Marc Seijlhouwer 29 april 2021, 13:00

De nieuwste cijfers over CO2-uitstoot: door herstel na crisis veel meer vraag naar fossiel én hernieuwbaar

De CO2-emmissies zullen hun op-een-na grootste stijging ooit meemaken van 2020 naar 2021. Dat voorspelt het Internationaal Energieagentschap in hun nieuwste beschouwing van de wereldwijde energiebehoefte. Door de pandemie lag de uitstoot onverwacht laag in 2020, en de compensatie voor gemiste bedrijvigheid zal 2021 tot een recordjaar maken.

Kolencentrale in tjechie met rookpluimen Dat fossiele brandstoffen, en dan vooral steenkool, in 2021 een nieuw hoogtepunt beleven ligt voor een belangrijk deel aan China. Beeld: Adobe Stock

De nieuwste voorspelling is slecht nieuws voor het klimaat en suggereert dat het ‘groene herstel’ waar zoveel partijen (waaronder de EU, die groen herstel een belangrijk onderdeel van de Green Deal maakte) vooralsnog uitblijft. Toch zijn de cijfers niet per se slecht nieuws, want niet álle door de pandemie niet uitgestoten CO2 uit 2020 zal in 2021 de atmosfeer in gaan.

Kolencentrales

Toch zijn er wat markante voorspellingen te vinden in de nieuwste Global Energy Review. Zo neemt de vraag naar fossiele brandstof dit jaar meer toe dan de vraag naar stroom uit hernieuwbare bronnen. Dat komt omdat kolencentrales snel betrouwbare stroom kunnen leveren, terwijl duurzame energiebronnen eerst gebouwd moeten worden en niet constant kunnen leveren. Nu bedrijven weer opstarten na de pandemie, hebben ze veel energie nodig om de gemiste productie in te halen, en dat zien we terug in de vraagcijfers.

Daardoor zal de CO2-uitstoot in 2021 waarschijnlijk 'maar' 1,2 procent lager uitkomen dan die van 2019. De trend naar minder CO2 blijft dus bestaan, ook al gaat de daling misschien minder hard dan men een paar jaar geleden verwachtte. Bovendien speelt hernieuwbare stroom nog steeds een belangrijke rol op de energiemarkt: de helft van de stroomvraag wordt opgevangen door wind en zon.

China en de VS

Dat fossiele brandstoffen, en dan vooral steenkool, in 2021 een nieuw hoogtepunt beleven ligt voor een belangrijk deel aan China. Het land schaalde snel nadat het de pandemie in bedwang had de productie in fabrieken weer op, en bouwt ondertussen nog veel nieuwe kolencentrales. De helft van de extra vraag in 2021 komt voor rekening van het Aziatische land; alle andere landen op aarde zorgen voor de andere helft.

Volgens het IEA is hernieuwbare stroom ondanks alles de grote winnaar van de pandemie. De hoeveelheid geïnstalleerde zonne- en windenergie blijft stijgen. Ook de grote spelers, China en de VS, bouwen volop; samen leveren deze landen in 2021 waarschijnlijk de helft van alle windstroom op aarde. Deze trends zullen doorzetten, verwacht het IEA, en daarmee zal de uitstoot dalen. Hoewel de vergelijking met 2020 niet gunstig is, lijkt de duurzame trend van na de coronacrisis van 2019 tóch door te zetten.

Lees ook: Joe Biden wil 80 procent hernieuwbaar in 2030

Vies plastic recyclen: het kan nu in Almere

De fabriek kan 150.000 kilo ‘restplastic’ per jaar verwerken. Het gaat dan vooral om foliemateriaal, afkomstig van inwoners van Almere en de dorpen eromheen. Dit folie is vaak vies en kan geen goed tweede leven krijgen; daarom verbranden afvalverwerkers het. “Dat is eeuwig zonde, want het kost geld en levert niks op”, vertelt Save Plastics-directeur Bram Peters vanuit de kersverse fabriek. “Wij hebben een beter idee: we verwerken het plastic tot korrels en drukken dat tot een klei die je gebruikt om allerlei producten van te maken."Lees ook: We moeten meer plastic recyclen om doelen voor 2030 te halenAl dertig jaar plastic recyclenDe fabriek in Almere is een proefproject dat moet aantonen dat er een verdienmodel is voor de recyclingproducten. “We willen kijken welke producten het best werken voor een grootschaliger project. Als we de komende tijd zo’n product vinden willen we een fabriek bouwen die drie keer zo groot is.” De technologie die Saving Plastics gebruikt heeft zich al bewezen: in Duitsland staat een fabriek die al decennia de plastic spullen produceert. Deze worden ook in Nederland gebruikt om parkbankjes van te maken, of beschoeiing bij sloten en ander water. Het plastic is op termijn goedkoper dan hardhout, dat gemeenten nu vaak gebruiken. De investeringskosten liggen echter wel tot 20 procent hoger.Wat het project in Almere uniek maakt is de lokale insteek: de fabriek gebruikt plastic van Almeerders en levert spullen die de gemeente zelf weer gebruikt. “Door het lokaal te doen zien mensen direct wat er met hun afval gebeurt. Daarmee stimuleer je afval scheiden en recycling en neemt het draagvlak toe. Uiteindelijk krijg je dan meer gedaan”, vertelt Peters. Als het aan hem ligt heeft elke grote stad in Nederland en de wereld straks een lokale recyclingfabriek voor moeilijk plastic. “We werken voor een wereldwijde uitrol ook in een Europees project, dat deels de pilotfabriek financiert. Als het hier werkt, kan het overal werken.”Lees ook: Beton recyclen wordt steeds populairder