Hidde Middelweerd 29 maart 2018, 14:43

Kabinet kondigt einde van gaswinning in Groningen aan

Gaswinning in Groningen wordt volledig stop gezet. “Alleen door het wegnemen van de oorzaak van het aardbevingsrisico kunnen de veiligheid en de veiligheidsbeleving in Groningen op afzienbare termijn worden gegarandeerd”, stelt de Rijksoverheid.

Adobestock 43168967

Het kabinet heeft daarnaast een grove tijdlijn gepresenteerd waarbinnen de gaswinning in Groningen moet worden afgebouwd. Zo moet per oktober 2022, en wellicht een jaar eerder, de gaswinning zijn gedaald tot onder 12 miljard kubieke meter (Nm3 per jaar). Ter vergelijking: momenteel wordt er in een gemiddeld jaar 21,6 miljard Nm3 gewonnen.

Daarna wordt een daling naar 7,5 miljard Nm3 per jaar gerealiseerd, om de gaswinning uiteindelijk helemaal stop te zetten. Wat de uiterste deadline is, wordt vooralsnog niet vermeld.

Aardgas in Groningen

Onder Groningen bevindt zich een grote aardgasbel. De winning ervan leidde echter tot meerdere aardbevingen in de regio, die zorgden voor schade aan huizen en onveiligheid voor bewoners. Het kabinet heeft daarom geoordeeld dat de aardgaswinning niet langer maatschappelijk aanvaardbaar is.

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseerde het kabinet eerder al om de gaswinning te beperken tot 12 miljard kubieke meter per jaar. Het kabinet oordeelt echter dat zelfs bij gaswinning van 12 miljard kubieke meter per jaar het gevaar voor zware aardbevingen blijft bestaan.

“Het einde van de gaswinning in Groningen betekent een keerpunt voor de veiligheid in de regio”, aldus de Rijksoverheid. Het heeft de opdracht gegeven aan KNMI, SodM, TNO en NEN om het precieze effect van dit besluit op de veiligheidsrisico’s in de regio in kaart te brengen. Pas als dat duidelijk is, buigt het kabinet zich over verdere maatregelen om de veiligheid te verbeteren.

Ingrijpende maatregelen

Het stopzetten van aardgaswinning in Groningen vraagt om enkele ingrijpende maatregelen, stelt het kabinet. Zo wordt € 500 mln ingezet om een nieuwe stikstofinstallatie in Zuidbroek te bouwen, waarmee hoogcalorisch gas kan worden omgezet in laagcalorisch gas. In oktober 2022 zorgt deze installatie voor een jaarlijkse besparing van 7 miljard Nm3 gas uit het Groningenveld. Ook wordt onderzocht of er meer stikstof ingekocht kan worden van bestaande installaties.

Nederlandse industrie

Ook de Nederlandse industrie staat voor een forse opgave: in 2020 moeten alle industriële gebruikers van Gronings gas overgeschakeld zijn op hoogcalorisch gas of een ander (duurzaam) alternatief. Het gaat om 170 bedrijven die gezamenlijk 4,4 miljard Nm3 laagcalorisch gas per jaar afnemen.

Eric Wiebes, minister van Economische Zaken en Milieu, stelde industrieën eerder al op de hoogte van deze plannen. “Idealiter zou direct ingezet worden op verduurzaming in het kader van de klimaat- en energietransitie, maar indien dit op korte termijn om wat voor reden niet mogelijk is, zal er ombouw plaats moeten vinden”, stelde hij in een brief aan de betrokken partijen.

Buitenlandse afnemers

Ook de vraag vanuit Duitsland, Frankrijk en België neemt de komende jaren af, met 2 miljard Nm3 per jaar. Een verdere versnelling van de transitie voor buitenlandse verbruikers is echter niet mogelijk, stelt de Rijksoverheid. Het Noord-Duitse energiebedrijf EWE heeft daarnaast aangegeven de vraag naar Gronings gas te willen verlagen met nog eens 1,7 miljard Nm3, onder andere door de bouw van een stikstofinstallatie.

Nederlandse huishoudens

Het besluit om de winning van Gronings aardgas stop te zetten, heeft ook gevolgen voor Nederlandse huishoudens. Het aardgasvrij maken van woningen leidt immers tot een lagere vraag naar Gronings gas. Daarnaast moeten er plannen komen om cv-ketels uit te faseren.

Bron: Rijksoverheid | Foto: Adobe stock

Harry Wesseling, directeur New Horizon: geen toekomst voor traditionele sloopbedrijven

In een grote outletstore in Alkmaar toont Wesseling trots een deel van het ‘oogst-materiaal’ van de gebouwen die zijn bedrijf heeft ontmanteld. Het aanbod is zeer gevarieerd: een bijzondere pianola en een reeks schilderijen, nieuwe designmeubels gemaakt van materialen uit Urban Mining. Maar ook het standaardwerk ontbreekt niet: van kabelgoten tot salontafel tot banken. Met deze Upstores die her en der over het land zijn verspreid wil New Horizon naast de zakelijke markt ook de consumentenmarkt bedienen.Waarde gebouwen nauwelijks benutGebouwen die op de slooplijst staan, bevatten vaak een schat aan waarde die door traditionele sloop-, bouw- en productiebedrijven nauwelijks wordt benut. Wesseling: “We hebben onlangs een ziekenhuis in Veghel ontmanteld. Ze hadden daar plinten van merbau-hout, een bijzonder hardhout. Onze partner Stiho heeft daar prachtige nieuwe deuren van gemaakt. Zo’n product leveren we met dezelfde garanties, dezelfde specificaties, niet duurder dan anders én meer circulair.”Natuurlijk zijn de kosten voor demontage onder normale omstandigheden af en toe nog te hoog om hergebruik rendabel te maken. Wesseling: “Het bevorderen van de circulaire economie is mooi, maar zonder businesscase heeft het geen zin. Baat het niet dan gaat het niet.”Project winstgevendToch slaagt Wesseling erin om het project winstgevend te krijgen. Zijn ruime ervaring op het gebied van sociaal ondernemen komt in dit geval goed van pas. Samen met Meino Zandwijk (mede-oprichter en eigenaar van Dutch) stond hij aan de wieg van de zogeheten Jointly,De jointly is een hedendaagse variant op de bekende coöperatieve gedachte. Deze nieuwe opzet verbindt mensen met dezelfde werkzaamheden waardoor samenwerken en samen investeren direct voordeel oplevert. Daarbij wordt iedereen gelijkelijk deelnemer in de jointly coöperatie, die vervolgens alle ZZP-zorgen qua administratie en dergelijke overneemt tegen een gering, vast bedrag per gewerkt uur.Sociale component essentieel voor sluitende businesscaseOp het visitekaartje van Harry Wesseling prijkt niet voor niets de term Social Impact. Als ondernemer heeft Wesseling oog voor de kwetsbaren in de samenleving. Het aan werk helpen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt ziet hij als een belangrijke maatschappelijke plicht.Dit sociale component is voor New Horizon echter ook essentieel voor een sluitende businesscase. Zo lukte het ook om dat merbau-hout op een rendabele manier her te gebruiken. Wesseling: “Ik heb goede contacten met het Leger des Heils. Ze beschikken over mooie houtwerkplaatsen. Voor de demontage heb ik met hen een deal gemaakt. Mensen in opleiding gaan dat werk doen. Dat duurt misschien iets langer, maar dat is voor ons geen probleem.”Voldoen aan sociale verplichtingenDaarmee helpt hij klanten bovendien om te voldoen aan hun sociale verplichtingen. Zo hebben overheidspartijen te maken met de Social Return on Investments (SROI). Daarin worden ze verplicht om een deel van hun investeringsbudget te reserveren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.Zo kan het ontmantelen van een gebouw de aanzet vormen van een sociaal programma dat daaromheen wordt gebouwd. Wesseling: “Voor een Rotterdamse woningcorporatie werken we op die manier. Naast het ontmantelen van een flat verzorgen we ook hun SROI. Dat kan op verschillende manieren. Het geoogste materiaal kunnen we in een lokale popup store gaan verkopen. Die kan bemand worden door mensen in de wijk die zonder werk zitten. Daarbovenop zou je ook een schuldhulpverleningsprogramma kunnen starten voor mensen in de wijk die in de schulden zitten.”De Upstores die decentraal zijn verspreid over het land moeten in een coöperatieve vorm aan elkaar worden verbonden. Dutch gaat Wesseling daarbij begeleiden. Het bedrijf heeft ruime advieservaring op het gebied van commercie, technologie, innovatie, duurzaamheid en de inzet van hun menselijk kapitaal. Wesseling: “Ze hebben bewezen daar verstand van te hebben. Beebox is daarvan een mooi voorbeeld, een initiatief waarin 200 lokale boeren hun product direct leveren aan de consument. Een coöperatie oprichten an sich is niet moeilijk, maar de vertaling maken naar de praktijk, dat kan niet iedereen.”"Kijkend naar de materiële waarde van een pand zijn er nu al panden die we gratis kunnen ontmantelen”Revolutie bouwkolomDe gehele bouwkolom staat aan de vooravond van een revolutie, daarvan is Wesseling overtuigd. “Het businessmodel waarin wordt geconcurreerd op prijs heeft zijn beste tijd gehad. Kijkend naar de materiële waarde van een pand zijn er nu al panden die we gratis kunnen ontmantelen.”Eigenaren zullen zich volgens Wesseling de vraag moeten stellen: wat ga ik straks doen met de materialen als mijn pand het einde van zijn levensduur nadert? Door nieuwe technieken zal de keuze steeds vaker vallen op hergebruik of upcycling. “Zo hebben we een techniek ontwikkeld waarin beton kan worden omgezet naar de oorspronkelijke grondstoffen van zand grind en cement. Daar kunnen we nieuw beton van maken zonder enig kwaliteitsverlies.”Die omschakeling naar een meer circulaire manier van denken begint al in de maakindustrie. Wesseling: “Zo spreken we regelmatig met toonaangevende ontwerpers en designers over de nieuwe woontrends. Een trend die eraan gaat komen is het gebruik van grote keramische vloertegels. Normaal gesproken zijn ze niet te tillen. Daarom maken we nu een tegel die even mooi is maar 90 procent lichter is dan een volledig keramische tegel.” Consumenten en ontmantelaars in de verre toekomst zullen hem er dankbaar voor zijn.Afbeelding: New Horizon