Rianne Lachmeijer 04 juni 2021, 12:03

Wordt de impact op natuur mainstream bij financiële beslissingen?

​Een compleet beeld geven van natuur-gerelateerde financiële risico’s. Dat is het doel van de Taskforce on Nature-related Financial Disclosures (TNFD). Na afronding van de voorbereidende fase is de TNFD nu officieel gelanceerd. Stakeholders reageren enthousiast: van financiële instellingen tot onze eigen demissionair minister van Landbouw, Carola Schouten.

Adobestock impact natuur financiele beslissingen "Biodiversiteit is een belangrijk ontwikkelingsprobleem, waarbij het verlies van ecosysteemdiensten de arme landen het meest treft", zegt Juergen Voegele, vice-president duurzame ontwikkeling bij de Wereldbank. | Afbeelding: Adobe Stock

De Taskforce on Nature-related Financial Disclosures (TNFD) gaat belanghebbenden in allerlei regio’s raadplegen om een meet- en rapportagemethode te ontwikkelen die bedrijven, investeerders, kredietverstrekkers en verzekeraars helpt om hun natuur-gerelateerde risico’s te meten en te beheren. Op die manier krijgen bedrijven en financiële instellingen oog voor de financiële risico's van natuuraantasting. TNFD hoopt dat dit leidt tot een ​​verschuiving in de wereldwijde financiële stromen, weg van natuur-negatieve uitkomsten naar natuur-positieve uitkomsten. In 2023 wil TNFD het raamwerk opleveren.

Financiële waarde van natuur

Dat verlies aan natuur en diersoorten financiële gevolgen heeft, wordt steeds meer onderkend. Zo becijferde De Nederlandsche Bank (DNB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) eerder dat Nederlandse banken, verzekeraars en pensioenfondsen wereldwijd voor 510 miljard euro aan financieringen uitstaan bij bedrijven met een hoge of zeer hoge afhankelijkheid van één of meerdere ecosysteemdiensten. Daarmee komt de TNFD tegemoet aan een behoefte in de markt die het mogelijk maakt om de impact op de natuur te meten.

Eigenlijk is het vreemd dat we nu pas serieuze stappen ondernemen om de natuur te verankeren in het hart van financiën, reageert Simon Zadek, Chair of Finance for Biodiversity (F4B), in een column op Environmental Finance. Hij werkte mee aan de voorbereidingen van de TNFD-lancering. “Onze wereldeconomie is volledig afhankelijk van de natuur; niet 10, 40 of 60 procent, maar – direct of indirect – is elk item dat we produceren en verkopen, elke baan en elk verdiend inkomen, eigenlijk elke dollar die we verhandelen, afhankelijk van de natuur.”

Brede steun

In de voorbereidende fase waren al veel partijen betrokken. Naast een informele Technical Expert Group en een informele Working Group werkten meer dan zeventig organisaties mee; zowel uit de financiële wereld, het bedrijfsleven, de overheidssfeer en de milieuorganisaties. Demissionair Landbouwminister Carola Schouten was één van de mensen die haar steun uitsprak. “Ik geloof dat het mondiale raamwerk dat door de TNFD wordt ontwikkeld, de transitie naar een natuur-inclusieve financiële sector en daarmee de samenleving zal versnellen.”

De officiële lancering van de TNFD vindt op dezelfde dag plaats als de publicatie van een betoog van Nederlandse financiële instellingen waarin zij het nieuwe kabinet oproepen om in het regeerakkoord expliciet aandacht te geven aan de waarde van natuur en ecosystemen.

Impact meten

Klinkt het TNFD bekend in de oren? Misschien doet het je denken aan de TCFD. Die afkorting staat voor Task Force on Climate-related Financial Disclosures. De TNFD wil voortbouwen op de kennis die de TCFD opdeed bij het meten van klimaatrisico’s.

Overigens is de TCFD niet de enige meetmethode. Zo ontwikkelde het Platform Carbon Accounting Financials (PCAF) ook een methode waarmee de CO2-impact van beleggingen en financieringen zichtbaar wordt. Deze verschilt met die van TCFD, zegt Jeroen Loots, senior advisor climate & biodiversity van ASN Bank. Die partijen denken volgens hem vooral vanuit de impact van fysieke en transitierisico’s van klimaatverandering op de financiële sector, terwijl PCAF naar de impact van de financiële sector op klimaatverandering kijkt. Daarnaast bestaat er ook het Partnership for Biodiversity Accounting Financials (PBAF) dat ook aan een meetmethode voor biodiversiteitsverlies werkt.

Lees ook: Wordt 2021 het kanteljaar voor biodiversiteit?

Financiële instellingen: ‘Laat de waarde van biodiversiteit meewegen aan de formatietafel’

OproepSteeds meer vermogensbeheerders, pensioenfondsen, verzekeraars en banken zien het belang in van behoud van biodiversiteit voor de maatschappij en economie. Maar de aandacht die aan biodiversiteit wordt gegeven in de bredere maatschappij is nog niet evenredig met de urgentie die het behoud en herstel van biodiversiteit heeft. Het is van belang om hierin als private en publieke sector samen op te trekken. Daarom vragen we het nieuwe kabinet om:1) te erkennen dat onze samenleving en economie in grote mate afhankelijk zijn van biodiversiteit, en een duidelijk beleid te formuleren om biodiversiteit te versterken,2) tijdens de aankomende Biodiversiteitstop (CBD CoP 15) in te zetten op een ambitieus wereldwijd commitment voor biodiversiteitsherstel, inclusief concrete doelstellingen,3) samen met marktpartijen, zoals financiële instellingen, meer samenhang tussen en concretisering van verschillende initiatieven te realiseren, zoals ook gedaan is in het Klimaatakkoord. Hierbij denken we aan het vertalen van wereldwijde doelstellingen naar nationale doelstellingen en transitiepaden.Alleen door samen op te trekken krijgt biodiversiteitsverlies de prioriteit die nodig is en waarborgen we de stabiliteit van ons financiële systeem. Als financiële sector vragen wij daarom: laat de waarde van biodiversiteit meewegen aan de formatietafel!Onze afhankelijkheid van biodiversiteitDe Nederlandse samenleving en economie zijn afhankelijk van een robuuste biodiversiteit zowel binnen als buiten de grenzen. Uit onderzoek van De Nederlandsche Bank blijkt dat Nederlandse financiële instellingen wereldwijd voor 510 miljard euro financieringen uit hebben staan aan bedrijven met een hoge of zeer hoge afhankelijkheid van biodiversiteit. Biodiversiteit neemt echter af als gevolg van menselijk handelen. Zo is tussen 1970 en 2016 68 procent van de populaties van gewervelde diersoorten verloren gegaan. Soortenverlies kan leiden tot een verlies van ecosysteemdiensten, zoals beschikbaar en schoon water, vruchtbare bodems en opslag van CO2. Dit verlies van ecosysteemdiensten heeft negatieve consequenties en vormt een reëel risico voor Nederlandse financiële instellingen en hun klanten. Daarmee groeit ook het besef dat er snel actie moet worden ondernomen om verlies van biodiversiteit tegen te gaan. En daarom werken financiële instellingen gezamenlijk aan het in kaart brengen van de impact van hun activiteiten op biodiversiteit en aan oplossingen om biodiversiteit te herstellen.Het tegengaan van biodiversiteitsverlies is ook nodig om de klimaatdoelen te halen. Biodiversiteit en klimaat zijn sterk verweven met elkaar en biodiversiteitsverlies kan leiden tot een versnelling van klimaatverandering. Denk maar aan het verlies van tropisch regenwoud. Ook heeft biodiversiteitsverlies een duidelijke link met het risico op het uitbreken van een pandemie, zoals COVID-19. Gezondheidsrisico’s raken ons allemaal, en kunnen vergaande impact hebben op de economie, zoals we in 2020 maar al te goed hebben gezien. Andersom dragen gezonde ecosystemen, bossen, rivieren en oceanen bij aan de veerkracht van de economieën bij rampen veroorzaakt door klimaatverandering, of pandemieën.Onze eigen invloedAls financiële instellingen hebben wij zelf op twee manieren invloed of biodiversiteit: we kunnen biodiversiteitsherstel stimuleren en we kunnen onze eigen negatieve invloed verminderen. Te beginnen bij dit laatste, we zijn ons ervan bewust dat wij als sector bijdragen aan het verlies van biodiversiteit via onze investeringen, verzekeringen en leningen aan bedrijven en huishoudens. Bedrijven waar wij in beleggen, maken gebruik van grondstoffen en hulpbronnen. Het onttrekken van die grondstoffen en hulpbronnen heeft vaak een ongunstig effect op de biodiversiteit en die impact willen we zo veel mogelijk beperken. Daarom zijn we bezig om de impact in kaart te brengen en te rapporteren.Als financiële instellingen kunnen wij ook een positieve invloed hebben op biodiversiteit en zo de natuur versterken. Zo moeten we meer gaan investeren in bedrijven die oplossingen bieden die het herstel van biodiversiteit en ecosysteemdiensten bevorderen. Duurzame en lokale voedselproductie is bijvoorbeeld de afgelopen jaren meer dan verdubbeld en biedt goede investeringskansen. We willen meer van dit soort natuur-inclusieve bedrijfsmodellen helpen ontwikkelen en financieren. Wij zien kansen voor oplossingen waarin de financiële sector samenwerkt met de overheid om de duurzaamheidstransitie mogelijk te maken en daarom doen wij deze oproep aan de formerende partijen om in het nieuwe regeerakkoord expliciet aandacht te geven aan de waarde van biodiversiteit.Vandaag zag ook de Taskforce on Nature-related Financial Disclosures (TNFD) officieel het licht. TNFD ontwikkelt een manier waarop bedrijven en investeerders hun natuur-gerelateerde risico’s kunnen meten en beheren. Wat wil het daarmee bereiken?Het BetoogChange.inc waardeert de betrokkenheid van lezers en toekomstmakers zeer. Ook een opinieartikel aanleveren voor de rubriek ‘Het betoog’? Stuur de bijdrage naar hoofdredacteur Roy op het Veld: roy@change.inc. Het artikel moet een wezenlijke bijdrage leveren aan het debat en iets toevoegen aan wat al eerder op Change.inc verschenen is. De redactie beslist over plaatsing.