moeten nu vertaald worden naar een concrete beleidsagenda. Kröger stelt dat het fiscale element,  afval en het ontwerpen van producten daarbij een belangrijke rol spelen.

"We staan nog helemaal aan het begin van de hele transitie als je kijkt naar de maatregelen en budget dat de overheid inzet"

“Een fiscaal element is een vereiste om bedrijven een prikkel te geven om te hergebruiken. Dat betekent een verschuiving van belasting op arbeid naar belasting op grondstoffen en CO2”, verduidelijkt Kröger. Op dit moment wordt het gebruik van secundaire grondstoffen bijvoorbeeld deels beperkt door de lage olieprijzen. Deze maken het voor bedrijven economisch minder interessant om voor gerecyclede grondstoffen te kiezen.

Lees verder: Het belastingstelsel is essentieel puzzelstuk in de transitie naar een circulaire economie

Afvalwetgeving en circulaire ambities

Afvalbeheer en wet- en regelgeving is ook belangrijk in de overgang naar een circulaire economie. De recyclingindustrie heeft al aangegeven dat bepaalde wet- en regelgeving duurzame innovatie in de weg staat. “Onze afvalwetgeving moet aansluiten bij de circulaire economie”, vindt ook Kröger”, maar ondertussen natuurlijk ook de milieu-impact van afval tegen gaan.”

In sommige producten zitten schadelijke en giftige stoffen, waardoor een spanningsveld tussen wet- en regelgeving en de circulaire ambitie kan ontstaan. “Hier moet de overheid echt ingrijpen”, stelt Kröger, “dat is wat ons betreft door veel strengere regels te stellen over welke schadelijke stoffen er überhaupt in producten mogen zitten.” Kröger erkent dat er een alternatief voor deze stoffen nodig is: “De overheid en het bedrijfsleven moeten hier samen naar kijken.”

Lees verder: Verduurzaming chemiesector vraagt om innovatie en investeringen

Productontwerp voor hergebruik en recycling

Aan het begin van een circulaire economie staat de manier waarop producten ontworpen worden zodat ze zo lang mogelijk hergebruikt kunnen worden en uiteindelijk gerecycled. “Daar heb je de producent voor nodig. Maar de producent moet ook wel uitgedaagd worden om te innoveren en deels verplicht worden,” aldus Kröger.

"Afvalwetgeving moet aansluiten bij de circulaire economie en ondertussen ook de milieu-impact van afval tegen gaan"

Er zijn voorbeelden van producenten, die al wel verantwoordelijkheid nemen voor de producten, die zij op de markt zetten. Matrassenfabrikant Auping heeft bijvoorbeeld een recyclesysteem waarbij klanten die een nieuw matras kopen hun oude kunnen inleveren. Hierbij wordt 90 procent van de grondstoffen en materialen gebruikt voor de productie van judomatten of banken.

Lees meer:

• DSM en Auping ontwerpen volledig recyclebare matrassen
• Suez introduceert inzamelvat van gerecycled plastis voor specifiek ziekenhuisafval

Nederland als koploper in circulaire economie

De overgang naar een circulaire economie biedt kansen voor het bedrijfsleven en de kennispositie. Kröger meent dat Nederland genoeg in huis heeft om internationaal een koploperspositie in te nemen op het gebied van circulaire economie. “Die kans hebben we bij de energietransitie laten liggen toen Duitsland en Denemarken leiders werden in duurzame energie”, vindt Kröger, “Bij de transitie naar een circulaire economie kunnen we wél die rol pakken.”

Maar er moet op de circulaire economie net zoveel energie komen als op de klimaattransitie, besluit Kröger, die vindt dat beide processen geïntegreerd moeten worden. “We moeten niet met twee parallelle processen, twee grote transities in de economie doorvoeren. Er liggen natuurlijk heel veel kansen om juist CO2 te besparen in circulaire processen. “

Lees verder: ‘Circulaire economie als exportproduct’

Interview | Foto: Adobe Stock