Hannah van der Korput
17 juli 2023, 14:47

Voedselsysteem naar Net Zero: met deze 8 maatregelen is het mogelijk

Het huidige voedselsysteem is verantwoordelijk voor 25 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. Maar daar kunnen we wat aan doen. Binnen afzienbare tijd kunnen broeikasgassen veroorzaakt door de voedselproductie afnemen met wel 90 procent.

Adobe Stock 234241545 Binnen afzienbare tijd kunnen broeikasgassen veroorzaakt door de voedselproductie afnemen met wel 90 procent, schrijft Deloitte in een nieuw onderzoek. | Credits: Adobe Stock

Het is zelfs mogelijk om de voedingssector naar Net Zero te brengen. Oftewel: een CO2-uitstoot van netto nul. Dit schrijft Deloitte in nieuw onderzoek. Het onderzoek gaat in op de vraag hoe de voedselketen volledig koolstofvrij kan zijn in 2050. Met deze acht maatregelen moet het lukken, schrijft Deloitte.

1. CO2 opslaan

Zo kan voedselproductie een rol vervullen bij het opslaan van CO2. Dit kan door gewassen te telen die koolstofdioxide opnemen in de wortels van de plant. Maar ook meerjarige landbouw en het herstel van aangetaste bodems kunnen ervoor zorgen dat koolstof in de grond opgeslagen blijft. Boslandbouw, een combinatie van landbouw en bossen, is een andere manier om CO2 op te slaan.

2. Landgebruik

Naast CO2 opslaan is het ook belangrijk dat er geen koolstof meer vrijkomt. Wanneer veengronden of bossen plaats moeten maken voor landbouwgrond, komt er een hoop extra stikstof in de atmosfeer. Om dit te voorkomen, moet minder land worden getransformeerd in landbouwgrond. Aan de andere kant mag de voedselzekerheid niet in gevaar komen. Daarom is het verhogen van de opbrengsten op de bestaande akkers een belangrijk streven.

3. Minder broeikasgassen

Bij de voedselproductie komen diverse broeikasgassen vrij. Rijst en vee zijn de grootste uitstoters van broeikasgassen zoals CO2 en methaan. Goed waterbeheer kan ervoor zorgen dat er minder broeikasgassen vrijkomen op de rijstvelden. Door het mestbeheer te verbeteren of methaanremmers in veevoer te verwerken, kan de uitstoot van methaan sterk worden verminderd.

4. Efficiëntieslagen

Zoals veel andere sectoren kan ook de voedselproductie nog genoeg efficiëntieslagen maken. Voorbeelden hiervan zijn kortere ketens, duurzamer gebruik van grondstoffen zoals water en het verminderen van voedselverspilling.

5. Dieet aanpassen

Vlees, vis, melk: we eten nog altijd veel dierlijke producten. Deze gaan gepaard met de nodige CO2-uitstoot. In de praktijk blijkt het lastig om ons dieet aan te passen. True Pricing kan een stimulans zijn om meer plantaardig te eten. Met het systeem van True Price worden ook milieukosten meegerekend die nu vaak niet zijn meegenomen in de winkelprijzen. Zo wordt de ware prijs van producten zichtbaar, inclusief de sociale en ecologische kosten op de lange termijn. De ontwikkeling van nieuwe plantaardige producten kan ervoor zorgen dat we vaker kiezen voor plantaardig. En het opschalen van de productie zorgt ervoor dat ze betaalbaar en toegankelijker worden. Ten slotte kan voorlichting over voedselkeuzes helpen om vaker te kiezen voor plantaardig eten en drinken.

6. Voedselverlies en -verspilling verminderen

De makkelijkste manier om de voetafdruk van voedsel te verkleinen is misschien wel door verspilling tegen te gaan. Een derde van al het voedsel wordt nog altijd verspild. Het rapport schetst verschillende manieren om dit tegen te gaan, bijvoorbeeld door verspilling op het land en tijdens het transport aan te pakken. Andere maatregelen zijn de houdbaarheid van producten verlengen, reststromen optimaal gebruiken en consumenten nog beter voorlichten over voedselverspilling.

7. Duurzame energie

Het productieproces van voedsel kan verder worden verduurzaamd door groene energie te gebruiken uit windmolens en zonnepanelen. Dit kan fossiele brandstoffen vervangen en de uitstoot flink verlagen. De voedingssector kan ook zelf energie opwekken door voedselafval of reststromen om te zetten in biogas.

8. Nieuwe technologieën

Nieuwe technologieën kunnen de voedselvoorziening veiligstellen en tegelijkertijd verduurzamen. Denk aan genetisch gemodificeerde gewassen die zich aanpassen aan het veranderende klimaat. Of nieuwe varianten die meer opbrengen per hectare, waardoor veranderingen in het landgebruik mogelijk zijn. Ook innovaties, zoals het afvangen van methaan, kunnen de voedingssector verder verduurzamen.

Samenwerken

Met al deze stappen is een duurzamere voedselketen mogelijk, schrijft Deloitte in het onderzoek. Er is geen sprake van één oplossing, maar juist een combinatie van verschillende maatregelen. Dat maakt het een complexe puzzel. Maar als alle spelers binnen de voedingssector meewerken, is er veel mogelijk. Van boeren die hun landbouwmethodes veranderen tot consumenten die aanpassingen doen in hun eetpatroon: alleen samen kunnen we de foodsector verduurzamen, zo luidt de conclusie.

Lees ook:

'In 2030 wordt een derde van alle elektriciteit opgewekt uit zon en wind'

RMI, een non-profit organisatie die onderzoek doet naar de energietransitie, verwacht dat er in versneld tempo meer hernieuwbare energieprojecten bijkomen, tegen steeds lagere kosten. Nu wordt zo’n 12 procent van alle elektriciteit opgewekt uit zon en wind. In 2030 is dat aandeel naar verwachting ruim 33 procent. Als de verwachtingen worden waargemaakt is de wereld goed op weg om de net zero-ambities van 2050 te halen. Zon daalt verder De kosten van zonnestroom – nu al een van de goedkoopste vormen van energie – zal de komende jaren nog verder zakken: van 40 dollar (ongeveer 35 euro) per megawattuur nu, tot 20 dollar (ongeveer 18 euro) per megawattuur in 2030. Goedkope stroom Hernieuwbare energieprijzen zijn de afgelopen tien jaar al flink gekelderd. De kosten van zon- en batterijtechnologie daalde van 2012 tot 2022 met 80 procent. Kosten van wind op zee daalden in tien jaar tijd met 73 procent en wind op land met 57 procent. RMI verwacht dat de opwek van fossiele stroom financieel steeds onaantrekkelijker wordt. Jeff Bezos "De voordelen van de snelle uitrol van hernieuwbare energie zijn een grotere energiezekerheid en meer energieonafhankelijkheid", zegt Kingsmill Bond, Senior Principal bij RMI. "Daarbij zal de energieprijs steeds verder zakken: hoe meer we installeren, hoe goedkoper zonne- en windenergie worden." RMI voerde het onderzoek samen uit met het Bezos Earth Fund, een fonds van 10 miljard dollar (ongeveer 9 miljard euro), opgezet door de oprichter van Amazon Jeff Bezos, bedoeld voor investeringen in klimaatoplossingen. Lees ook: Brengt de kabinetsval het energiesysteem van de toekomst in gevaar? ‘Er is door Rutte IV veel papier geproduceerd’Hoe ziet het energiesysteem er in 2050 uit? Deskundigen én burgers adviseren JettenZo houdt de eerste grote virtuele energiecentrale van Nederland vraag en aanbod in balansACM wil zorgen voor meer ruimte op het stroomnet door alternatieve contracten