Romy de Weert 30 augustus 2023, 13:18

Gascentrale Lelystad stookt binnenkort vijftig procent op blauwe waterstof

De gascentrale Maxima in Lelystad wordt zo aangepast dat er voor 50 procent waterstof meegestookt kan worden. De Franse eigenaar Engie start met blauwe waterstof en wil de gehele centrale in 2025 draaiende hebben.

Maxima centrale Leleystad Engie De gascentrale op het kunstmatige eiland in het IJsselmeer bestaat uit twee eenheden. | Credits: Engie

Het Franse energiebedrijf Engie heeft zijn gascentrale Maxima in Lelystad zo aangepast dat er tot 50 procent waterstof meegestookt kan worden. De gascentrale op het kunstmatige eiland in het IJsselmeer bestaat uit twee eenheden. De eerste eenheid is al aangepast voor de bijstook van waterstof. De tweede volgt in 2025 of 2026.

Blauwe waterstof

De waterstof die Engie gebruikt voor de centrale is blauw. Dat wil zeggen dat de waterstof uit aardgas is gewonnen. Daarbij ontstaan waterstofmoleculen en CO2. De CO2 wordt bij dit proces opgevangen en ondergronds opgeslagen. Daardoor komt er bij blauwe waterstof geen CO2 in de atmosfeer.

Engie werkt samen met het Noorse olie- en gasbedrijf Equinor om de blauwe waterstof geleverd te krijgen. Equinor heeft grote aardgasreserves en lege gasvelden om de CO2 in op te slaan. “We hebben die blauwe waterstof nodig totdat er voldoende groene waterstof beschikbaar is”, zegt Harry Talen, directeur van de centrale tegen Missie H2. Bij groene waterstof wordt er hernieuwbare energie van bijvoorbeeld zon of wind gebruikt om water om te zetten in waterstof en zuurstof. Daarbij komt helemaal geen CO2 vrij.

Groene waterstof in de pijplijn

Zelf bouwt Engie ondertussen aan elektrolysers die nodig zijn om groene waterstof te produceren. Daarnaast neemt het bedrijf deel aan het HyNetherlands-project, waar grootschalige productie van groene waterstof wordt voorbereid. “Volgend jaar nemen we de investeringsbeslissing voor de eerste elektrolyser van 100 megawatt”, zegt Talen. In 2035 moet de productiefaciliteit op 1,85 megawatt liggen. Naast de ontwikkelingen om de groene waterstof zelf te maken, kijkt Engie ook naar de import van groene waterstof uit Portugal.

Waarom een gascentrale laten draaien op blauwe waterstof, en niet direct de CO2 van aardgas afvangen? “De voordelen van de blauwe waterstofroute ten opzichte van CCS (carbon capture and storage) zijn dat we niet op veel plekken in Nederland een CO2-infrastructuur hoeven neer te leggen en we op termijn zonder extra investeringen over kunnen schakelen naar groene waterstof”, zegt Talen.

Bovendien wil Engie dat de gascentrales, die uiteindelijk moeten dienen als back-up op momenten dat er niet genoeg zonne- en windenergie is, ook zo duurzaam mogelijk zijn. Talen: “Ons uitgangspunt is dat wind en zon straks de werkpaarden van de toekomstige energievoorziening gaan worden en dat de draaiuren van het back-upsysteem (dat CO2-vrij moet worden) steeds minder gaan worden.”

Infrastructuur

En dan is er nog de waterstofinfrastructuur die moet worden gelegd. Die verantwoordelijkheid ligt bij Gasunie, dat in juni is begonnen met de aanleg van de zogenoemde waterstof backbone. Daarbij gebruikt Gasunie deels nieuwe pijpleidingen, maar ook het bestaande aardgasnet.

Meer lezen?

Europese Unie verbrandde nog nooit zo weinig fossiele brandstoffen voor energieproductie

Van januari tot juni 2023 werd er in totaal 410 terawattuur aan energie uit fossiele brandstoffen opgewekt binnen de EU, het laagste niveau ooit gemeten (in ieder geval sinds het jaar 2000). Vergeleken met de eerste helft van 2022, noteerde Ember een afname van 86 terawattuur, of 17 procent. Lagere vraag, hogere duurzame opbrengst Dat had twee redenen. Voornamelijk was de vraag naar energie in de EU 5 procent lager in het eerste semester van 2023 dan dezelfde periode in 2022, lager zelfs dan tijdens de covid-pandemie in 2020. Anderzijds bereikten 17 van de 27 EU-lidstaten juist recordhoogtes van duurzaam opgewekte stroom. Met name zonne-energie deed het goed en zag een toename van 13 procent ten opzichte van vorig jaar. Griekenland en Roemenië wekten meer dan 50 procent van al hun energie groen op, en Denemarken zelfs meer dan 75 procent. Nationale winsten Het EU-laagterecord wat betreft de verbranding van fossiele brandstoffen betekent voor veel lidstaten ook nationale records. Zo was (sinds in ieder geval het jaar 2000) de verbranding van fossiele brandstoffen in Oostenrijk, Tsjechië, Denemarken, Finland, Italië, Polen en Slovenië nog nooit zo laag. Ook wijst het onderzoek van Ember uit dat Nederland in de maand juni maar vijf dagen gebruik maakte van steenkool om energie op te wekken. “De afname van fossiele brandstoffen is een teken des tijds”, volgens Ember-analist Matt Ewen. “Steenkool en gas zijn te duur en te riskant en de EU is ze dan ook aan het afschaffen. Maar schone energie moet fossiele brandstoffen wel sneller vervangen. Er is een enorme impuls nodig, vooral voor zonne- en windenergie, om een veerkrachtige economie in heel Europa te ondersteunen.” Meer over fossiele brandstoffen en duurzame energie: CO2-uitstoot Nederland daalt het hardst van de EUMeer geld naar duurzame energie dan naar fossiele brandstoffen: reden voor optimisme?IPCC-auteur professor Blok: snel drie keer zoveel wind en zonne-energie nodig om Parijs te halen