Door steenkool te combineren met katoenen watjes in een waterslurpend apparaat kun je, met hulp van de zon, water snel ontzouten. Dat is nuttig, want het grootste deel van het water op aarde is zout en daarmee ondrinkbaar, terwijl er een heleboel plekken zijn waar droogte en watertekorten heersen.
De Sauoedische King Abdullah-universiteit (KAUST) ontwikkelde de ontzouter in hun laboratoria. Eerst maal je steenkool heel fijn tot een pikzwart poeder. Vervolgens duw je dit poeder onder hoge druk tot een blokje. Dat blokje kan heel veel water absorberen door de structuur van kool. In het fijngemalen steenkool stopten de onderzoekers katoenvezels, die water goed kunnen transporteren.
Zon, zout en water
Vervolgens ging het blokje van steenkool en katoen in een zout badje. Door met een zonnelamp op de blokjes te schijnen wordt de kool warm en trekt het water door het blokje heen, van onder naar boven. Uiteindelijk verdampt er zoet water, terwijl het zout in het blok achterblijft. Omdat kool warmte goed geleid en de katoenvezels het water snel naar boven brengen, kan je met een paar blokjes in rap tempo zoete waterdamp maken – die je vervolgens alleen maar hoeft op te vangen, bijvoorbeeld door een doek over de blokjes en het zoute water te leggen.
De techniek werkt met alleen maar zonlicht; er is geen andere energie voor nodig. En hij werkt volgens de onderzoekers drie keer sneller dan andere ontzoutingssystemen die op zonlicht werken.
Nederlandse startup
De Saoedi’s hebben zoveel vertrouwen in de techniek, dat ze de Nederlandse handelsgeest inschakelen om het product te verkopen. De startup PERA moet een proeffabriek in Brazilië bouwen om te laten zien dat de blokjes op grote schaal zoet water kunnen produceren. Is dat succesvol, dan kan steenkool straks over de hele wereld een duurzame toepassing krijgen. En dat is nodig ook, want op COP26 bleek eens te meer dat steenkool nog maar weinig toekomst heeft als brandstof in energiecentrales.
