Hannah van der Korput
07 maart 2025, 06:55

Nieuwsupdate: Trump uit klimaatfinancieringscoalitie en terugleverkosten zonnepanelen stijgen

Amerika trekt zich terug uit een klimaatfinancieringscoalitie die ontwikkelingslanden ondersteunt. En verder in het nieuws: de terugleverkosten van zonnepanelen zijn in een jaar tijd tot 44 procent gestegen. De Nederlandse waterkwaliteit daarentegen loopt verder terug. Tennet steekt 10 miljard in elektriciteitsnet en hoe kweek je milieuvriendelijkere rozen?

Getty Images 2202607825 De VS was een kernlid van het zogenaamde Just Energy Transition Partnership (JETP). | Credits: Getty Images

Trump breekt met internationale klimaatfinancieringscoalitie

Amerika trekt zich terug uit een wereldwijd klimaatfinancieringsprogramma, meldt The Financial Times. Die is door rijke landen opgezet om ontwikkelingslanden te helpen met het afbouwen van steenkool.

De VS was een kernlid van het zogenoemde Just Energy Transition Partnership (JETP), een initiatief dat in 2021 werd gelanceerd om Zuid-Afrika, Indonesië en Vietnam te helpen om over te stappen op hernieuwbare energie door een combinatie van leningen, subsidies en private financiering. De andere leden waaronder de EU, het Verenigd Koninkrijk en Japan blijven voor zover bekend trouw aan de coalitie.

Lees ook: Wat zit er achter het vertrek van Amerikaanse banken uit VN-coalitie? ‘Ze kunnen eigenlijk niet anders’

Terugleverkosten zonnepanelen stijgen tot 44 procent binnen een jaar

De kosten die energieleveranciers in rekening brengen voor het terugleveren van opgewekte stroom aan het net zijn in een jaar tijd met tot 44 procent gestegen. Dat concludeert Overstappen.nl na onderzoek. De vergelijkingssite bekeek de terugleverkosten tussen maart 2024 en maart 2025. Recent hebben veel energieleveranciers hun terugleverkosten verhoogd en een verdere stijging wordt deze zomer verwacht. Dat pakt vaak nadelig uit voor eigenaren van zonnepanelen. Tom Schlagwein, energie-expert bij Overstappen.nl, stelt dat zonnepaneelhouders de terugleverkosten niet als boete moeten zien.

“Het is een feit dat de kosten voor energieleveranciers door de salderingsregeling flink zijn opgelopen en het is logisch dat deze kosten ergens in de prijs terugkomen”, stelt Schlagwein. “Gelukkig kunnen leveranciers niet zomaar elk bedrag vragen: de ACM controleert de redelijkheid van de tarieven. Voordat de terugleverkosten bestonden, rekenden energieleveranciers deze kosten door aan iedereen en dus ook aan niet-zonnepaneelhouders. Dat is nog oneerlijker: zo betalen zij mee aan de kosten voor anderen. Energieleveranciers verdelen de kosten nu evenrediger. Het is goed als hier duidelijke wetgeving voor komt, want die is er nu nog niet.”

Lees ook: De wereld draait straks op zonne-energie, dus waarom zo negatief?

Nederlandse waterkwaliteit loop verder terug

Natuurmonumenten onderzocht de kwaliteit en kwantiteit van het water in elf van zijn gebieden verspreid over Nederland. Die zijn zo slecht dat dit overal leidt tot ernstige schade aan de natuur, schrijft Trouw. De gebieden lijden onder een te hoge afvoer van water, onttrekking van grondwater, uitspoeling van bestrijdingsmiddelen en meststoffen, en klimaatverandering. De schade dreigt onomkeerbaar te worden, waarschuwt de natuurorganisatie.

Om het watersysteem te verbeteren, wijst Natuurmonumenten naar structurele maatregelen. Voorbeelden daarvan zijn regels voor onttrekken van water, natuurvriendelijk beheer, herstel van kwelstromen en een hardere aanpak van vervuiling. In 2027 moet Nederland voldoen aan de Europese afspraken over de waterkwaliteit in de zogeheten Kaderrichtlijn Water. Actie is dus heel snel nodig.

Lees ook: Het Groningse IonIQs wil lithium terugwinnen uit afvalwater

Tennet doet recordinvestering in stroomnet

Tennet investeert fors meer in het stroomnet, kopt RTL Nieuws. Vorig jaar investeerde het voor het eerst meer dan 10 miljard, zo blijkt uit jaarcijfers. Het geld ging naar uitbreiding, versterking en modernisering van het stroomnet, zowel op land als op zee.

De investeringen zijn daarmee verre van klaar: Tennet verwacht tot 2034 zo’n 200 miljard euro te investeren in de uitbreiding van het elektriciteitsnet in Nederland en Duitsland. Zo’n 90 miljard euro is bedoeld voor het Nederlandse net. Die bekostigt het bedrijf deels zelf, al wordt ook gekeken naar geldschieters. De Nederlandse staat verstrekte al aandeelhoudersleningen van 44 miljard euro voor investeringen tot en met 2026. Of daar nog meer geld bij komt, is niet bekend.

Lees ook: Elke regio een eigen stroomprijs: oplossing tegen netcongestie of bron van ongelijkheid?

De milieuvriendelijke roos mag een paar euro per steel kosten

Er komt steeds meer aandacht voor de verduurzaming van de sierteelt. Ook klanten vragen erom, ziet rozenteler Aad van Luijk. Een reportage in NRC over concrete maatregelen die hij neemt om de CO2-uitstoot van zijn rozen te verkleinen.

Lees ook: Als het aan Wilderful ligt, worden lokale en natuurvriendelijke bloemen het nieuwe normaal

Ook in de media:

  • Kabinet legt zich neer bij afschaffen heffing op plastic wegwerpverpakking (RTL Nieuws)
  • Honda maakt waterstof weer interessant: dubbel de kracht, helft van de prijs (Auto Review)
  • Nederlandse luchtkwaliteit moet beter, ‘woningbouw komt in de knel’ (BNR)

  • Krillvangst: industriële superroofdieren (De Groene Amsterdammer)

  • Strafrechter tikt Tata Steel op de vingers voor milieu-overtredingen (De Volkskrant)

  • TNO: zonder maatregelen meer huishoudens in de knel door stijgende energieprijzen (NOS)

Let’s talk about sex

Deze week raakten twee cruciale thema's – vrouwenrechten en klimaatverandering – pijnlijk met elkaar in conflict. De bosbranden in Los Angeles, veroorzaakt en versterkt door klimaatverandering, lieten een spoor van verwoesting na. De ramp had niet alleen desastreuze gevolgen voor mens en natuur, maar bereikte zelfs de glamour van Hollywood. De Academy koos ervoor om Halina Reijns film Babygirl te passeren voor een Oscar. Het is een jaar waarin ingetogen verhalen, passend bij het drama dat LA heeft getroffen, de voorkeur kregen. Die andere revolutie De verwoesting is verschrikkelijk. De gevolgen van klimaatverandering zijn levensbedreigend en verdienen alle aandacht. Maar dat dit opnieuw ten koste moet gaan van een andere revolutie – die van vrouwelijke emancipatie – is een trieste realiteit. Je kunt blijkbaar een film over vrouwelijke seksualiteit niet belonen in tijden van klimaatverandering. Dat belooft niet veel goeds voor de emancipatie, want klimaatverandering is iets dat niet zomaar weggaat. De impact van klimaatverandering beperkt zich niet tot natuur en economie; het bepaalt ook welke verhalen we vertellen en welke stemmen we versterken. Hollywoods keuze om ingetogen films te verkiezen boven een gedurfde film over vrouwelijke seksualiteit laat zien hoe crises de culturele agenda beïnvloeden. Dit fenomeen stopt niet bij de Amerikaanse filmindustrie. Ook in Nederland hechten we waarde aan progressiviteit, maar zien we een vergelijkbare verschuiving. De grote thema’s van onze tijd – klimaat en ongelijkheid – overschaduwen vaak onderwerpen die even fundamenteel zijn, zoals seksuele vrijheid. We spreken over emancipatie in termen van economische zelfstandigheid en maatschappelijke positie, maar laten de lichamelijke en seksuele dimensie onderbelicht. Vrijheid betekent hier vaak: je mag alles, maar doe vooral normaal. Façade Dat maakt Halina Reijns film zo raak. De hoofdpersoon, een succesvolle CEO, lijkt volledig geëmancipeerd. Ze heeft macht, status, autonomie. Maar tussen de lakens? Daar faked ze orgasmes, vermijdt ze intimiteit en ervaart ze seks als een eenzame daad. Haar seksuele vrijheid blijkt een façade. Pas als ze in een affaire met een jongere, autoritaire man een nieuw soort overgave ontdekt, komt ze in contact met haar diepere verlangens. Dit is geen uitzondering. Veel vrouwen worstelen, ondanks al hun verworvenheden, met hun seksualiteit. Omdat ze zijn opgevoed met subtiele schaamte. Omdat ze geleerd hebben dat echte vrouwen klasse hebben, niet te veel willen, niet te veeleisend mogen zijn. Omdat ze in een samenleving leven waarin seksuele vrijheid voor vrouwen vooral betekent dat je het recht hebt om ja of nee te zeggen. Maar je daarin echt vrij voelen, dat is iets heel anders. Halina Reijn zelf zegt: "Persoonlijk vind ik het veel moeilijker om te zeggen: wat wil ik seksueel, wie ben ik als ik al die verschillende delen van mezelf wil integreren?" En dat is precies de kern. We leren vrouwen wel hoe ze een carrière moeten maken, maar niet hoe ze seksueel autonoom kunnen zijn. We praten over #MeToo, over consent, over ongelijkheid, maar echte seksuele bevrijding blijft ongemakkelijk. Want een vrouw die zonder schaamte haar seksualiteit eist? Dat is nog steeds taboe. Zonder schaamte en angst Te lang hebben we gedacht dat emancipatie alleen gaat om gelijke kansen op de arbeidsmarkt, gelijke salarissen, gelijkheid aan de top en gelijke verdeling van de taken thuis. Babygirl kaart terecht aan dat we er daarmee nog niet zijn. Emancipatie is pas geslaagd als wij, vrouwen, ons volledig vrij voelen in ons lichaam. Als het normaal is dat wij verlangen, zonder oordeel, zonder schaamte, zonder angst. Het is tragisch dat klimaatverandering – die ook een product is van patriarchale structuren – nu de aandacht wegtrekt van deze essentiële strijd. Laten we erkennen dat vrouwelijke seksualiteit en begeerte geen mysteries of ongemakkelijke gespreksonderwerpen zijn, maar een realiteit. Pas als we die realiteit normaliseren, is emancipatie geslaagd. Halina Reijn zorgde voor een stap in de goede richting. Door haar film, maar vooral door de discussie die ze triggert. Laten we die discussie vasthouden – ook als de wereld letterlijk in brand staat. Meer columns van Nancy: In 2024 trok het kabinet de handrem aan, in 2025 moet die erafMake Europe Great Again, met fatsoen‘Vrouw, wat zit je nou te zeuren met zo’n prima salaris?’