Sanne Bode 19 maart 2019, 10:45

Duurzame initiatieven van de waterschappen op een rij

Nederland en water zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Op wereldwaterdag gaat het dit jaar over waterveiligheid voor iedereen. In Nederland zorgen de waterschappen daarvoor. Maar zij kunnen ook een grote rol spelen in een duurzame economie. DuurzaamBedrijfsleven zet een aantal initiatieven van Nederlandse waterschappen op een rij.

Adobestock 157345399

Bijna een derde van Nederland ligt onder de zeespiegel. Het waterschap beschermt de Nederlandse burgers tegen overstromingen en zorgt dat er voldoende schoon water is voor iedereen. Daarnaast is het winnen van grondstoffen en energie uit afvalwater een belangrijke taak van de waterschappen. Samen met overheden, bedrijven en burgers leveren ze een belangrijke bijdrage aan de circulaire economie.

Het ontwikkelen van duurzame waterzuiveringsinstallaties biedt nieuwe manieren om waardevolle grondstoffen uit afvalwater op te wekken, bijvoorbeeld biogas, struviet, alginaat, fosfaat en cellulose. Ook wekken steeds meer waterzuiveringsinstallaties zelf energie op om zichzelf en de omgeving van stroom te voorzien. Op deze manier zetten waterschappen stappen richting een duurzame toekomst. 

Duurzame rioolwaterzuiveringsinstallaties

Waterschap Zuiderzeeland ontwikkelde een nieuwe slibgistingsinstallatie waarmee het slib uit het afvalwater kan worden gehaald. Door dit te vergisten komt biogas vrij, dat als energie voor de zuiveringsinstallatie wordt gebruikt. De vergisting zorgt ook ervoor dat minder slib overblijft dat afgevoerd en vernietigd moet worden. Daarmee dalen de transport- en vernietigingskosten. 

Waterschap Vechtstromen maakt met het project Power to Protein eiwitten uit rioolwater. De installatie haalt ammonium uit het afvalwater, dat vervolgens wordt samengevoegd met zuurstof, koolstofdioxide en waterstof. Het mengsel wordt aan bacteriën gevoerd, die er eiwitten van maken. 

De waterschappen Vechtstromen en de Drents Overijsselse Delta wekken duurzame energie op door energiefabrieken op rioolwaterzuiveringen te ontwikkelen. Hierdoor wordt tijdens het zuiveringsproces energie in de vorm van elektriciteit opgewekt. Die energie wordt deels terug geleverd aan het elektriciteitsnet en deels door het waterschap zelf gebruikt om rioolwater te zuiveren. 

Zonnedaken op waterzuiveringsterreinen  

Behalve het ontwikkelen van duurzame rioolzuiveringsinstallaties, stellen steeds meer waterschappen hun terrein beschikbaar aan energieprojecten van lokale energie coöperaties. De waterschappen beschikken over veel ruimte die uitermate geschikt is voor zonnepanelen, die onder andere voor een hogere efficiëntie van het afvalwaterzuiveringsproces zorgen.

Zo startte waterschap Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier met de bouw van een zonneweide. En in Friesland plaatst het waterschap 35.000 zonnepanelen op verschillende rioolwaterzuiveringsinstallaties, die in 2020 klaar moeten zijn voor gebruik. Ook waterschap Amstel, Gooi en Vecht legde vorig jaar 24.000 zonnepanelen op daken van vijf verschillende waterzuiveringen. Dit waterschap is van plan om al in 2020 volledig energieneutraal te werken.

Baanbrekende innovaties op watergebied  

De Unie van Waterschappen en de Nederlandse Waterschapsbank (NWB Bank) reiken jaarlijks de Waterinnovatieprijs uit aan baanbrekende ideeën op het gebied van water. De innovaties dragen niet alleen bij aan een beter milieu, maar ook aan de economische ontwikkeling van Nederland.

Lees ook: Drie genomineerden in de strijd om de beste waterinnovatie in 2018.

Beeld: Adobe Stock 

5 keer duurzaamheid in de zuidelijke provincies

Tijdens de Provinciale Statenverkiezingen is duurzaamheid één van de belangrijkste thema’s. Dat blijkt uit een analyse van de verkiezingsprogramma’s die Citisens uitvoerde in opdracht van Binnenlands Bestuur.Dat duurzaamheid een belangrijke rol speelt tijdens de verkiezingen op 20 maart is niet vreemd, want het is een thema waar provincies invloed op kunnen uitoefenen. Op de website noemt koepelorganisatie Interprovinciaal Overleg (IPO) een aantal thema’s waarin provincies een rol kunnen spelen, zoals openbaar vervoer, infrastructuur en landbouw. DuurzaamBedrijfsleven zet vijf voorbeelden op een rij uit de provincies Zeeland, Noord-Brabant, Gelderland en Limburg.Lees ook: Provinciale Statenverkiezingen: De invloed van provincies op duurzaamheid1. Verduurzamen van landbouwgrondAls één van de grotere landbouwprovincies van Nederland heeft Zeeland veel baat bij het verduurzamen van de landbouw. Dit doen ze onder meer met het project Carbon Farming waarbij koolstof in landbouwgrond wordt opgeslagen. Het project past binnen het Zeeuwse landbouwbeleid waarbij de productiefactoren bodem, water en biodiversiteit centraal staan. Een ander project waarbij de Zeeuwen bijdragen aan de verduurzaming van de landbouw, is een energiebesparingsproject. Agrobedrijven leggen daar een restwarmtekoppeling aan waarmee restwarmte wordt toegepast voor het drogen van de uienoogst.2. Slimme oplossingen om duurzame mobiliteit te bevorderen  Provincies zijn verantwoordelijk voor de aanleg en het onderhoud van (provinciale) wegen, maar dit gaat verder dan de vraag waar meer asfalt nodig is. Zo onderzoeken de provincies Noord-Brabant en Limburg samen met een aantal andere partijen slimme en innovatieve oplossingen om de doorstroom in steden te verbeteren. Daarbij spelen ICT en dataverzameling een essentiële rol.Christophe van der Maat, gedeputeerde van provincie Noord-Brabant, gaf daarvan in een eerder interview het volgende voorbeeld. “We zijn bezig met een proef met slimme stoplichten. De tijd dat een bepaalde VRI (Verkeersregelinstallatie) op groen staat wijzigt als dat de doorstroming bevordert. De afstelling van die stoplichten vindt plaats op basis van de realtime verkeerssituatie.”3. Voorbeeldfunctie bij verduurzaming van vastgoedIn 2050 moet Nederland zo goed als klimaatneutraal zijn om aan het Klimaatakkoord van Parijs te voldoen. Dat betekent dat ook het vastgoed verduurzaamd moet worden. Niet alleen particulieren, maar ook de zakelijke markt moet aan de bak. Zo mogen vanaf 1 januari 2023 Nederlandse kantoren met een energielabel D of lager niet langer worden gebruikt. In Limburg gaf de provincie alvast het goede voorbeeld door het eigen provinciehuis te verduurzamen van energielabel G naar B.  “Vanuit onze maatschappelijke- en voorbeeldfunctie vinden wij het waard om te investeren in verduurzaming en natuurlijk gaan we er van uit dat we over een aantal jaren de investering terugverdienen, maar dat heeft nou eenmaal wat tijd nodig”, zei Joyce Nelissen, directeur provincie Limburg, daar eerder over.4. Energietransitie: Subsidie brengt groot zonnedak tot standDe belangrijkste taak van de provincie is het indelen van de beschikbare ruimte. Zo verleent de provincie bijvoorbeeld vergunningen voor de plaatsing van windmolens. De provincie kan ook een stap verder gaan om energieprojecten van de grond te krijgen, bijvoorbeeld door subsidie aan te bieden.Dat deed de provincie Limburg bijvoorbeeld in Venlo. De provincie verstrekte een subsidie die de ontwikkeling van een groot zonnedak op een distributiecentrum mogelijk maakte. De ruim 28.000 zonnepanelen moeten 7.000 megawattuur per jaar opleveren.Lees ook: PPS maakt energietransitie betaalbaar: “We hebben geen tijd meer voor wantrouwen”5. Gelderland investeert in ‘industrie van de toekomst’Een provincie kan door te investeren innovatie aanjagen. Zo investeert provincie Gelderland 1 mln euro in vernieuwingen in de regionale industrie. “Een slimme industrie waarin afval de nieuwe grondstof is. De schoorsteen er af, 3D printers en robots er in”, zei gedeputeerde Michiel Scheffer eerder.De provincie wil de vernieuwing bewerkstelligen middels een tenderregeling. De regeling is bedoeld voor bedrijven die hun bedrijf slimmer en schoner willen maken. “Denk aan investeringen in slimme digitale productietechnologieën of in schone productieprocessen door hergebruik van grondstoffen of hernieuwbare energie.”Lees ook:5x duurzaamheid in de noordelijke provincies 5x duurzaamheid in midden Nederland Afbeeldingen: GREENPORT VENLO & provincie Limburg