Kaz Schonebeek 16 januari 2023, 08:00

Onderzoekers produceren waterstof door planten te imiteren

Waterstof maken door planten te imiteren: onderzoekers aan de University of Michigan hebben een nieuwe techniek ontwikkeld om met kunstmatige fotosynthese waterstof te produceren. De methode is vele malen efficiënter dan zijn voorgangers, en kan ook zeewater omzetten in waterstof.

20221014 Mi hydrogen 0011 scaled De halfgeleider waar de onderzoekers mee werken, kan veel fellere stralen zonlicht aan dan doorsnee halfgeleiders. | Credits: Brenda Ahearn / Michigan Engineering, Communications and Marketing

De wetenschap doet regelmatig inspiratie op in de natuur. Voor de productie van waterstof kijken onderzoekers onder andere naar het belangrijkste chemische proces in planten: fotosynthese. Planten gebruiken fotosynthese om energie uit zonlicht te halen. Wetenschappers van de University of Michigan beschrijven in het wetenschappelijk tijdschrift Nature een nieuwe methode om energie in de vorm van waterstof uit zonlicht te halen.

De techniek imiteert een van de eerste stappen in het fotosyntheseproces, waarbij water uit elkaar wordt getrokken in waterstof en zuurstof. De bladeren van planten gebruiken daar chlorofyl voor, dat planten hun groene kleur geeft. De wetenschappers werken met een halfgeleider van indium-gallium-nitride, dat ook in blauwe en groene led-lampen te vinden is. Met een grote lens wordt zonlicht gebundeld op de halfgeleider, waar het water uit elkaar valt. Bubbeltjes waterstof borrelen vervolgens een gasfles in.

Tien keer efficiënter

In de buitenlucht gebeurt dit tien keer efficiënter dan vergelijkbare methodes die met zonlicht water splitsen, schrijven de wetenschappers. In het lab is de efficiëntie van hun proefopstelling 9 procent, wat wil zeggen dat 9 procent van de energie uit zonlicht in de brandstof terecht komt. Dit komt doordat de ontwikkelde halfgeleider veel hogere temperaturen aankan dan doorsnee halfgeleiders. De zeer felle straal zonlicht versnelt het omzettingsproces aanzienlijk.

De technologie voor het produceren van waterstof met fotosynthese staat nog in de kinderschoenen. Commerciële toepassingen zijn voorlopig nog niet in zicht. “We geloven dat kunstmatige fotosynthese-installaties uiteindelijk veel efficiënter kunnen werken dan natuurlijke fotosynthese. Dat biedt een pad naar CO2-neutraliteit”, zegt onderzoeker Zetian Mi van de University of Michigan.

Extra bijzonder aan de nieuwe methode is dat deze niet alleen met schoon, gedestilleerd water werkt, maar dat er ook kraanwater én zeewater voor kan worden gebruikt. Dit is voor grootschalige toepassingen mogelijk belangrijk. Door energie op te wekken met zeewater, wordt er geen extra beslag gelegd op het schaarse zoetwater. Zo kan deze techniek ook ingezet worden in droge, woestijnachtige kustgebieden waar er weinig drinkwater, maar wel zonlicht in overvloed is.

Lees ook:

Zweden kondigt enorme vondst zeldzame aardmetalen aan: gamechanger voor elektrische auto in Europa?

Trompetgeschal vanuit Zweden. Het lokale mijnbouwbedrijf LKAB zegt voor 1 miljoen ton aan zeldzame aardmetalen gevonden te hebben in de ertslagen van Per Geijer, nabij de mijn van Kiruna.“Dit is de grootste bekende afzetting van zeldzame aardelementen in ons deel van de wereld”, verklaarde topman Jan Moström bij de presentatie. “Het kan een belangrijke bouwsteen worden voor de productie van de kritieke grondstoffen die absoluut cruciaal zijn voor de groene transitie.”De details Het gaat om grondstoffen die gebruikt kunnen worden voor elektrische auto’s, batterijen, zonnepanelen en windmolens. Als de schatting van 1 miljoen ton klopt, kan Zweden een aanzienlijk deel van de verwachte vraag naar deze begeerde grondstoffen voorzien. LKAB bereidt de verbinding op 700 meter diepte voor van de bestaande mijn in Kiruna naar de grondlagen van Per Geijer, op de eerste plaats om verder onderzoek te kunnen doen.Geopolitieke impact Momenteel is Europa afhankelijk van de invoer van deze mineralen, waarbij China de markt volledig domineert. De Europese Unie mikt op een grotere zelfvoorziening in cruciale grondstoffen. Het Zweedse project zou perfect in dat plaatje passen. “Elektrificatie, zelfvoorziening van de EU en onafhankelijkheid van Rusland en China beginnen in deze mijn”, juicht de Zweedse minister van Energie Ebba Busch.Hoe het verder gaat Er is nog een lange weg te gaan vooraleer er van echte ontginning sprake zal zijn. Niet alleen is er verder wetenschappelijk onderzoek nodig, LKAB zal ook de vereiste milieu- en andere vergunningen moeten binnenhalen. “Het plan is om in 2023 een aanvraag voor een exploitatieconcessie te kunnen indienen”, zegt Moström. “Als we kijken naar hoe andere vergunningsprocedures in onze industrie zijn verlopen, zal het minstens 10 tot 15 jaar duren voordat we daadwerkelijk kunnen beginnen met mijnbouw en grondstoffen aan de markt kunnen leveren.”Lees ook:Onderzoekers: 'Zet verlaten mijnen in als zwaartekrachtbatterij'Nederlands bedrijf lanceert batterijcontainer met geïntegreerde snelladerRolls-Royce levert grootste batterijopslag van Nederland aan Utrechtse Semper PowerWarmtebuffer van Nederlandse start-up verlaagt energierekening tot wel 75 procent