De catastrofe is ‘onafwendbaar’ tenzij men onmiddellijke actie onderneemt. Aldus spreekt de meteorologische tak van de VN in een nieuw rapport. Hun waarschuwing gaat over het klimaat; daarmee gaat het niet de goede kant op. De waarschuwing is acuter dan wat het IPCC stelt in hun rapporten, maar komt wel overeen: er moet nu iets veranderen, anders zullen we in de nabije toekomst ongekende klimaatrampen meemaken.
Helaas lijkt het er niet op dat de wereld gehoor geeft aan deze steeds dringendere oproepen. Een greep uit het recente nieuws dat laat zien dat het steeds slechter gaat met het klimaat. Ondanks alle duurzame initiatieven van dappere pioniers.
1. De zure oceaan
Het weerbureau van de VN maakt zich vooral zorgen over de verzuring van de oceanen. Een zure oceaan kan minder CO2 opnemen, waardoor er meer CO2 in de atmosfeer blijft hangen. Daar zorgt het broeikasgas voor opwarming van de aarde. Kortom: door klimaatverandering wordt de oceaan warmer en zuurder. En door een warmere zuurdere oceaan wordt klimaatverandering erger. Een ‘feedback loop’ met louter slechte uitkomsten.
2. Geen regering volgt de afspraken
De COP26 in Glasgow was een ware happening. Er kwamen weliswaar geen afspraken van, zoals in Parijs, maar het was wel duidelijk dat alle wereldleiders vonden dat klimaatverandering snel een halt toe moest worden geroepen. Men zou kijken naar de klimaatplannen die er nu liggen en deze aanscherpen.
Een jaar later blijkt nog geen van de 196 landen concrete plannen in te hebben gediend om de emissies sneller omlaag te brengen. Er is een hoop in potlood opgetekend (denk aan de ‘fit for 55’-plannen van de EU), maar echt commitment ontbreekt nog. Mogelijk is de oorlog in Oekraïne na de Russische invasie, samen met de hoge gasprijs, een reden dat landen langer doen over de klimaatplannen. “Maar klimaatverandering is een chronisch gevaar”, waarschuwde COP26-voorzitter Alok Sharma.
3. Meer CO2-uitstoot dan ooit
De pandemie gaf de wereldbevolking een korte adempauze. Toen de wereld stil kwam te liggen, daalde de CO2-uitstoot snel. Helaas: zo snel als hij afnam, klom hij ook weer op. In China al voor het einde van 2020. In Europa duurde het langer, maar inmiddels is de CO2-uitstoot van de EU-economie ook hoger dan in 2019. Ondanks alle milieumaatregelen waarmee Europa de voorloper is op aarde.
4. Bomenkap is een groot probleem
Het regenwoud is essentieel voor de CO2-huishouding van de planeet. De miljoenen bomen nemen CO2 op, zorgen voor ongekende biodiversiteit, enzovoort. Maar de mens heeft landbouwgrond nodig en dus gaat het Amazonewoud tegen de vlakte. April 2022 was een treurige recordmaand: er werd 1012 vierkante kilometer woud gekapt, dubbel zoveel als in april van 2021. Het is een hoeveelheid die sinds 2016 niet gehaald werd. De Braziliaanse president Bolsanaro doet ondertussen niets tegen deze kap.
5. Grootkapitaal gaat vooral voor geld
Niet verrassend, toch teleurstellend: giga-investeerder Blackrock kondigde aan dit jaar minder klimaatvoorstellen goed te keuren bij aandeelhoudersvergaderingen. De reden? Het zou uiteindelijk te veel geld kosten. Hoewel Blackrockbaas Larry Fink in 2020 nog een brief stuurde met het voornemen om duurzamer te worden, blijkt de praktijk anders. Geld gaat uiteindelijk boven alles. Zoals Fink het zei: “[We zijn voorstander van duurzaam beleggen,] niet omdat we begaan zijn met onze leefomgeving, maar omdat we kapitalisten zijn.”
6. Massaal mislukte oogsten
De oorlog in Oekraïne laat zien hoe kwetsbaar de voedselvoorziening op aarde is; we kunnen nergens meer zonnebloemolie kopen. Zulke verstoringen zullen op veel grotere schaal voorkomen in de komende decennia. Dat blijkt uit een berekening van het Woodwell Climate Research Center. Er zal in 2030 4,5 keer zo vaak een mislukte oogst in de ‘broodmanden’ komen, volgens het onderzoek. Die broodmanden zijn gebieden waar het grootste deel van onze granen geproduceerd worden. In 2050 zal er 25 keer vaker een mislukte oogst zijn. Dat betekent dat een rijst- of graanoogst om het jaar mislukt.
De reden: klimaatverandering. Hogere temperaturen, meer of juist minder regen – het zorgt ervoor dat de gewassen die vaak al eeuwen worden verbouwd minder goed gedijen. De gevolgen zijn moeilijk te overzien. Hongersnood, hogere prijzen – noem maar op. Als je dacht dat de inflatie nu hoog was, wacht dan maar totdat er een jaar is waarin alle grote oogsten mislukken.
Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws
Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.
