Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl 06 mei 2013, 12:03

Nobelprijsmateriaal grafeen maakt zonne-energie efficiënter

Door het gebruik van het bijzondere materiaal grafeen, kunnen zonnepanelen veel efficiënter zonlicht omzetten in elektriciteit. Dit blijkt uit recent onderzoek.

Graphen e1367834354768

Een van de meest bestudeerde materialen binnen de natuurkunde is momenteel grafeen. In 2010 ging de Nobelprijs voor de Natuurkunde nog naar Andre Geim en Konstantin Novoselov voor hun baanbrekende onderzoek naar het materiaal. Grafeen bestaat uit koolstofatomen en wordt gemaakt van grafiet, dat bijvoorbeeld wordt gebruikt als potloodvulling.

Het bijzondere van grafeen is dat het een laag koolstofatomen is van slechts één atoomlaag dik. Dit in tegenstelling tot grafiet, dat uit een dikke stapel van die atoomlagen bestaat. Grafiet heeft weinig interessante eigenschappen, terwijl grafeen juist zeer bijzonder is: reden voor natuurkundigen om zich massaal op het onderzoek naar dit eigenaardige materiaal te storten.

Efficiënte energieomzetting

Natuurkundige Klaas-Jan Tielrooij is één van die onderzoekers. In een samenwerking met andere natuurkundigen publiceerde hij vorige maand een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Physics, over een aantal elektrische eigenschappen van grafeen.

Uit het onderzoek van Tielrooij blijkt dat grafeen misschien wel heel geschikt is voor het maken van zonnepanelen: het materiaal kan zonlicht veel efficiënter omzetten in elektriciteit dan materialen die momenteel worden gebruikt voor zonnecellen.

In zonnepanelen wordt energie van de zon, die binnenkomt in de vorm van lichtdeeltjes genaamd fotonen, omgezet in elektriciteit. Die omzetting vindt plaats doordat een foton zijn energie afgeeft aan een elektron, dat daardoor meer energie krijgt en kan worden afgevoerd als stroom. De onderzoekers noemen dit een ‘heet elektron’.

Extra energie

In traditionele materialen kan één foton slechts één heet elektron genereren. Vaak levert een foton veel meer energie dan nodig is om die ene hete elektron te maken. In traditionele materialen gaat die extra energie altijd verloren. In grafeen, blijkt uit het onderzoek, gaat die extra energie niet verloren. In dit materiaal kunnen elektronen hun extra energie aan elkaar doorgeven om zo meerdere hete elektronen te maken.

Ook in grafeen draagt het foton in de eerste instantie zijn energie af een één enkel elektron. Maar in grafeen kan die ene elektron vervolgens zijn extra energie weer doorgeven aan andere elektronen, waardoor er meerdere elektronen genoeg energie krijgen om elektriciteit te genereren. Hierdoor gaat er veel minder energie verloren, en zou een grafeenzonnepaneel dus veel efficiënter zijn dan een traditioneel zonnepaneel.

Het grafeenzonnepaneel is voorlopig nog wel toekomstmuziek. Grafeen kan namelijk nog niet op commerciële schaal worden geproduceerd en is daardoor alleen nog een studieobject.

Bron: Nature Physics

Foto: AlexanderAlUS via Wikimedia Commons

‘Gelukkigste landen leggen nadruk op duurzaamheid’

Hij was een van de jongste professoren ooit op Harvard, is speciaal adviseur voor de secretaris-generaal van de VN, en stond twee keer in de lijst van 100 invloedrijkste personen ter wereld van TIME-magazine. Jeffrey Sachs, professor duurzame ontwikkeling aan de Columbia University in New York, weet hoe landen gelukkig kunnen worden. In een recente blog op opinieforum Project Syndicate concludeert hij dat de gelukkigste landen ter wereld vijf dingen gemeen hebben: gelijkheid, solidariteit, democratische verantwoording, en sterke publieke instellingen. De vijfde? Duurzaamheid. Sachs raadt regeringen van harte aan leentjebuur te spelen bij deze gelukkigste landen. Koolstofarme economie Maar waar te beginnen? Energie-efficiëntie is een indicator die bijdraagt aan de duurzaamheid van landen. Sachs merkt op dat Zwitserland slechts 100 kilogram aan olie-equivalent nodig heeft om $1.000 aan bruto nationaal product te creëren. De Verenigde Staten hebben bijna het dubbele nodig en gaan daarmee een stuk minder zuinig met fossiele grondstoffen om. Nederland heeft voor dezelfde opbrengst 136 kilogram olie nodig. Inspiratie komt dus uit een Europees bergstaatje. Sachs wijst naast duurzaamheid ook op andere factoren voor geluk, zoals het succes waarmee landen als Nederland en Duitsland hun werkloosheid laag kunnen houden. Duitsland, Zweden en Zwitserland krijgen een pluim voor hun begrotingsevenwicht. Naast de West-Europese successen benoemt Sachs specifiek Braziliës anti-armoedebeleid en het algemene geluk van Costa Rica. Het begon bij de Nederlanders Volgens Sachs leren verschillende landen al eeuwen van elkaar. Slimme landen kijken naar succesvolle economische hervormingen in het verleden. Zo is Groot-Brittannië in de achttiende eeuw geïnspireerd door de Nederlanders, keek Japan af bij Duitsland en nam Europa de Verenigde Staten als voorbeeld na de Tweede Wereldoorlog. Foto: Asian Development Bank via Flickr.com Bron: Project Syndicate