Van gras naar papier
In Lelystad wordt hard gewerkt om gras uit wegbermen te transformeren tot een grondstof van papier en karton. Na vier jaar onderzoek concluderen onderzoekers aangesloten bij Wageningen Universiteit en Research (WUR) dat het kan. Nu komt de volgende fase: volgend jaar gaat Papierfabriek Schut, de oudste papierfabriek van Nederland, aan de slag om daadwerkelijk papier uit bermgras te produceren. Verpakkingsmateriaal zoals karton, eierdozen en tomatenbakjes behoren straks tot de mogelijkheden.
“We sparen op die manier bomen in Scandinavië en bovendien wordt het transport van papierpulp of papier naar Nederland overbodig”, zegt Kimberly Wevers, onderzoeker bij Wageningen Plant Research. Volgens haar zijn bermgras en gras uit natuurgebieden heel geschikt om verpakkingsmaterialen van te maken. “Vooral bermgras heeft nu nog een negatieve waarde, het kost geld. Rijkswaterstaat en provincies moeten het opruimen en composteren. Of men laat het liggen. Maar het is precies het gras dat wij willen hebben. Hoe houtiger, hoe beter: des te steviger het papier. Er is te weinig gras in Nederland om in de gehele papierbehoefte te voorzien, maar voor nichemarkten is het geschikt.”
Van gras naar bodemverbeteraar
Duitsland richt zich op de productie van biochar, een soort houtskool. Het nationale park Unteres Ondertal in het Noordoosten van Duitsland is verrijkt met poldergraslanden. Tegelijkertijd is het een beschermd vogelgebied, wat betekent dat het gras pas na het broedseizoen mag worden gemaaid. Tegen die tijd is het gras in de polder stug en de voedingswaarde te laag om er veevoer of biogas van te maken. Er kan wel biochar van gemaakt worden, een type houtskool dat kan dienen als bodemverbeteraar. Op die manier kan biochar kan de vruchtbaarheid in de bodem verhogen. Tegelijkertijd legt het CO2 vast.
Van gras naar eiwitten
Het Deense GO-GRASS project houdt zich bezig met het winnen van eiwitten uit gras. De gewonnen eiwitten kunnen vervolgens worden gevoerd aan varkens. Omdat de dieren gras slecht verteren, eten ze nog relatief veel soja. Door graseiwit te voeren, hoeft er minder soja geïmporteerd te worden.
De verwachting is dat gras de komende jaren ruim voorhanden is. De Europese Kaderrichtlijn Water schrijft voor dat er veel minder nitraatuitspoeling in de grond mag belanden. Het aanleggen van grasland kan helpen: gras kan de nitraatuitspoeling aanzienlijk verminderen.
Van gras naar stalstrooisel
In Zweden wordt rietgras ingezet om de vloeren van stallen te bedekken. Dat is een goed alternatief voor het zaagstrooisel en de houtschilfers die nu vaak worden gebruikt. Rietgras kan lokaal worden geteeld. Het groeit goed op veel bodemsoorten, ook als die minder productief zijn. Bovendien slaat het gewas CO2 op.
Rietgras is een zacht materiaal, wat ervoor zorgt dat het minder schuurt dan de huidige stalstrooisels. Dat is comfortabel voor de dieren die erop staan en liggen. Het materiaal kan om de dag worden vervangen in plaats van dagelijks. Dit bespaart de boer aardig wat tijd.
Ook na gebruik zijn er voordelen. Het kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor de productie van biogas. De biogasproductie uit rietgras is zo’n 10 procent hoger dan andere stalstrooisels zoals zaagsel.
