Omdat het aantal windturbines wereldwijd rap toeneemt, wordt het ook steeds belangrijker om na te denken over wat er moet gebeuren met windmolens die het einde van hun levensduur hebben bereikt. De torens zijn voornamelijk van staal gemaakt en kunnen relatief eenvoudig worden gerecycled. Maar voor de wieken geldt dat niet, aangezien die gemaakt zijn van een samenstelling van vezels en lijm die moeilijk uit elkaar te halen is. Daarnaast wordt de lijm veelal geproduceerd met niet-hernieuwbare chemicaliën en kost het veel energie om die te maken. En dat terwijl de jaarlijkse hoeveelheid afgeschreven windmolenwieken verwacht wordt te verdubbelen tussen 2025 en 2030, naar 50.000 ton.
PECAN
Bij het National Renewable Energy Laboratory (NREL) in de Amerikaanse staat Colorado hebben onderzoekers daarom een variant van windmolenlijm ontwikkeld, die gemaakt is van biobased chemicaliën en die makkelijk te recyclen is. Ze hebben het product de naam ‘PECAN’ gegeven, wat staat voor Polyester Covalently Adaptable Network. De lijm wordt gemaakt van natuurlijke materialen die eenvoudig kunnen worden verkregen uit bio-afval, zoals de zoetstof sorbitol. Volgens de onderzoekers van NREL heeft hun vondst enkele grote voordelen.
Allereerst zijn er voor hun lijm geen niet-hernieuwbare componenten nodig, zoals dat bij conventionele windmolenlijm wel het geval is. Ook zou er minder energie nodig zijn om de lijm te ontwikkelen. Volgens de onderzoekers leidt dat tot een broeikasgasreductie van 40 procent en is er 30 procent minder energie nodig.
Recycling
Daarnaast leent het spul zich goed voor hergebruik. Windmolenontwikkelaars kunnen de lijm ‘depolymeriseren’ (polymeren ontbinden tot monomeren), zonder daarbij veel energie te gebruiken of vervelende chemicaliën te hoeven inzetten. “Dit betekent dat windmolenbladen die gemaakt zijn met PECAN-hars gerecycled kunnen worden op de locatie waar het windmolenpark buiten bedrijf wordt gesteld, waardoor de transportemissies van de bladen geminimaliseerd kunnen worden en de levenscyclus van elke turbine nog koolstofarmer wordt”, vertelt
NREL-onderzoeker Robyne Murray.
Robuust
Belangrijk voor het bouwen van windmolens is dat ze tegen een stootje kunnen, aangezien ze voor lange tijd mee moeten gaan en bloot worden gesteld aan barre weersomstandigheden. Een wiekenlijm kan dus duurzaam zijn wat betreft milieu-impact, maar moet ook robuust zijn. Volgens de Amerikaanse onderzoekers is dat bij PECAN het geval. Ze hebben testen uitgevoerd waaruit (naar eigen zeggen) blijkt dat de biobased lijm op het vlak van sterkte even goed presteert als conventionele lijm. In in sommige gevallen zelfs beter.
Steeds groter
NREL heeft de lijm tot nu toe uitgetest bij een prototype-wiek van 9 meter lang. Hieruit kwamen hoopgevende resultaten. Vergeleken met ‘echte’ wieken is 9 meter echter niet zo lang. De bladen die gebruikt worden op windmolenparken zijn namelijk enkele honderden meters lang. Daarom gaan de onderzoekers hun product langzaamaan testen op grotere windmolenwieken, om zo meer meetgegevens te kunnen verzamelen.
