Sebastian Maks
30 oktober 2023, 13:17

Gasunie maakt sprong naar schoner transport van aardgas

Gasunie, in Nederland verantwoordelijk voor het transport van (aard)gas, gaat vanaf 2024 een flinke hoeveelheid windenergie inkopen. Het gaat om 250 gigawattuur per jaar, wat gelijk staat aan ongeveer 25 procent van Gasunie’s totale elektriciteitsverbruik. De ingekochte energie wordt voornamelijk gebruikt voor het transport van aardgas, al wil het bedrijf het steeds meer gaan inzetten voor het transport van bijvoorbeeld waterstof en groen gas.

Getty Images 1408001032 De overheid stuurt erop aan dat 20 procent van de gasmix in 2030 groen is. | Credits: Getty Images

Hoewel het gebruik van aardgas in Nederland langzaam dalende is, zijn nog altijd veel huishoudens aangesloten op gas. Ook de industrie maakt er nog gretig gebruik van. Omdat er voor het transport van aardgas energie nodig is, koopt Gasunie die in grote hoeveelheden in. Daarmee is het bedrijf een van de grootste afnemers van elektriciteit in Nederland.

100.000 huishoudens

Nu heeft Gasunie met de duurzame energieleverancier Greenchoice afgesproken om vanaf 2024 jaarlijks 250 gigawattuur aan windenergie in te kopen. Dat is vergelijkbaar met het jaarlijkse elektriciteitsverbruik van ruim 100.000 Nederlandse huishoudens (een Nederlands huishouden verbruikt gemiddeld 2.479 kilowattuur elektriciteit per jaar).

De twee partijen hebben de afspraak bezegeld met een zogeheten Power Purchase Agreement (PPA). Daarin wordt doorgaans vastgelegd hoeveel energie een afnemer inkoopt van een producent, voor welke prijs en met welke voorwaarden. Ook wordt afgesproken welke sancties er voor beide partijen gelden indien de afspraken niet worden nagekomen. De PPA tussen Gasunie en Greenchoice heeft een duur van vijf jaar.

Ambities

Gasunie streeft ernaar om tegen 2030 het gros – 60 procent – van haar energieverbruik uit hernieuwbare bronnen te halen. Voorheen werkte de organisatie al naar dit doel toe door gebruik te maken van ‘Garanties van Oorsprong’. Daarmee is een afnemer van energie ervan verzekerd dat de ingekochte stroom van duurzame oorsprong is. Nu Gasunie vanaf 2024 direct stroom gaat inkopen bij windparken, wordt die garantie nog concreter gemaakt.

Hoewel aardgas relatief minder vervuilend is dan bijvoorbeeld steenkool en olie, blijft het een niet-hernieuwbare brandstof. Naar schatting raakt de wereldwijde voorraad aardgas binnen zestig jaar uitgeput. Ook komt er, naast dus het transport, bij de winning en het gebruik ervan CO2 vrij. Hoewel Gasunie mooie ambities heeft met betrekking tot het vergroenen van haar elektriciteitsaankoop, wordt nog altijd een grote hoeveelheid energie in Nederland opgewerkt door middel van fossiele brandstoffen. Om nog maar te zwijgen over de nadelige gevolgen die aardgaswinning kan hebben op omwonenden, zoals te zien is in Groningen.

Groen gas

Velen, waaronder Gasunie, spreken hoopvol over duurzame alternatieven voor aardgas, ofwel groen gas. De overheid stuurt aan op een ambitieus doel voor 2030; dan moet 20 procent van de gasmix groen zijn. In 2022 lag dat aandeel echter nog maar op 2 procent, wat betekende dat de productie van groen gas moest vertienvoudigen. Hoewel de trend dat jaar langzaam opwaarts leek te hellen, vlakte deze uiteindelijk toch weer af. Dat bleek onder meer te komen doordat groen gas niet langer rendabel was na de beëindiging van de SDE-subsidie (Stimuleren Duurzame Energieproductie).

Voor de overheid ligt er dus een taak om kritisch naar het verdienmodel van groen gas te kijken, wil zij dit een aanzienlijk onderdeel laten worden van de gasmix. Maar ook zijn er meer biogrondstoffen nodig van waaruit groen gas kan worden vergist. Daarnaast zal het aantal productielocaties fors moeten toenemen.

Meer over aardgas:

Hoe energiehubs de uitstoot van bedrijven flink kunnen verlagen

Dat is de conclusie van ingenieursbureau Royal HaskoningDHV na onderzoek in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) en Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen (PVB Nederland). CO2-uitstoot In een energiehub kunnen ondernemers gezamenlijk een energieaansluiting nemen en hun energievraag- en aanbod op elkaar afstemmen. Dat kan op 350 Nederlandse bedrijventerreinen voor de nodige besparing zorgen. De extra bespaarde CO2-uitstoot kan oplopen van vier tot zes megaton, staat in de studie. Dat staat gelijk aan drie tot vier procent van de totale uitstoot in Nederland. Elektriciteitsnet overvol Veel bedrijven worstelen met het verduurzamen van hun bedrijfsvoering. Het elektriciteitsnet is overvol, waardoor bepaalde processen in de praktijk niet geëlektrificeerd kunnen worden. Bedrijven staan op een wachtlijst als zij een nieuwe aansluiting willen voor zonnepanelen of nieuwe laadpalen. Samen optrekken in de vorm van een energiehub biedt een oplossing: door processen onderling af te stemmen en energie direct uit te wisselen, blijkt veel meer verduurzaming mogelijk dan met de infrastructuur. Nog pril De markt voor energiehubs is nog pril. Daarom gaat het onderzoek ook in op de vraag wat ervoor nodig is om energiehubs populair te maken. Zo kan het volgens de onderzoekers helpen om de vergunningsprocedures eenvoudiger en sneller te maken. Daarnaast kosten energiehubs geld. Bedrijven moeten dan ook beloond worden voor die investering, stellen de onderzoekers. Dan is te denken aan een financiële ondersteuning met subsidies of korting op de elektriciteitsprijs. Een ander advies is dat de overheid energiehubs in de toekomst een gebundelde ondersteuning aanbiedt in plaats van diverse kleine regelingen. De conclusie van NVDE-voorzitter Olof van der Gaag en PVB-programmamanager Richard Kleefman luidt als volgt: “Werken met energiehubs kan echt het verschil maken bij het verduurzamen van bedrijventerreinen. Laten we er snel mee aan de slag gaan.” Lees ook: Ieder bedrijf zijn eigen virtuele energiecentrale; deze start-up maakt het mogelijkIs energieplanologie de oplossing voor netcongestie?Klimaatdoelen op papier in zicht: 'het makkelijke gehad; nu belangrijke stappen zetten'