Erika van Zinderen Bakker 27 september 2023, 10:59

Nieuwe Nederlandse zonnecel behaalt (met afstand) hoogste rendement ooit

Een team van onderzoekers van het Amsterdamse AMOLF-instituut en het Freiburgse Fraunhofer Institute for Solar Energy Research (Duitsland) heeft een zonnecel gefabriceerd met een rendement van 36,1 procent. Volgens de onderzoekers is dat het hoogste rendement dat ooit is behaald met een zonnecel op basis van silicium.

Multijunction kl De nieuwe zonnecel is duurder dan gangbare cellen, maar zijn uitermate hoge efficiëntie maken de uitvinding alsnog interessant | Credits: AMOLF

Het gaat om een zogenoemde multi-junctionzonnecel. Dit is een zonnecel die is opgebouwd uit verschillende lagen, wat de cel-efficiëntie verbetert. Wetenschappers verbreken om de zoveel tijd efficiëntierecords met zonnecellen. Als silicium wordt gebruikt in combinatie met perovskiet zijn in het lab rendementen tot ruim 33 procent mogelijk. Het rendement van zonnepanelen op de meeste daken schommelt meestal tussen de 15 en 25 procent.

Lichtabsorptielagen

Daar doen de zonnecellen van de Nederlandse en Duitse wetenschappers, die perovskiet achterwege lieten, dus nog een flinke schep bovenop, tot zelfs 36,1 procent. Met de multi-junctiontechniek worden verschillende licht-absorptielagen op elkaar gestapeld. Elke laag absorbeert effectief een specifiek deel van het kleurenspectrum van het zonlicht.

Efficiënte zonnecellen, optimaal lichtbeheer

De nieuwe zonnecel bestaat uit drie lagen. Fraunhofer ISE ontwikkelde een superefficiënte siliciumzonnecel met twee halfgeleiderlagen. De metaal-polymeer-nanocoating komt uit de keuken van AMOLF. Albert Polman, leider van het Amsterdamse deel van het project, zegt op de website van het onderzoeksinstituut: “Het Fraunhofer-team staat wereldwijd bekend om de fabricage van ultrahoge efficiënte zonnecellen op basis van silicium en III-V-halfgeleiders. Het AMOLF-team heeft jarenlange ervaring in het optimaliseren van het lichtbeheer in zonnecellen. In dit project hebben we deze kennis samengebracht. De zonnecellen hebben voor de verschillende verwerkingsstappen tussen Freiburg en Amsterdam gereisd. Zo is uiteindelijk de volledige zonnecel opgebouwd.”

Geschikt voor kleine oppervlakken

De productie van de nieuwe zonnecellen is duurder dan die van de gangbare siliciumzonnecellen. Maar het zeer hoge rendement van de multi-junctionzonnecel is een groot voordeel. Zo kan de zonnecel worden ingezet op plekken waar de ruimte beperkt is. Ook leent die zich goed voor kleine oppervlakken waarop een grote hoeveelheid zonne-energie moet worden opgewekt, bijvoorbeeld op het dak van een auto op zonne-energie.

Lees ook:

Net zero-energiesysteem in 2050 haalbaar, zeggen onderzoekers, maar veel werk nodig

Het IEA publiceerde zijn conclusies in een nieuw rapport, de ‘Net Zero Roadmap’. Het betreft een bijgewerkte versie van een in 2021 verschenen rapport, waarin onderzoekers van het IEA uiteenzetten wat er nodig was om voor 2050 het energiesysteem CO2-neutraal te maken. Sindsdien zagen de onderzoekers het energiesysteem de goede kant op bewegen, maar gaf de natuur ook steeds sterkere signalen af. Zo was augustus van dit jaar de heetste ooit, en zagen we de afgelopen jaren steeds meer natuurrampen om ons heen. Doelstellingen op korte termijn Om de 2050-doelstelling te kunnen halen, moeten landen volgens het IEA eerst een aantal mijlpalen voor 2030 bereiken. Ten eerste moet de hoeveelheid hernieuwbare energie verdriedubbelen, waarmee de wereldwijde capaciteit van hernieuwbare energie uit zou komen op 11.000 gigawatt (in 2022 was die capaciteit ongeveer 3.600 gigawatt). Daarbij wordt vooral gekeken naar zonne- en windenergie, met technologieën die makkelijk schaalbaar en goedkoop zijn. Ook moet de verbetering van energie-intensiteit verdubbelen. Energie-intensiteit is een statistiek die de mate van energie-efficiëntie van een economie weergeeft, en bestaat uit de hoeveelheid eenheden energie die nodig zijn om een eenheid economische waarde te genereren. In 2022 lag de wereldwijde verbetering van de energie-intensiteit op 2 procent; in 2030 moet dat gestegen zijn naar 4 procent. Dit kan onder meer door de efficiëntie van elektrische motoren te optimaliseren, door over te stappen op efficiëntere brandstoffen, en door zuiniger om te gaan met materialen. Methaan niet vergeten Het blijkt nog steeds belangrijk om de uitstoot van methaan drastisch te verlagen. In 2022 is er voor 122 megaton aan methaan uitgestoten, en deze uitstoot moet in 2030 zijn afgenomen tot 30 megaton (een afname van 75 procent). Het IEA geeft aan dat dit een kosteneffectieve manier is om de CO2-doelstelling van 2050 te halen. Als de uitstoot van methaan door de fossiele industrie niet wordt teruggedrongen, moet de CO2-uitstoot al in 2045 netto-nul zijn om de opwarming van de aarde een halt toe te roepen. Om de duurzaam opgewekte energie op een fatsoenlijke manier te kunnen transporteren, is een sterke groei van de energie-infrastructuur nodig. Dat wil zeggen: de transmissie en distributie van energie. De IEA schat die groei in op 2 miljoen kilometer per jaar tot 2030. Een uitdagend proces, zo benadrukken de onderzoekers, omdat het uitbreiden van infrastructuur een tijdrovend proces is, onder andere door benodigde vergunningen. Meer geld nodig Tot slot wijst het IEA, inmiddels als een van de velen, op het belang van financiering. Volgens voorspellingen zal het wereldtotaal aan klimaatfinanciering dit jaar uitkomen op 1,8 biljoen dollar (1.800.000.000.000 dollar of 1,7 biljoen euro). Dit moet volgens de onderzoekers stijgen tot 4,5 biljoen dollar (4,25 biljoen euro) per jaar in 2030 om de 2050-doelstellingen te kunnen halen. Lees ook: Noorwegen haalt al in 2022 klimaatfinancieringsambitie voor 2026, maar ‘kapitaal kan volgend jaar wel lager uitvallen’, zegt overheidEuropese durfinvesteerder in ‘climatetech’ haalt 140 miljoen op: 'We love the crazy guys'Creatief euro's inzetten voor de energietransitie: 'Financiers moeten laten zien dat er veel kennis dicht bij huis is'