Teun Schröder
18 maart 2022, 10:07

Nederlands familiebedrijf wil miljoenen huishoudens van schoon drinkwater voorzien

Meer dan een kwart van de wereldbevolking heeft thuis geen toegang tot schoon drinkwater. En meer dan de helft beschikt niet over een aansluiting op het riool. Familiebedrijf Dutch Clean Tech Solutions wil de komende tien jaar met een servicemodel miljoenen huishoudens in beide voorzien. “Je wilt niet investeren in allerlei apparaten, je wil gewoon dat je water gezuiverd wordt.”

Drinkwater Alleen met een rioolaansluiting en waterzuivering creëer je een structurele oplossing voor het drinkwaterprobleem

“Zo’n 80 procent van het afvalwater wereldwijd wordt onbehandeld geloosd”, zegt Sander Pielkenrood, directeur van Dutch Clean Tech Solutions (DCTS). “En dat is zonde, want wij zien het als een bron voor verantwoordelijk hergebruik.” DCTS ontwikkelt industriële en gemeentelijke waterzuiveringsinstallaties met bijbehorende infrastructuur zodat mensen thuis zowel een kraan als rioolaansluiting hebben. Het gaat om flinke machines met capaciteiten variërend van 10.000 tot 300.000 personen.

“Zulke installaties zijn broodnodig in achtergestelde gebieden”, zegt Pielkenrood. “Maar ze zijn tegelijkertijd vaak onbetaalbaar voor lokale gemeenschappen. Daarom bieden wij een servicemodel aan: voor een vast bedrag per maand kan de gemeenschap van de zuiveringsinstallatie gebruik maken. Wij zorgen dat ie wordt geplaatst en doen het technisch onderhoud.”

Lees ook: Energietransitie in gevaar? Tekort zeldzame metalen vraagt om nationale en geopolitieke actie

Sander Pielkenrood, directeur van het familiebedrijf Dutch Clean Tech Solutions

Olie- en gasindustrie

Het familiebedrijf, opgericht door de grootvader van Sander Pielkenrood, is sinds 1962 actief op het gebied van waterzuivering. Het bedrijf werd groot met afvalwaterzuiveringssystemen voor de olie- en gasindustrie. “We zijn van oudsher goed in het scheiden van waardevolle grondstoffen uit afvalwater. Zo haalden we de laatste restanten olie uit afvalstromen. En dankzij onze zuiveringssystemen konden bijvoorbeeld raffinaderijen van Shell hun afvalwater veilig lozen.”

Maar Pielkenrood zag de investeringen in de fossiele industrie afnemen en wilde het werk van zijn voorvaders op een andere manier voortzetten. “Ik heb jarenlang in het buitenland gewerkt en zag vaak dezelfde problemen. In veel dorpen waar ik kwam – of het nou Irak, Ethiopië of Honduras was – ontbrak het aan een infrastructuur voor drinkwater. Het zijn ook allemaal plekken waar het grote kapitaal om installaties aan te schaffen ontbreekt. Toen ben ik op het idee gekomen van een financieringsstructuur waarbij gemeenten een maandelijks bedrag betalen. Het geld dat nodig is voor de installaties halen we op bij investeerders die een vast rendement over hun inleg krijgen.”

Afvalwater recyclen

Een drinkwaterinstallatie is slechts de eerste stap in de aanpak van DCTS. “We willen niet dat vervuild water wegstroomt”, zegt Pielkenrood. “Dat is schadelijk voor het milieu. En bovendien zonde, want water is schaars. Daarom zetten we ook in op de infrastructuur die het gebruikte water afvoert. Na reiniging kan het veilig geloosd worden. Of je kunt het weer elders nuttig gebruiken, bijvoorbeeld voor irrigatie van landbouwgrond. Alleen met een rioolaansluiting en waterzuivering creëer je een structurele oplossing en herstel je de natuurlijke waterbalans.”

Lees ook: Hoe worden we minder afhankelijk van Russisch gas?

Zonnepanelen en batterijen

De waterzuiveringsinstallaties zijn bovendien voorzien van allerlei energiebesparende technieken. Dit om de CO2-voetafdruk te minimaliseren en de operationele kosten zo laag mogelijk te houden. “De meeste kosten van een rioolzuiveringsinstallatie gaan naar elektriciteit”, vertelt Pielkenrood. “Wij hebben er dus baat bij als het verbruik zo zuinig mogelijk is. Dit doen we bijvoorbeeld met onze energiezuinige pompen. Deze zorgen er ook voor dat de hoeveelheid afval in de vorm van slib beperkt blijft. Verder benutten we lokale energie met zonnepanelen. Eventuele overproductie slaan we op in batterijen. Voor drinkwaterzuiveringen gebruiken we dankzij onze eigen technologie het slib ook weer in het reinigingsproces. Dit dient als katalysator, waardoor je minder chemicaliën nodig hebt.”

Oude riolering

Verder installeert DCTS zijn installaties decentraal. Pielkenrood: “De wereld kent een aantal grote steden die door verstedelijking uit hun voegen zijn gesprongen. Neem Mumbai in India. De riolering daar is destijds door de Engelsen aangelegd, maar die infrastructuur kan de groei van de stad niet aan. Met een decentrale oplossing kunnen afgebakende gebieden veel gemakkelijker worden aangesloten, omdat infrastructuur niet gekoppeld hoeft te worden aan een bestaande centrale zuivering.”

Lees ook: TU Delft en Maasstad Ziekenhuis maken medisch instrument van ziekenhuisafval

Waterputten slaan

Daarbij is het voor DCTS een voorwaarde dat er in de buurt, dat kunnen best tientallen kilometers verderop van een gemeenschap zijn, er oppervlaktewater aanwezig is. Oppervlaktewater wordt van nature aangevuld in tegenstelling tot ondergrondse watervoorraden. “Goede doelenorganisaties slaan doorgaans waterputten in de grond”, zegt Pielkenrood. “Die zijn broodnodig, maar vaak ontbreekt het besef dat opgepompt grondwater op den duur opraakt. Dat probleem zie je nu ook in India, Australië en de VS. Door de jaren heen is daar veel grondwater opgepompt uit aquifers (een watervoerende laag in de bodem, red.) voor landbouwdoeleinden. Deze aquifers beginnen nu leeg te raken.”

Champions League

Inmiddels is de eerste investeringsronde gestart en zijn intentieverklaringen met gemeenten in het buitenland getekend. Dit jaar worden de eerste installaties gebouwd in landen als Honduras, Mexico en India. Pielkenrood ziet de toekomst zonnig tegemoet. “Het is een voordeel dat we ooit zijn begonnen in de olie- en gasindustrie. Op het gebied van waterzuivering is dat de Champions League; alles moet aan de hoogste standaarden voldoen. Nadat onze installaties dit jaar klaar zijn, worden ze komend jaar operationeel. Dan voorzien we als het goed is tienduizenden mensen tegelijk van schoon drinkwater.”

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Duo-leiderschap: niet doen!

In de stad waar ik mocht stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen, zocht ik tevergeefs naar een partij met twee lijsttrekkers. Het komt door een interview in NRC Handelsblad, met twee vrolijke CEO's die gezamenlijk DSM aanvoeren; Geraldine Matchett en Dimitri Vreeze. DSM is een bedrijf met een omzet van 9 miljard euro, 21.000 werknemers en een hoofdkantoor in Heerlen. DSM vond zichzelf al een keer opnieuw uit, door de zware chemie in te ruilen voor producten met een relatie tot gezondheid en voeding. En op 'niet eetbare' materialen als thermoplastisch elastomeer, dat in medische jassen zit. Maar die tak stoten ze af, lees ik, en de focus gaat naar voeding. Door dat verhaal zocht ik nog even verder naar duo-leiderschap. In de Nederlandse politiek bleef het fenomeen beperkt tot een eenmalige exercitie, ook nog uit nood geboren. In 1994 won het duo Ina Brouwer/Mohamed Rabbae een ledenverkiezing van Paul Rosenmöller/Leonie Sipkes. Naar buiten was het motto dat GroenLinks nu voor twee telde, maar iedereen wist dat de partij vooral de voormalige bloedgroepen PPR/PSP/CPN, waar ze uit was voortgekomen, zoveel mogelijk tevreden wilde stellen. Het leidde in de praktijk tot ongemak, wekte soms op de lachspieren en uiteindelijk tot zetelverlies. Het experiment is daarna nooit meer herhaald. Uit de voetbalwereld herinner ik me de twee bondscoaches die een tijdje tegelijk het Zweedse nationale team mochten leiden: Tommy Söderberg en Lars Lagerbäck. Voor de neutrale toeschouwers altijd geestig om te zien hoe ze tijdens de wedstrijden communiceerden, maar meerwaarde leverde het niet op. De resultaten waren wisselvallig als altijd bij de Zweden. In NRC, dat voor de gelegenheid ook twee interviewers op de Co-CEO's had afgestuurd, maakt het duo een sympathieke indruk, maar mijn twijfel nemen ze niet weg. In Amerika is het duo-leiderschap iets wijdverbreider dan in Europa, maar ik hoop dat het hier geen vaste voet aan de grond krijgt. Het begint al bij de foto bij het verhaal, waar ze keurig in het gelid naast elkaar staan. De associatie die blijft hangen is toch eerder Peppi en Kokkie, dan leiderschap nieuwe stijl. Natuurlijk moest de nieuwe leider van DSM in de onmogelijk grote schoenen van Feike Sijbesma stappen, maar nu lijkt het of niemand een harde keus durfde te maken. Geraldine heeft het tijdens het interview steeds over Dimi en Dimitri zegt dat ze het eerste jaar moesten wennen, maar nu hun 'groove' hebben gevonden. Dagelijks contact is niet nodig: ze 'weten intuïtief wat business as usual is.' Het is een grote goed nieuwsshow met als uitsmijter: 'Ik denk dat we zo complementair zijn dat het gewoon goed werkt.' En ook nooit meer lonely at the top. Natuurlijk kan het zo zijn dat het met dit duo goed werkt, maar toch denk ik dat het geen navolging krijgt. Een heldere bestuursstijl met één leider aan de top die uiteindelijk knopen doorhakt, die serieuze kritiek om zich heen verzamelt, vol vertrouwen delegeert aan specialisten en professionals de ruimte gunt alsof het echte mensen zijn, is nastrevenswaardiger. Bedrijven die het zo aanpakken komen tot de beste besluitvorming. Een beproefd recept dat alleen werkt als idee en uitvoering complementair zijn. Veel belangrijker dan zoeken naar duo-leiders die elkaar aanvullen. Paul van Liempt