Anna Roos van Wijngaarden 18 januari 2023, 15:30

Zonnereactor uit Cambridge transformeert plasticafval en CO2 tot grondstoffen naar keuze

Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge hebben een reactor op zonne-energie ontwikkeld die twee soorten afvalstromen kan recyclen tot groene brandstof en chemische stoffen. Door te variëren met katalysatoren, kan het eindproduct op maat worden gemaakt.

Adobe Stock 239168241 Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge hebben een reactor op zonne-energie ontwikkeld. | Credits: Adobe Stock

Zowel het omzetten van broeikasgas als plasticafval in nieuwe grondstoffen met behulp van zonne-energie is niet nieuw. Bijzonder aan deze nieuwe technologie van een Brits team is dat het die twee processen combineert. Daardoor kan één reactor verschillende gerecyclede producten maken voor verschillende industrieën, van cosmetica tot brandstof.

Geslaagde zonnetest

De onderzoekers hebben met succes verschillende tests gedaan met de reactor op zonne-energie. CO2 en plastic drinkflesjes zijn omgezet in respectievelijk glycolzuur, dat veel gebruikt wordt in cosmetica, en syngas, een mengsel van koolmonoxide en waterstofgas dat verder kan worden verwerkt tot brandstof.

De enkel door zonne-energie aangedreven technologie is een geval ‘twee vliegen in één klap’: het pakt de problemen plasticvervuiling en broeikasgassen aan en voorkomt tegelijkertijd het winnen van nieuwe, schaarse grondstoffen.

Eindproduct naar keuze

De afvalstoffen die in de reactor gaan, kunnen worden ‘gerecycled’ tot verschillende eindproducten dankzij een bijzonder ingebouwd systeem. Het onderzoeksteam testte verschillende katalysatoren uit en zag zo het eindproduct veranderen.

Volgens hoofdauteur van het onderzoek, Subhajit Bhattacharjee, zijn de experimenten veelbelovend voor het potentieel van de machine. “De veelzijdigheid van het systeem is bijzonder. We maken nu vrij eenvoudige op koolstof gebaseerde moleculen, maar in de toekomst zouden we het systeem kunnen afstemmen om veel complexere producten te maken. Simpelweg door de katalysator te veranderen.”

Het is een stap richting de circulaire economie. In het onderzoek stellen de onderzoekers dat de technologie de basis legt voor grote, volledig door zonne-energie aangedreven recyclingfabrieken. Daarvoor moet de techniek wel concurrerend en schaalbaar zijn en zover is het nog niet. De Europese onderzoeksraad (ERC) gaat investeren in de volgende ontwikkelingsfase om ‘complexere producten’ te creëren. De tijdshorizon hiervoor is vijf jaar.

Reactor met oog op de toekomst

De reactor heeft twee geïntegreerde ruimtes voor plastic en broeikasgassen. De lichtabsorber in de reactor werkt op perovskieten zonnecellen. Dat mineraal is een stuk goedkoper en makkelijker te vinden in de natuur dan hoogwaardig silicium – de meer gebruikelijke keuze om zonne-energie op te wekken.

De machine is heel efficiënt, staat in het onderzoek. Dit is niet geheel uniek aan de technologie. Vorig jaar ontwikkelden onderzoekers van de universiteit van Stanford ook een katalysator die duizend keer efficiënter CO2 kon omzetten in brandstof dan gemiddeld is voor CO2-conversie.

Meer lezen?

Deze uitstootvrije vrachtwagen rijdt op groene ammoniak

Het Amerikaanse bedrijf Amogy is opgericht door vier MIT-alumni die de transportsector willen vergroenen. Met behulp van groene ammoniak willen de experts zwaar wegvervoer uitstootvrij maken. Groene ammoniak als alternatief voor fossiele brandstoffen is niet nieuw. Zo wordt het groene alternatief al vaker ingezet in de scheepvaart. Nu heeft Amogy naar eigen zeggen voor het eerst een vrachtwagen aangedreven op groene ammoniak. Wat maakt groene ammoniak duurzaam? Voor groene ammoniak wordt groene stroom gebruikt om water te splitsen. Dit gebeurt met behulp van hydrolyse, waarbij waterstof en zuurstof ontstaan. Waterstof kan samen met stikstof uit de lucht – waar we genoeg van hebben, onder hoge druk en temperatuur gevormd worden tot ammoniak (NH3). De ammoniak kan vervolgens in grote tanks als vloeistof worden opgeslagen. Het heeft een hoge energiedichtheid en bij de verbranding komt alleen waterdamp en stikstof vrij.Het werkt als volgt: de aandrijflijn van Amogy is voorzien van een ammoniakkraker die de ammoniak aan boord van de vrachtwagen weer omzet in waterstof. Vervolgens loopt de waterstof door een brandstofcel om elektrische stroom op te wekken. Die stroom wordt gebruikt om de elektromotor aan te drijven.Waterstof of ammoniak Het voordeel van groene ammoniak ten opzichte van groene waterstof is dat het een veel hogere energiedichtheid heeft. Dat betekent dat ammoniak in volume bijna drie keer zoveel energie kan vervoeren als waterstofgas en in gewicht meer dan 20 keer zoveel als de huidige lithiumbatterijen. Daarnaast is een nadeel van waterstof dat het onder hoge druk en extreem koude temperaturen opgeslagen moet worden. Dat kost allebei veel energie. Ammoniakdrone en tractor Amogy ontwikkelde in 2021 een ammoniakdrone van 5 kilowatt en liet een jaar later een tractor op ammoniak rijden van 100 kilowatt. De vrachtwagen op de groene brandstof heeft zo’n 900 kilowattuur aan energie. Dat is net zo veel als de elektrische vrachtwagen van Tesla. Maar de Amogy-truck is binnen acht minuten volgetankt. Met een supercharger kost het Tesla 30 minuten. Hoeveel kilometer de vrachtwagen op een volle tank kan afleggen, is niet bekend.Uitdaging Het is een hele uitdaging om zwaar wegtransport te verduurzamen. De groep is verantwoordelijk voor 23 procent van de totale CO2-uitstoot van de transportsector. Er wordt wel met batterijen geëxperimenteerd, maar daar is de energiedichtheid die nodig is om diesel te vervangen vaak niet hoog genoeg en kunnen daardoor kortere afstanden afleggen.Na de test met de ammoniakvrachtwagen werkt Amogy nu aan iets nieuws: een sleepboot van 1 megawatt die aangedreven is op ammoniak. Het bedrijf presenteert later dit jaar de resultaten van de proef.Meer lezen over (groene) ammoniak als nieuwe brandstof? Ammoniakkerbouw: omgebouwde tractor rijdt op ammoniak in plaats van dieselEen schip op ammoniak kan al in 2022 rondvaren, maar is dat ook goed voor het milieu?Groenland gaat groene waterstof en ammoniak produceren op gigawattschaal