Roy op het Veld
Roy op het Veld 29 oktober 2021, 09:59

Vanaf 2023 zijn plastic wegwerpkoffiebekers verboden

Het demissionaire kabinet werkt aan een verbod op plastic koffiebekers per 1 januari 2023. Dat heeft staatssecretaris Steven van Weyenberg deze week aangekondigd in een brief aan de Tweede Kamer. “In Nederland worden jaarlijks ruim 7 miljard plastic wegwerpdrinkbekers en -voedselverpakkingen voor onmiddellijke consumptie gebruikt en weggegooid”, schrijft de staatssecretaris. Het gebruik van wegwerpplastic moet met deze maatregel in 2026 met 40% zijn teruggedrongen.

Stack of disposable coffee cups resized Er komt per 2023 een verbod op wegwerpplastic, zoals koffiebekers en -deksels, en voedselverpakkingen.

Het gaat om grote volumes plastic die lastig te recyclen zijn en vaak in de verbrandingsoven eindigen, of nog erger: in de berm of ergens anders in de natuur. “Van koffiebekers op kantoor tot verpakkingen voor maaltijdsalades, van patatbakjes tot voorgevulde bekers met ijskoffie. Dit gaat over wegwerpproducten die helemaal of deels van plastic zijn, dus ook over bijvoorbeeld papieren koffiebekers die een dun plastic laagje bevatten”, aldus de Kamerbrief. “Al deze verpakkingen eindigen na één keer gebruik in de prullenbak en zijn vaak lastig recyclebaar, waardoor veel van het materiaal in de verbrandingsoven terechtkomt. Ook worden deze verpakkingen veel in het zwerfafval gevonden. Dit heeft grote impact op het milieu en past niet in een circulaire economie.”

Het voorgenomen verbod is nodig om aan het Europese plan tegen wegwerpplastic te voldoen. De maatregelen worden nog getoetst op haalbaarheid. Het voornemen is al besproken met diverse sectoren, zoals de evenementenbranche, facilitaire dienstverlening, horeca en sport- en recreatiegelegenheden.

Afvalscheiding en hoogwaardige recycling

Van Weyenberg biedt wel een escape: als bedrijven zorgen voor afvalscheiding en hoogwaardige recycling mogelijk maken, dan mogen ze wegwerpplastics blijven aanbieden. In 2023 moet drie kwart van alle gebruikte wegwerpbekers en patatbakjes ingezameld worden. Dat moet vliegensvlug stijgen naar 90 procent in 2026 (70 procent voor voedselverpakkingen).

Lees ook: Zweden steekt een miljard Kronen in recycling van alle soorten plastic

Het gebruik van wegwerpplastic moet in 2026 met 40 procent zijn afgenomen ten opzichte van 2022. De staatsecretaris verwacht dat dit haalbaar is, omdat het bij plastic draagtassen ook gelukt is. Het door draagtassen veroorzaakte zwerfvuil is namelijk met 70 procent afgenomen sinds ze niet meer gratis mogen worden weggegeven.

Sinds 1 juli is in Nederland statiegeld ingevoerd op kleine plastic flesjes. In de Europese Unie mogen er sinds juli geen plastic rietjes, wattenstaafjes, bestek, borden, roerstaafjes en ballonstokjes meer op de markt gebracht worden. En vanaf 2023 moet er ook statiegeld worden betaald op blikjes.

Lees ook: CEO Wieger Droogh van PreZero: “Met meer recycling halen we de klimaatdoelen sneller”

Deel dit bericht op
Lees ook

Wet die reparatie makkelijk én betaalbaar moet maken gaat in: dit moet je weten

Stofzuiger kapot? Bij het afval ermee. Geen afvalstroom groeit zo snel als e-waste. Een nieuwe wet moet ervoor zorgen dat producten langer meegaan door reparatie te stimuleren. Hoe effectief is dat?

30 juli 2026, 10:36

Nieuwsupdate: Delfzijl krijgt nieuwe plasticrecyclingfabriek en rechter waarschuwt voor 'subsidiefuik' Tata Steel

BioBTX gaat in Delfzijl een fabriek bouwen die plastic afval omzet in aromatische chemische bouwstenen. Verder in het nieuws: rechter waarschuwt voor ‘subsidiefuik’ Tata Steel en Veel...

27 juli 2026, 07:34
De pilotfabriek van BioBTX

‘In Glasgow moeten bindende klimaatafspraken gemaakt worden om de Parijs-doelen te halen’

Hoewel de urgentie van effectief klimaatbeleid deze weken stevig wordt opgevoerd, zijn de verwachtingen rond de klimaattop laag. Ondanks het alarmerende rapporten van onder meer het VN-klimaatpanel IPCC en het Internationaal Energie Agentschap IEA, vrezen velen dat de wereldleiders er de komende twee weken tijdens de COP26-conferentie niet in slagen om de uitstoot van broeikasgassen sneller te laten dalen zodat de opwarming van de aarde beperkt blijft tot 1,5 of 2 graden. Uit een studie van de Europese Investeringsbank EIB blijkt dat 58 procent van de Europeanen denkt dat de overheden de doelen van Parijs niet halen. Koplopers in het bedrijfsleven zijn optimistischer. Uit een deze week gehouden peiling blijkt dat precies de helft van de Changemakers verwacht dat Glasgow wél een succes wordt, en dat er 'concrete afspraken worden gemaakt om de transitie te versnellen'. Changemakers zijn koplopers in het bedrijfsleven die afgelopen jaar door Change Inc. zijn geportretteerd. Een enkeling denkt dat het Glasgow een mislukking wordt, en een minderheid vermoedt dat de conferentie 'weinig verschil' gaat maken. Vandaag werd bekend dat Nederland nog steeds achterligt op de eigen klimaatdoelen: Nederland maakt stappen met klimaatbeleid, maar het is nog niet genoeg. Hoe gaan we 'Parijs' alsnog halen? Nadat wereldleiders in 2015 in Parijs overeenkwamen dat de opwarming van de aarde beperkt moest worden tot 2 graden, maar beter nog 1,5 graad, is er te weinig gebeurd om die doelstelling te halen. Talloze wetenschappelijk rapporten tonen dat aan. Wat moet er gebeuren om ‘Parijs’ alsnog te halen? “Samen de gedeelde doelstelling van 1,5 graad nogmaals bekrachtigen”, zegt hoogleraar Strategie en Transformatiemanagement Annemieke Roobeek van Nyenrode Business University. “Dat landen zich individueel en formeel committeren aan de eigen doelstellingen, zodat hun burgers (en NGO's) hen daar op kunnen aanspreken”, vind ook Henk Jacobs, directeur van de Castel Groep, en tevens jurylid van de Changemaker van de Week. Een wereldwijde heffing op de uitstoot van CO2, zoals dat in de Europese Unie wordt gedaan, is voor de meeste mensen de meest logische en effectieve manier om klimaatverandering tegen te gaan. “Een beloning- en bestraffingssysteem voor het wel of niet nakomen van het Parijsakkoord”, zegt bijvoorbeeld Guido Braam, CEO van Powered by Meaning. Bert van Son, CEO van MUD Jeans, vult aan: “Er moet internationale wetgeving komen om het stoppen van uitstoten van CO2 te versnellen.” Jongeren overhandigen zevenpuntenplan aan Tweede Kamerleden: “Zo wordt het regeerakkoord écht toekomstbestendig” Tijdens covid-19 was er ook van alles mogelijk Maurits Groen, onder meer oprichter van WakaWaka, Kipster en WholyGreens zegt op de vraag wat er nodig is: “Juridisch bindend en afdwingbaar maken van de afspraken die in het Verdrag van Parijs zijn vastgelegd, en daar in opnemen dat de emissiereductie drastisch sneller moet plaatsvinden op basis van het jongste IPCC rapport.” Dat betekent volgens Groen ‘nul emissies in 2035’. “Ik weet dat het politiek onhaalbaar is, hoewel bij een 'dingetje' als covid-19 ook ineens van alles mogelijk was.” Louise Vet, emeritus hoogleraar Ecologie aan de WUR en voormalig directeur van NIOO-KNAW, vindt ook dat er een wereldwijde ‘sterke beprijzing’ op CO2-uitstoot moet komen, maar pleit ook voor ‘stimulering van grote investeringen in nature-based solutions zoals ecosysteemherstel’. Milieu en welzijn minstens zo belangrijk Oprichter van Circularities Klaske Kruk pleit nog een andere maatregel: “Stop met het meten van het succes van een land in termen van economische groei.” Volgens haar moeten we andere factoren dan economische groei ‘minstens zo belangrijk’ maken. “De staat van het milieu en het welzijn van burgers en andere dieren. Daarop jaarlijks rapporteren. En het belasten van grondstoffen om zo de grootste veroorzaker van CO2-uitsoot, onze spullen, te reduceren.” Tot slot benadrukt Mildred Hofkes, oprichter van NieuwBestuur, nog het belang van de aansturing van bedrijven. Volgens Hofkes is een toekomstbestendig goverance model nodig. “We hebben meer focus op de aansturing van bedrijven nodig”, zegt ze. “Op dit moment werken we vanuit het platform NieuwBestuur aan een pilot 'Future Proof Governance (FPG)' binnen het Noordzeekanaal gebied." Lees ook deze column over groene groei