Kaz Schonebeek 10 januari 2023, 16:56

Nederland waterstofland: 4x innovatie met waterstof

Nederland is één van de koplopers op het gebied van waterstofinnovaties. Dit blijkt uit onderzoek van het Europees Octrooibureau en het Internationaal Energieagentschap. Hoe zien die Nederlandse vindingen er uit?

1536x864a Op de Tweede Maasvlakte verrijst een futuristische waterstoffabriek. | Credits: Shell

Nederland is één van de koplopers op het gebied van waterstofinnovaties. Dat is onder andere af te lezen aan het aantal patenten dat hier wordt aangevraagd. In Europa is Nederland de derde grootste aanvrager van octrooien op het gebied van groene waterstof, blijkt uit onderzoek van het Europees Octrooibureau en het Internationaal Energieagentschap.

Zowel grote multinationals als kleine start-ups zijn verantwoordelijk voor deze grote innovatiekracht. Hoe dat er in de praktijk uitziet? Wij maakten een rondje langs de velden en zetten vier projecten op een rij die de Nederlandse waterstofsector een gezicht geven.

Waterstofplatform op zee

De Noordzee komt steeds voller met windmolens te staan. De elektriciteit die daar wordt opgewekt, wordt nu nog allemaal naar land gestuurd – waar er bijvoorbeeld groene waterstof van kan worden gemaakt. Dat kan anders, dachten de drijvende krachten achter het waterstofplatform PosHYdon.

PosHYdon is een boorplatform dat op 13 kilometer voor de kust van Scheveningen ligt. De bestaande olie- en gasinstallaties worden uitgebreid met een elektrolyser die zeewater omzet in groene waterstof met elektriciteit van een naastgelegen windmolenpark. De waterstof wordt met aardgas gemengd en via bestaande gasleidingen naar land getransporteerd. Deze combinatie van offshore windenergie, offshore waterstof én offshore aardgas is uniek in de wereld. Naar verwachting stroomt dit jaar de eerste waterstof door de gasleidingen.

Stad aan het waterstof

Stad aan ’t Haringvliet, een dorp met zo’n zeshonderd huizen op Goeree-Overflakkee, wil aangesloten worden op een groen waterstofnet. Of althans, een aantal enthousiaste burgers zijn hiermee aan de slag gegaan en boeken concrete resultaten. Vorig jaar werd het eerste huis van het aardgas afgehaald, en via de bestaande gasleidingen op waterstof aangesloten voor de verwarmingsvoorziening.

Het initiatief is omarmd door netbeheerder Stedin, woningcorporaties, de gemeente en het Rijk heeft 5,6 miljoen euro subsidie beschikbaar gesteld. Het dorp (dat door de inwoners ‘Stad’ wordt genoemd) wil in 2025 overschakelen op waterstof. Maar dan moeten de inwoners wel mee zijn. Daarom wordt er in juni een dorpsberaad gehouden. Als 70 procent van de inwoners en ondernemers vóór is, wordt Stad aan ’t Harlinvliet mogelijk de eerste plaats die volledig met waterstof verwarmd wordt.

Waterstoftaxi Rotterdam

Vanaf dit jaar vaart er een watertaxi op waterstof door de haven van Rotterdam. Het twaalfpersoons-waterstofbootje is ontwikkeld door een consortium van Nederlandse bedrijven: innovatie-ontwikkelaar Enviu koppelde Watertaxi Rotterdam aan de start-ups Flying Fish en ZEPP.solutions.

De emissievrije waterstoftaxi is vorig jaar al feestelijk te water gelaten en gedoopt door de wethouder. Maar het ontbrak nog aan de juiste infrastructuur om de boot regelmatig vol te tanken met waterstof. Daar wordt nu aan gewerkt, en in de loop van 2023 worden de eerste reguliere passagiers verwacht.

Futuristische waterstoffabriek

Op de Tweede Maasvlakte in de Rotterdamse haven, bouwt fossiele reus Shell aan de grootste groene waterstoffabriek van Nederland. Met stroom afkomstig van het windpark Hollandse Kust Noord wordt een 200 megawatt elektrolyser gebouwd die dagelijks 60.000 kilo groene waterstof produceert. De waterstof is bedoeld voor toepassingen in de nabijgelegen chemie en olie-raffinaderijen.

De waterstoffabriek schijnt tjokvol nieuwe slimmigheden te zitten – Shell is één van de grootste patenthouders op het gebied van groene waterstof in Nederland. De waterstoffabriek krijgt een futuristisch ontwerp en wordt deels opengesteld voor het publiek – in een toren van houtbouw wordt een bezoekerscentrum gebouwd. Vanaf 2025 draait de fabriek en is het mogelijk zelf te beoordelen hoe groen de ambities van Shell zijn.

Nóg meer waterstof uit Nederland:

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Changemaker Impact Award: dit zijn de winnaars per sector

Advies en Dienstverlening: Peter d’Angremond van Fairtrade Nederland Wil een leefbaar inkomen realiseren voor boeren in Afrika, Azië en Zuid-Amerika "Veel bedrijven nemen in de winst die zij maken niet mee wat de impact van hun product is op water, lucht, grond en gemeenschap. We plegen in feite roofbouw op de aarde en dat wordt maar een klein beetje via belastingen gecorrigeerd. Westerse bedrijven zouden moeten worden verplicht om over te stappen op verantwoorde leveranciers van producten." Bouw en Infra: Femke Dijkstra van Club WOWW Ontwikkelt namens VEH duurzame woningen voor starters "Vereniging Eigen Huis werkt samen met Lowlands om starters op de woningmarkt te helpen. We zoeken jongeren die niet langer op de politiek willen wachten om de woningnood op te lossen, maar zelf het heft in handen nemen. Ons doel is duurzame woningen bouwen die langere periode voor starters beschikbaar blijven." Circulaire economie: Julie Munneke van Tiny Library Maakt het lenen van babyspullen mogelijk "Als nieuwe ouder gebruik je enorm veel spullen maar heel kort. Het is toch zonde om al die spullen te kopen – en weer weg te gooien. Bij Tiny Library leen je de spullen. Als je ze niet meer nodig hebt, reinigen wij ze grondig en worden ze daarna weer verhuurd."Energie: Marjan Minnesma van Thuisbaas Helpt mensen om thuis elektriciteit op te wekken "Er zijn altijd mogelijkheden om van het gas af te gaan, zelfs als je geen ruimte hebt voor zonnepanelen. Elk huis dat van het gas afgaat is er één en Thuisbaas helpt particulieren om de stap te maken. Zo kunnen we de CO2-uitstoot in de bebouwde omgeving fors omlaag brengen." Financiën: Karin Jakobsen van BrightPensioen Richt zich op duurzame pensioensopbouw "We beleggen tegen kostprijs en verdienen geen cent aan het vermogen van de deelnemers. Om te zorgen dat aandeelhoudersbelang en klantbelang hand in hand gaan, worden onze klanten medeaandeelhouders. We richten ons op fondsen die duurzaamheid promoten en het best scoren op maatschappelijk verantwoord ondernemen." Landbouw en Voeding: Suzanne van Straaten van Springklr Is voor biologisch kweek en strijdt tegen bespoten planten uit de tuincentra "Sprinklr is een webshop voor biologische tuinplanten en kamerplanten. Onze missie is het vergroten van het aandeel biologische kweek en het duurzaam vergroenen van Nederland. Het is helaas nog steeds zo dat de meeste planten die je koopt in een tuincentrum verwarmd zijn in grote kassen en bespoten zijn met pesticiden die schadelijk zijn voor insecten."Technologie: Mattijs Slee van Battolyser Systems Maakt apparaten die waterstof maken én stroom in batterijen opslaan "Een Battolyser kan de energie uit wind en zon maximaliseren. Het is een batterij die nooit vol raakt én een elektrolyser die zo flexibel is als een batterij in één. Het kan groene waterstof produceren als er een overvloed aan duurzame stroomopwekking is en het kan stroom terug leveren aan het net als er een tekort is. Dat resulteert in betaalbare waterstof terwijl het licht aan blijft." Transport en Mobiliteit: Marieke Snoek van Cycloon Houdt zich bezig met duurzaam bezorgen voor onder meer Bol.com "We proberen in alles wat we doen voor de duurzame optie te kiezen. Dus zoveel mogelijk op de fiets, om de dieselbusjes te weren. En wat we bezorgen doen we met zo min mogelijk bewegingen. De pakketten die niet op de fiets kunnen worden bezorgd komen met een elektrisch busje, of een busje dat rijdt op groen biogas. De kleding van onze medewerkers is van gerecycled plastic, de bidons zijn biologisch afbreekbaar." Zorg en Welzijn: Talitha Hoppe van OLVG Wil zorgmedewerkers inspireren om aan de slag te gaan met duurzaamheid "We willen zoveel mogelijk producten en instrumenten hergebruiken. Zo zijn we weer terug bij de wasbare deken voor de patiënt. Alleen al die overstap voorkomt per locatie vijfhonderd plastic verspilde wegwerpdekens. Dat zijn vijftig volle vuilniszakken. Op jaarbasis bespaart dat 3.900 kilogram CO2. Binnenkort starten we ook met het scheiden en inzamelen van ‘blue wrap’. Dat is het inpakmateriaal van de instrumenten. We pakken de producten één voor één aan."Bedankt voor jouw stem! Hoe gaat het nu verder? Onze onafhankelijke jury buigt zich binnenkort over alle sector-winnaars en zal het uiteindelijke oordeel vellen. Maak hier kennis met de vakjury. De winnaar wordt op 27 januari bekend gemaakt.