Teun Schröder
06 november 2023, 12:56

Nieuw soort plastic is sterk, repareert zichzelf en is voer voor vissen

Japanse onderzoekers hebben een nieuw type plastic ontwikkeld met een aantal unieke en duurzame eigenschappen. Het plastic is sterk, in staat zichzelf te helen en breekt af in zeewater. Eenmaal opgelost in de zee wordt het voeding voor vissen.

Nieuw plastic Het plastic keert terug in zijn oorspronkelijke vorm als dit verhit wordt. | Credits: Universiteit van Tokyo

De wereld heeft te kampen met een overschot aan plastic afval. Een deel van het probleem komt voort uit het feit dat er zoveel verschillende soorten plastics zijn. Plastics in verschillende diktes, sterkten en kleuren vragen namelijk elk om andere recyclingmethoden. En tot nog toe zijn die recyclingmethoden flink in de minderheid.

Mede daarom is het belangrijk om kritisch te zijn op nieuwe soorten plastic. Toch is het nieuwe plastic ontwikkeld door wetenschappers van de Universiteit van Tokio het benoemen waard, omdat het materiaal deels oplossingen bevat voor het grote plasticprobleem.

Sterk plastic

Het materiaal van de wetenschappers kun je classificeren als epoxyhars vitrimeer. Dit plastic is sterk bij kamertemperatuur, maar kan bij warmte vervormd worden. Normaal gesproken is dit plastic vrij broos. De wetenschappers uit Tokio voegden daarom een molecuul toe om die broosheid aan te pakken.

Krassen verdwijnen door hitte

Het nieuwe plastic, dat de onderzoekers VPR noemden, heeft een aantal bijzondere eigenschappen. Zo kan het zichzelf helen als het verhit wordt. De wetenschappers krasten met een scalpel op het materiaal. Vervolgens werd het verhit tot 150 graden Celsius, waarna alle krassen in slechts 60 seconden verdwenen. En toen het in de vorm van een kraanvogel werd gegoten en vervolgens werd platgemaakt, kon het zichzelf door verhitting weer in de kraanvogel-vorm vouwen.

Recycling

Daarbij leent VPR zich ook goed voor recycling. Als een stuk VPR-plastic niet meer nodig is, kan het met behulp van hitte en een speciaal oplosmiddel weer afgebroken worden in de oorspronkelijke ruwe grondstoffen. Vervolgens kan er weer iets nieuws van gemaakt worden.

Voeding voor zeeleven

Ook in de natuur breekt VPR sneller af dan vergelijkbaar materiaal. Uiteraard moet VPR, net als andere plastics, in de eerste plaats niet in de natuur belanden. Maar mocht VPR in zee belanden, dan lost het gedeeltelijk op. De Japanse onderzoekers weekten VPR dertig dagen lang in zeewater, waarna het tot 25 procent was afgebroken. Het opgeloste materiaal kan volgens de wetenschappers dienen als voeding voor zeeleven. Het is niet duidelijk of het materiaal uiteindelijk volledig oplost en kan dienen als voeding. Die onzekerheid op zichzelf zou natuurlijk genoeg reden moeten zijn om VPR niet in zee te gooien.

Infrastructuur en voertuigen

De onderzoekers hebben verschillende toepassingen voor VPR voor ogen. “Infrastructuur als wegen en bruggen bestaan ​​vaak uit epoxyharsen vermengd met verbindingen zoals beton en koolstof”, zegt Shota Ando, hoofdauteur van het onderzoek. “Met VPR zijn deze gemakkelijker te onderhouden, omdat ze sterker worden en zichzelf kunnen helen met behulp van hitte. In tegenstelling tot conventionele epoxyharsen is dit nieuwe materiaal hard maar rekbaar. Daarom zou het materialen kunnen binden van verschillende hard- en rekbaarheid. Dat is bijvoorbeeld nodig bij de productie van auto’s.”

In de volgende fase willen de wetenschappers de verschillende toepassingen in de praktijk brengen samen met bedrijven.

Lees ook:

Meer gemeentes stoppen met vleesreclames: heeft dat zin?

Reclames zijn overal. Online, in winkels én op straat. Over een groot deel van de reclames in de stad hebben gemeentes door middel van aanbestedingen en vergunningen enige controle. Denk aan advertenties in bushokjes, aan lantaarnpalen en op glasbakken. Dat maakt dat gemeenten hiervoor bepaalde regels kunnen opstellen. In de praktijk gebeurt dat steeds vaker, zoals in Utrecht. Utrecht Vorige week werd bekend dat Utrecht vleesreclames in de openbare ruimte gaat verbieden. De maatregel kon op een meerderheid rekenen in de gemeenteraad. Er was ook een breed verzet tegen advertenties die alcoholgebruik en gokken bevorderen. Bloemendaal Ook Bloemendaal ziet af van reclames voor vlees. Het college schreef daarover in een verklaring: “De productie van vlees veroorzaakt wereldwijd klimaatschade. Het verbouwen en vervoeren van veevoer waarbij tropisch regenwoud wordt omgehakt en veel broeikasgassen vrijkomen, dragen bij aan de wereldwijde opwarming van de aarde. Het college geeft met het verbod een signaal af dat alle stappen helpen om bij te dragen aan minder CO2-uitstoot.” Naast vlees is er in Bloemendaal ook geen ruimte meer voor advertenties met zuivelproducten en fossiele brandstoffen (zoals vliegvakanties). Dit heeft de gemeente al vastgelegd in het nieuwe contract met Centercom Buitenreclame. Provincie Noord-Holland Maatregelen voor buitenreclames kunnen in steden, maar ook in de gehele provincie gelden. Zo is Noord-Holland de eerste provincie die stopt met reclames die schadelijk zijn voor het klimaat. Eind vorig jaar werd besloten dat de Provinciale Staten van Noord-Holland geen ruimte meer wil bieden aan reclames voor fossiele brandstoffen, vlees en vis. Dergelijke reclames zijn niet meer te zien in de eigen 525-bushokjes. Heeft het zin? In Nederland worden er dus al aardig wat maatregelen genomen. Maar of we daardoor ook echt duurzamer gaan leven? Een groep gedragswetenschappers zegt van wel. Zij noemen een verbod op fossiele reclame ‘een essentiële maatregel’ voor de overgang naar een duurzame samenleving. Omdat spotjes en advertenties gedrag dat niet duurzaam is, neerzetten als gangbaar, wekken ze volgens de onderzoekers ten onrechte de indruk dat de massa maar weinig om duurzaamheid geeft. ‘Wanneer mensen ten onrechte denken dat een grote meerderheid regelmatig vliegt of nieuwe kleding koopt, kan het ze ervan weerhouden om zelf niet te vliegen of minder kleding te kopen.’ Daarnaast leiden bedrijven volgens de experts de aandacht af van hun eigen verantwoordelijkheid voor verduurzaming door via reclame de nadruk te leggen op het koopgedrag van de individuele consument. De onderzoekers benadrukken ook dat alleen een verbod op fossiele reclame niet volstaat. Er zullen meer maatregelen nodig zijn die duurzaam gedrag belonen of gemakkelijker maken, schrijven ze. Lees ook: Stichting Reclame Code scherpt regels voor duurzaamheidsclaims aanWaarom de elektrische auto in Australië niet meer 'zero emission' genoemd mag wordenIs het einde van greenwashing in zicht? ‘Transparantie is een nieuwe modus waar iedereen aan moet wennen’