Het was een grote ‘vete’ bij de ontwikkeling van het elektriciteitsnet aan het einde van de 19e eeuw. Moest de infrastructuur op gelijkstroom of op wisselstroom worden ingericht? Uitvinder Thomas Edison wees op de voordelen van gelijkspanning: het is goedkoper, veiliger en er treedt minder energieverlies op. Toch won tegenstrever Nikolas Tesla die wisselspanning voorstond. Daarmee is het makkelijker om spanningsniveaus te veranderen.
Uit Nederlandse stopcontacten komt dus wisselstroom. De opkomst van hernieuwbare energiebronnen doet een bedrijventerrein in Lelystad toch kiezen voor gelijkstroom, meldt Duurzaam Gebouwd op zijn website. Zonnepanelen, windmolens en elektrische apparaten met een accu, zoals laptops, mobiele telefoons en elektrische auto’s leveren of werken op gelijkstroom.
Inefficiënt
Wisselstroom uit stopcontacten is daarom onnodig inefficiënt, zeggen de ontwikkelaars. Het elektriciteitsnet bij Lelystad slaat die onnodige conversiestap over door via het net gelijkstroom aan te bieden. De infrastructuur bespaart op componenten in het elektriciteitsnet en kostbare koperen kabels. Daarnaast kan er 30 procent meer stroom door dezelfde elektriciteitskabel.
Het initiatief komt van gebiedsontwikkelaar OMALA, netbeheerder Liander, de TU Delft en Eneco. Airport Garden City heeft een eigen energiemaatschappij: Airport Garden City Energy. De bedrijven zijn daardoor verzekerd van groene, regionaal opgewekte energie. Het bedrijventerrein bij Lelystad is 660 hectare groot en ligt tussen het vliegveld en de A6.
De partijen hebben ook windmolens in het plan opgenomen. Hoewel de dynamo’s van windturbines wisselstroom produceren, wordt deze vaak omgezet in gelijkstroom. Vooral als de afstand tot de afnemers groot is, bijvoorbeeld als de windmolens ver uit de kust staan en hun opgewekte stroom via zeekabels aan land moet komen.
Afstemmen
Het project in Lelystad is voor netbeheerder Liander een vingeroefening voor een duurzamer elektriciteitsnet. “Als netbeheerder moeten we ons steeds afvragen hoe de energienetwerken er in de toekomst uitzien en wat de klanten dan willen”, zegt Hans Schneider van Liander in een interview met Duurzaam Gebouwd.
“Het zal steeds vaker voorkomen dat je in een gebied zowel een gelijkspanningsaanbod hebt van zonnepanelen en een -vraag van snelladers en warmtepompen. Dan lijkt het logisch die twee met elkaar te verbinden.” Een van de problemen is dat standaarden en langdurige praktijkervaring nog ontbreken. Schneider: “Het project is onder andere bedoeld om een net te ontwikkelen dat veilig, betrouwbaar en duurzaam is.”
Bron: Duurzaam Gebouwd | Foto: OMALA
