Hidde Middelweerd 19 mei 2022, 09:31

De EU wil in 2027 van Russische energie af: dit zijn de plannen

De Europese Commissie onthulde gisteren het REPowerEU Plan, een energiestrategie waarmee de Europese afhankelijkheid van Russische fossiele energie in 2027 verleden tijd moet zijn. In totaal kosten de plannen bijna 300 miljard euro. Het gros van dat geld (210 miljard euro) wordt de komende vijf jaar al gespendeerd.

Adobe Stock 3684422601 Rusland voorziet nu nog in 40 procent van de aardgasbehoefte van de EU. Dat moet in 2027 verleden tijd zijn. | Credits: Photocreo Bednarek vi Adobe Stock

Dat maakte commissievoorzitter Ursula von der Leyen gisteren bekend. Rusland voorziet nu nog in 40 procent van de aardgasbehoefte van de EU. Bij olie gaat het om 27 procent. In 2027 moeten beide percentages teruggebracht zijn tot nul.

Drie onderdelen

Het REPowerEU Plan bestaat uit drie onderdelen: een switch naar de import van niet-Russisch gas, een snellere uitrol van hernieuwbare energie-technologieën en meer focus op energiebesparing en – efficiëntie. Het geld dat de Europese Commissie daarvoor uittrekt, komt bovenop de financiële middelen die gereserveerd zijn voor bestaande plannen op het gebied van klimaatverandering.

Miljardeninvesteringen

Zo wordt er 86 miljard euro gereserveerd voor nieuwe duurzame energiebronnen, zoals zon en wind. Voor het opbouwen van een groene waterstofinfrastructuur wordt 27 miljard euro extra uitgetrokken. En voor energiebesparing en de uitrol van warmtepompen wordt 56 miljard euro beschikbaar gesteld.

Om versneld afscheid te nemen van Russische energie is het daarnaast noodzakelijk om in fossiele energie te investeren: 10 miljard euro voor nieuwe aardgas- en LNG-projecten en 2 miljard euro voor olie.

Ambitieuzere doelstellingen

De Europese Commissie scherpte daarnaast de (wettelijk bindende)
klimaatdoelstellingen van de Europese Unie aan. In 2030 moet 45 procent
van de energie in de EU nu uit duurzame bronnen komen. In de eerdere
klimaatplannen was dat percentage nog 40 procent. Om dat doel te
bereiken, moet de EU zijn duurzame energiecapaciteit tot en met 2030
verdubbelen, naar 1.236 gigawatt. Daarom worden de procedures voor het
verkrijgen van een bouwvergunning voor windparken teruggebracht tot één jaar of
minder. Nu kan zo’n proces soms wel negen jaar duren.

Ook de doelstellingen op het gebied van energie-efficiëntie werden
aangescherpt. In 2030 moet het energiegebruik binnen de EU met 13
procent gedaald zijn, in plaats van de eerder bepaalde 9 procent.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

In 2026 moeten we allemaal aan de hybride warmtepomp, maar wie gaan die installeren?

Er zijn overal personeelstekorten. Het CBS meldt vandaag dat er tegenover iedere 100 werklozen 133 vacatures staan. En die vacatures krijgen werkgevers niet gevuld. Tegen EenVandaag zei financieel expert Martin Visser: “Dit is heel uitzonderlijk. Zolang het CBS dit meet, is het nog nooit zo geweest.” ‘Enorme uitdaging’ De krapte op de arbeidsmarkt is vooral te zien in de technische sector. “Het is een enorme uitdaging”, ziet Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland. De organisatie is in gesprek met de overheid om het technisch personeelstekort zo goed en zo snel mogelijk op te lossen. Gisteren maakte het kabinet bekend dat huiseigenaren vanaf 2026 worden verplicht om bij vervanging van hun cv-ketel een hybride of volledig elektrische warmtepomp te installeren. De vraag is of er wel genoeg technisch personeel is om de warmtepompen te installeren. “De komende tijd werken we samen met de overheid en fabrikanten aan een actieplan voor hybride warmtepompen”, zegt Terpstra. Een belangrijk onderdeel daarvan is training en scholing. Techniek Nederland zet zich in om voldoende warmtepompmonteurs op te leiden: zo zorgen ze voor opleidingslocaties in elke regio en een mbo-deelcertificaat voor hybride warmtepompen. "Daardoor kunnen zij-instromers sneller aan de slag. Ook bijna de helft van de cv-monteurs krijgt bijscholing. Er ligt dus een enorme uitdaging.” Snellere installatie Volgens het kabinet zet het samen met Techniek Nederland ‘alles op alles om ervoor te zorgen dat er in 2026 genoeg warmtepompmonteurs zijn’. “Het móét gebeuren, er is geen andere optie”, ziet ook Terpstra. Naast het werven en omscholen hoopt Terpstra op innovatie en ontwikkelingen van fabrikanten. "Hybride warmtepompen worden eenvoudiger, gebruiksvriendelijker en uniformer. Dit zorgt voor apparaten die veel makkelijker te installeren zijn", zegt hij. Normaal gesproken duurt de installatie van een warmtepomp één tot twee dagen. In de toekomst kost het misschien maar een halve dag om de warmtepomp te installeren. Een beter imago voor technische beroepen is nodig. En dat begint op de middelbare school. Wat betreft de instroom ziet Terpstra meer kansen voor statushouders en arbeidsmigranten. “Op dit moment komt zo’n 70 procent van de mensen die we opleiden vanuit zijinstroom. Dat zijn mensen uit andere sectoren, zoals de horeca of detailhandel. Alles wat kan helpen om dat percentage te verlichten is van harte welkom. Ook migranten en statushouders”, zegt hij. “Maar alleen als dat op een sociaal fatsoenlijke manier gaat, denk aan goede huisvesting en sociale voorzieningen. Anders creëren we nieuwe problemen die we niet willen.” Er zijn al tussen de 300 en 400 statushouders opgeleid in de techniek. "Daarmee is de technieksector een van de koplopers in Nederland als het gaat om werkende statushouders. We zijn er als sector heel trots op dat dit gebeurt, ook al is het af en toe lastig”, zegt Terpstra. "Er kunnen nog veel meer statushouders in de techniek aan de slag als we onder meer de bureaucratische rompslomp kunnen terugdringen." Personeelstekort Rotterdamse haven Niet alleen voor de installatie van warmtepompen is een groot tekort. Ook bedrijven in de haven van Rotterdam maken zich grote zorgen. Ze missen technisch personeel om de energietransitie in goede banen te leiden. Victor van der Chijs (Deltalinqs) is voorzitter van de ondernemersvereniging voor bedrijven in het havengebied en ziet dat het tekort boven op de grote drukte komt. “De haven draait op volle toeren na corona. Er is veel inhaalvraag. Het is nu al alle hens aan dek om alles rond te krijgen”, zegt hij tegen het ANP. "We kijken daarom samen met scholen en overheid naar manieren om jongeren vaker voor een technische opleiding te laten kiezen", zegt Van der Chijs. Maar hij kijkt ook naar om- of bijscholing van technisch personeel uit andere plekken van de wereld: "We moeten breder zoeken. Niet alleen in Europa, maar ook in andere werelddelen."Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.