André Oerlemans
06 december 2022, 14:30

Rotterdam wil ammoniakkraker voor import groene waterstof bouwen

Achttien bedrijven in de Rotterdamse haven willen samen een ammoniakkraker laten bouwen om daardoor 1 miljoen ton groene waterstof per jaar te kunnen importeren. Maar dan moet die ammoniak wel groen zijn natuurlijk.

Adobe Stock 312767581 De haven van Rotterdam wil een hub worden voor groene waterstof | Credits: Adobe Stock

De bedrijven hebben bouwgigant Fluor opdracht gegeven om de mogelijkheden te onderzoeken voor een grote centrale kraakinstallatie in het havengebied om geïmporteerde ammoniak weer om te zetten in waterstof. Die waterstof kan vervolgens in de haven worden gebruikt of via pijpleidingen verder worden getransporteerd om andere industriële clusters zoals Chemelot
in Limburg of in Noordwest-Europa CO2-vrij te maken. Gemiddeld kan een miljoen ton groene waterstof ongeveer 10 miljoen ton CO2-reductie opleveren.

Lees hier meer over de verbinding tussen Rotterdam en Chemelot

Makkelijker transporteren

Ammoniak is een eenvoudige manier om waterstof te transporteren. Het bestaat uit stikstof en waterstof en als je in een kraker het stikstofmolecuul eraf haalt, houd je waterstof over. Ammoniak is te vervoeren bij een temperatuur van min 33 graden Celsius. Om waterstof in vloeibare vorm te kunnen vervoeren, moet het tot min 254 graden afgekoeld worden. Dat kost veel energie en is niet rendabel.

Veel CO2-uitstoot

De Nederlandse industrie en transportsector hebben de komende jaren grote hoeveelheden groene waterstof nodig om hun klimaatdoelen te halen. Nu wordt waterstof nog vooral gemaakt van aardgas, waarbij veel CO2 vrijkomt. In Nederland wordt nu 0,8 miljoen ton waterstof geproduceerd, waarvoor vier miljard kuub aardgas wordt gebruikt. Dat zorgt voor een CO2-uitstoot van 12,5 miljoen ton. Waterstof wordt pas groen als het met hernieuwbare elektriciteit uit zon en wind wordt gemaakt. Dat gaat bijvoorbeeld via elektrolysers. Om dat te kunnen doen bouwt Rotterdam onder meer aan de eerste fabriek voor Battolysers, een combinatie van batterij en elektrolysers die groene stroom opslaat en er groene waterstof van maakt.

Lees hier meer over de eerste Battolyser-fabriek ter wereld in Rotterdam

Groene ammoniak

Dan nog is import van waterstof nodig. De chemie in Rotterdam en Nederland gebruikt al veel ammoniak, bijvoorbeeld voor het maken van kunstmest. Daarom hebben de bedrijven ervaring met het vervoer van ammoniak en is de infrastructuur daarvoor al aanwezig. Er staat bijvoorbeeld al een ammoniakterminal in de Rotterdamse haven. Bij het maken van ammoniak komt echter ook veel CO2 vrij. Wereldwijd wordt bij die productie 2 procent van alle CO2 uitgestoten. “De waterstof in Rotterdam is dus alleen groen als de ammoniak ook groen geproduceerd wordt”, geeft woordvoerder Sjaak Poppe van het havenbedrijf Rotterdam toe. “Daar zijn we nu marktketens voor aan het opzetten. Op zich is het alleen logisch om groene ammoniak voor transport van waterstof te gebruiken. Anders kun je het beter hier maken van aardgas.”

Lees hier hoe je met LED-lampen waterstof uit ammoniak kunt winnen

Grote besparing

Allard Castelein, CEO van het Havenbedrijf Rotterdam, denkt dat de waterstof die Nederland en Europa nodig heeft voor een aanzienlijk deel geïmporteerd kan worden via de haven van Rotterdam. “Ammoniak is één van de meest efficiënte manieren om waterstof te transporteren en als we één centrale ammoniakkraker realiseren kunnen we tijd, ruimte en middelen besparen om de import van een miljoen ton waterstof per jaar mogelijk te maken”, zegt hij.

Naast het Havenbedrijf Rotterdam doen aan het initiatief ook Air Liquide, Aramco, BP, Essent/EON, ExxonMobil, Gasunie, GES, Hes international, Koole Terminals, Linde, OCI, RWE, Shell, Sasol, Uniper, Vopak en VTTI mee. De haalbaarheidsstudie zal kijken naar de technische, economische, milieu- en veiligheidseisen van een grote kraakinstallatie. De eerste resultaten van het onderzoek worden begin 2023 verwacht.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Hoe blijf je marktleider nu de energietransitie complexer wordt?

“Het voelt niet als een grote stap”, antwoord Peter Paul Weeda op de vraag hoe zijn nieuwe rol bevalt. Deze zomer nam Weeda, voorheen COO van Groenleven, het stokje over van Roland Pechtold waarmee hij het bedrijf in de afgelopen jaren wist uit te bouwen tot marktleider in zonne-energie in Nederland. GroenLeven legde in die periode meer dan 2 miljoen zonnepanelen. Het bedrijf kiest daarvoor het liefst terrein dat al een commerciële functie heeft zoals zandwinplassen, parkeerplaatsen, vuilstortplaatsen en daken van grote distributiecentra. Ongebreidelde groei “We zijn over de afgelopen vijf jaar de vijfde grootste investeerder in de Nederlandse energietransitie”, zegt hij trots. “Na grote en al wat langer bestaande internationale bedrijven als Shell en RWE”, voegt hij daaraan toe. Dat is knap voor een club van zo’n 150 mensen. “We hebben de afgelopen jaren een ongebreidelde groei doorgemaakt waarin we met elkaar en met veel passie ongekend veel projecten hebben gerealiseerd en daarmee de energietransitie hebben versneld. De focus lag op gaan, gaan, gaan.” Het vertrek van Pechtold en de start van Weeda markeert een overgang naar een nieuw tijdperk voor het bedrijf uit Leeuwarden. “Na die jaren van exponentiele groei komen we nu in een fase waarin we kunnen optimaliseren. In deze periode wil ik voor stabiliteit en verbreding zorgen. De energietransitie komt in nieuw vaarwater en wordt steeds complexer en uitdagender.” Weeda somt op: “Dan denk ik aan de wet- en regelgeving, lange vergunningstermijnen, toenemende complexe participatievereisten, materiaalkosten, stikstof, netcongestie, krappe businesscases voor zonne-energie, en ruimtegebruik in een klein land als Nederland. Voor ons betekent dat dat we continu verder moeten kijken dan onze neus lang is, zoals we dat ook de afgelopen jaren hebben gedaan. Wij willen en wij zien dat we als bedrijf daarin moeten meebewegen en vernieuwen. Continu opzoek naar oplossingen. ” Verbreding Om het hoofd te bieden aan deze uitdagingen en marktleider te blijven heeft GroenLeven haar strategie verbreed. “Er is geen silver bullet voor deze uitdagingen. Maar de partij die in staat is om met oplossingen te komen waardoor het wel kan, zal een essentiële rol in de energietransitie blijven spelen.” Naast zonne-energie richt GroenLeven zich daarom nu ook op de ontwikkeling van waterstof, batterijen en windenergie . Gericht keuzes maken is daarin van levensbelang, vindt Weeda. “We moeten focus houden op die gebieden waar we als Groenleven echt verschil kunnen maken.” Dat betekent volgens Weeda dat het bedrijf transformeert van een productgerichte organisatie naar een oplossingsgerichte organisatie. “Het ontwikkelen van alleen duurzame opwek is niet meer voldoende. We denken en werken graag mee aan het toekomstige energiesysteem en de oplossingen daarvoor zoals energieopslag en de productie van groene waterstof” Een voorbeeld daarvan is het project Sinnewetterstof in Friesland. Hier maakt GroenLeven samen met netbeheerder Alliander groene waterstof uit overtollige zonne-energie om zo het elektriciteitsnet te ontlasten en geen duurzame stroom verloren te laten gaan. Dubbelfunctie Ook wil Weeda zwaarder inzetten op het ontwikkelen van zonnecarports. Recentelijk bundelde GroenLeven daarom de krachten met Morrensolar dat gespecialiseerd is in het ontwerpen van zonne-overkappingen. “Met zonnecarports heeft GroenLeven al ervaring, onder andere bij een ziekenhuis en bij het TT Circuit in Assen, maar met deze samenwerking kunnen we de uitrol van zonnecarports verder versnellen.” Volgens Weeda is daar grote behoefte aan in de markt, vanwege de oplopende energiekosten en de wens om energie-onafhankelijk te worden. “Nederland is een dichtbevolkt land met beperkte ruimte. Maar we hebben wel 16 miljoen parkeerplaatsen. Door die te overkappen met zonnepanelen kan veel duurzame energie opgewekt worden zonder beslag te leggen op extra ruimte.” Verbindend leiderschap Deze nieuwe fase voor GroenLeven vergt ook verdere optimalisatie van de organisatie. “We brengen focus aan, gaan de organisatie versterken in die verbreding van oplossingen, en zorgen voor goede interne en externe samenwerkingen. Daarin ziet hij ook een belangrijke rol voor zichzelf weggelegd. “Ik geloof heel erg in samen, in verbindend leiderschap. Ik wil mensen vertrouwen, vrijheid en verantwoordelijkheid geven. Want dan krijgen ze de ruimte om innovatief en ondernemend te kunnen denken en zo samen tot de beste oplossing voor onze klanten, relaties en stakeholders te komen. En hiermee de energietransitie vooruit helpen. Iets wat erg belangrijk is voor GroenLeven en ons moederbedrijf BayWa r.e. Want de wereld en de energietransitie worden steeds complexer en alleen samen kunnen we de noodzakelijke versnelling inzetten.”Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.